Kobieta ┼éapi─ůca si─Ö za brzuch

Dlaczego osoby z normaln─ů wag─ů uwa┼╝aj─ů, ┼╝e s─ů za grube?

dr hab. Anna Brytek-Matera, SWPS

Dlaczego osoby z normaln─ů wag─ů uwa┼╝aj─ů, ┼╝e s─ů za grube? Kiedy w odchudzaniu powinna zapali─ç nam si─Ö czerwona lampka? Jak m─ůdrze dba─ç o cia┼éo radzi Anna Brytek-Matera z Uniwersytetu SWPS.

Na dziesi─Ö─ç szczup┼éych kobiet przypadkowo zapytanych o to, dlaczego chc─ů schudn─ů─ç tylko jedna odpowiada: ÔÇ×ale┼╝ ja wcale nie musz─Ö!ÔÇŁ. Za grube uda, ramiona, talia, pragnienie aby zmie┼Ťci─ç si─Ö z powodzeniem w ubrania z czasu studi├│w – mi─Ödzy innymi te kompleksy cz─Östo wymieniaj─ů osoby z prawid┼éow─ů wag─ů. Dlaczego tak si─Ö dzieje, t┼éumaczy dr hab. Anna Brytek-Matera, psycholog, terapeuta i ekspert w dziedzinie zaburze┼ä od┼╝ywiania z Uniwersytetu SWPS w Katowicach.

Dlaczego osoby szczup┼ée nie dostrzegaj─ů, ┼╝e s─ů szczup┼ée?

Przekonanie o konieczno┼Ťci bycia szczup┼éym wynika z czynnik├│w biologicznych, osobowo┼Ťciowych, rodzinnych i spo┼éecznych. Tym najbardziej og├│lnym, ale te┼╝ najwa┼╝niejszym jest czynnik spo┼éeczno ÔÇô kulturowy. Opr├│cz tego, ┼╝e mamy mod─Ö na smuk┼ée, zdrowe cia┼éo, dostajemy przekazy, ┼╝e powinno by─ç ono tak┼╝e j─Ödrne i atrakcyjne. Panuje kult szczup┼éo┼Ťci, a my zewsz─ůd odbieramy bod┼║ce, kt├│re ka┼╝─ů nam zastanawia─ç si─Ö jak to jest w naszym przypadku.

Ka┼╝dego dnia odbieramy od 4000 do 10 000 r├│┼╝nego rodzaju przekaz├│w1 docieraj─ůcych poprzez ekspozycj─Ö logo, reklamy prasowe, billboardy, artyku┼éy, materia┼éy internetowe, telewizyjne. Znaczna ich cz─Ö┼Ť─ç, w spos├│b jawny lub ukryty odnosi si─Ö do kwestii wygl─ůdu i atrakcyjno┼Ťci. Jeste┼Ťmy zalewani komunikatami medialnymi przedstawiaj─ůcymi wyidealizowany obraz szczup┼éego cia┼éa, dodatkowo odrealniony przez stosowanie program├│w do obr├│bki zdj─Ö─ç. Korzystaj─ů z nich praktycznie wszyscy: od u┼╝ytkownik├│w Instagrama po osoby publiczne.

Je┼Ťli w naszym ┼Ťrodowisku pracy norm─ů jest szczup┼éy wygl─ůd, a my nie chcemy narazi─ç si─Ö na ostracyzm otoczenia, dostosowujemy si─Ö do zwyczaj├│w panuj─ůcych w biurze – przestajemy je┼Ť─ç obiady, tylko pijemy warzywne koktajle, chodzimy po pracy na si┼éowni─Ö, cho─ç nie robili┼Ťmy tego wcze┼Ťniej itd.

Na pragnienie dalszej utraty masy cia┼éa, pomimo, ┼╝e posiadamy prawid┼éow─ů wag─Ö, mo┼╝e wp┼éywa─ç tak┼╝e czynnik psychologiczny. Osoby z niskim poczuciem w┼éasnej warto┼Ťci mog─ů szuka─ç dowarto┼Ťciowania si─Ö poprzez utrat─Ö kolejnych kilogram├│w. Obszar w┼éasnej cielesno┼Ťci o wiele ┼éatwiej im skontrolowa─ç ni┼╝ pozosta┼ée aspekty ┼╝ycia. Trudniej jest podj─ů─ç decyzj─Ö o rozwi─ůzaniu niekorzystnej sytuacji w pracy, czy na uczelni w por├│wnaniu do wyboru: zjem albo nie.

Dom rodzinny ma tak┼╝e wp┼éyw na percepcj─Ö w┼éasnego cia┼éa. Pragnienie osi─ůgni─Öcia okre┼Ťlonej sylwetki i masy cia┼éa mo┼╝e wynika─ç z sygna┼é├│w, kt├│re otrzymywali┼Ťmy w dzieci┼ästwie i traktowania wygl─ůdu jako wyznacznika statusu spo┼éecznego.

Ch─Ö─ç bycia szczup┼éym wyra┼╝ana przez osoby, kt├│rych waga mie┼Ťci si─Ö w normie, mo┼╝e wynika─ç r├│wnie┼╝ ze zniekszta┼éconego obrazu w┼éasnego cia┼éa. M─Ö┼╝czy┼║ni i kobiety cierpi─ůcy na tego rodzaju zaburzenia widz─ů w lustrze cia┼éo wi─Öksze ni┼╝ w rzeczywisto┼Ťci. Nogi, ramiona, talia, biodra wydaj─ů si─Ö du┼╝e grubsze i nieatrakcyjne.

Rzadko mo┼╝na us┼éysze─ç m─Ö┼╝czyzn z prawid┼éow─ů wag─ů, kt├│rzy narzekaj─ů, ┼╝e nie s─ů wystarczaj─ůco chudzi.

M─Ö┼╝czy┼║ni tak┼╝e choruj─ů na anoreksj─Ö i cierpi─ů na zaburzenia od┼╝ywiania. Podlegaj─ů tej samej presji co kobiety, co oznacza, ┼╝e tak┼╝e zwracaj─ů uwag─Ö na sw├│j wygl─ůd. Jednak w odr├│┼╝nieniu od kobiet, skupiaj─ů si─Ö przede wszystkim na muskulaturze. O wiele wa┼╝niejsze ni┼╝ szczup┼ée, jest odpowiednio umi─Ö┼Ťnione cia┼éo. Panowie z zaburzeniem dysmorfofobii mi─Ö┼Ťniowej (bigoreksja) dostosowuj─ů ┼╝ycie do wymog├│w specjalnej diety i planu ─çwicze┼ä, aby uzyska─ç odpowiednio umi─Ö┼Ťnion─ů sylwetk─Ö. Zdarza im si─Ö nawet zrezygnowa─ç ze wsp├│┼é┼╝ycia z partnerk─ů, poniewa┼╝ nie chc─ů spali─ç zbyt wielu kalorii, kt├│re mog┼éyby by─ç si─Ö przyda─ç w walce o umi─Ö┼Ťniony brzuch i bicepsy.

Tego rodzaju zaburzenia nie pojawiaj─ů si─Ö nagle. Kiedy w naszym procesie dbania o smuklejsze, czy bardziej umi─Ö┼Ťnione cia┼éo, powinna nam si─Ö w┼é─ůczy─ç czerwona lampka?

Wtedy, gdy nasze my┼Ťli koncentruj─ů si─Ö wy┼é─ůcznie na temacie diety, odchudzania oraz aktywno┼Ťci, kt├│re powinni┼Ťmy realizowa─ç aby schudn─ů─ç lub uzyska─ç odpowiedni─ů muskulatur─Ö.

Je┼Ťli nie zgadzamy si─Ö na rodzinny wyjazd lub delegacj─Ö, poniewa┼╝ na miejscu nie ma fitness clubu, lub nie serwuje si─Ö tam specjalnego menu ÔÇô mo┼╝na potraktowa─ç to jako swego rodzaju symptom. Je┼Ťli planowanie posi┼ék├│w i my┼Ťlenie o jedzeniu wp┼éywa na nasze relacje z bliskimi i bywa tematem k┼é├│tni ÔÇô to r├│wnie┼╝ jest to alarmuj─ůce. Je┼Ťli nie mamy czasu dla przyjaci├│┼é i rodziny, bo ich potrzeby koliduj─ů z planem ─çwicze┼ä ÔÇô to tak─ů sytuacj─Ö r├│wnie┼╝ mo┼╝emy oceni─ç jako niepokoj─ůc─ů. Obsesyjne my┼Ťli o jedzeniu czy treningu, kt├│re sprawiaj─ů, ┼╝e ┼╝yjemy tylko jednym aspektem naszego ┼╝ycia to sygna┼é alarmowy, ┼╝e dba┼éo┼Ť─ç o szczup┼ée, czy te┼╝ umi─Ö┼Ťnione cia┼éo wymkn─Ö┼éa nam si─Ö spod kontroli.

Niezale┼╝nie od przyczyny niezadowolenia ze swojego cia┼éa i szeregu dzia┼éa┼ä podejmowanych w celu jego poprawy, warto zda─ç sobie spraw─Ö, ┼╝e p─Öd do uzyskania okre┼Ťlonego rodzaju zdrowej sylwetki tak naprawd─Ö oznacza problem z samoakceptacj─ů.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Pewno┼Ťci siebie mo┼╝na si─Ö nauczy─ç

Osoby, kt├│re do┼Ťwiadczaj─ů trudno┼Ťci w zakresie pracy ze swoim cia┼éem mog─ů skorzysta─ç z pomocy psychodietetyka. Specjalista pracuje wtedy z pacjentem nad prawid┼éowymi, zdrowymi nawykami i zachowaniami ┼╝ywieniowymi, motywacj─ů (cz─Östo do samej zmiany), wzmacnianiem poczucia w┼éasnej skuteczno┼Ťci oraz regulacj─ů stan├│w emocjonalnych. Osoba zainteresowana zmian─ů, otrzymuje tak┼╝e zalecenia dotycz─ůce diety oraz aktywno┼Ťci fizycznej.

Chcesz m─ůdrze dba─ç o cia┼éo, a Twoja waga mie┼Ťci si─Ö w normie?

1. Przestrzegaj zasad zawartych w piramidzie zdrowego ┼╝ywienia
Jedz zbilansowane posiłki. To bardzo dobrze wpłynie na Twoje samopoczucie i wagę.

2. ─ćwicz i ruszaj si─Ö w spos├│b zr├│┼╝nicowany
Wybierz kilka rodzaj├│w aktywno┼Ťci fizycznych, kt├│re lubisz i kt├│re mo┼╝na wykonywa─ç w r├│┼╝nych miejscach i warunkach.

3. Ostatni posi┼éek na 2 godziny przed za┼Ťni─Öciem
Zjedz ostatni posi┼éek na kilka godzin przed za┼Ťni─Öciem. Dwie godziny bez jedzenia przed snem sprawiaj─ů, ┼╝e ┼╝o┼é─ůdek nie musi w nocy pracowa─ç, ma szans─Ö regenerowa─ç si─Ö i odpocz─ů─ç tak jak inne organy.

4. Jedz zgodnie z wiekiem
Dostosuj swoje przyzwyczajenia ┼╝ywieniowe do swojego wieku. W okresie, gdy mamy dwadzie┼Ťcia par─Ö lat mo┼╝emy zjada─ç posi┼éki o warto┼Ťci 2000 kcl i dosy─ç szybko je spala─ç.
W wieku 40 lata, ta sama liczba spo┼╝ywanych kalorii sprawi, ┼╝e przytyjemy.

5. Ostro┼╝nie z winem
Wszystkie alkohole s─ů bardzo kaloryczne i nawet wino, kt├│re niekt├│rzy zachwalaj─ů jako czynnik wspomagaj─ůcy schudni─Öcie jest bardzo tucz─ůce.

6. Jedz wszystko ÔÇô ale z umiarem
Je┼Ťli lubisz s┼éodycze, pozw├│l sobie na nie. Jednak nie dopu┼Ť─ç, aby by┼éy elementem Twojej codziennej diety.

7. B─ůd┼║ bardziej krytyczna wobec medi├│w
Pami─Ötaj, ┼╝e przykre uczucia, kt├│rych doznajesz w zwi─ůzku ze swoj─ů wag─ů i wygl─ůdem mog─ů wynika─ç z wp┼éywu przekaz├│w medialnych promuj─ůcych nierealny wygl─ůd, nie za┼Ť prawdy o Tobie i Twoim ciele.

8. Zrezygnuj z por├│wnywania si─Ö
Nie ogl─ůdaj si─Ö na innych: zar├│wno tych szczuplejszych, jak i z nadwag─ů. Zawsze znajdzie si─Ö kto┼Ť, kto lepiej lub gorzej radzi sobie z prowadzeniem zdrowego trybu ┼╝ycia.

***

Autork─ů tekstu jest dr hab. Anna Brytek-Matera, psycholog, terapeuta, ekspert w dziedzinie zaburze┼ä od┼╝ywiania, Uniwersytet SWPS w Katowicach