U艣miechaj膮ca si臋 kobieta w parku (Foto. Canva Pro)

Czym jest ASERTYWNO艢膯 3.0? Poznaj 5 zasad, kt贸re pomagaj膮 w budowaniu zdrowych relacji i w osi膮ganiu cel贸w

Anna Podg贸rska

Asertywno艣膰 najcz臋艣ciej kojarzona bywa z m贸wieniem zdecydowanego 鈥瀗ie鈥. Cz臋艣膰 os贸b postrzega j膮 tak偶e jako potrzeb臋 obrony swojego zdania lub wyboru. Takie podej艣cie skupia uwag臋 na emocjach i zachowaniach. A to mo偶e utrudnia膰 relacje, blokowa膰 porozumienie i zmniejsza膰 skuteczno艣膰 w dzia艂aniu zespo艂owym 鈥 t艂umaczy Anna Podg贸rska, CEO Homo Creatore. I wyja艣nia, czym jest Asertywno艣膰 3.0.

Warto u艣wiadomi膰 sobie, 偶e asertywno艣膰 nie jest cech膮, lecz umiej臋tno艣ci膮, czyli nabyt膮 postaw膮 i zestawem zachowa艅.

Polega na dawaniu sobie prawa do posiadania i wyra偶ania w艂asnego zdania, emocji, potrzeb, postaw i jednocze艣nie przyznania takich samych praw innym ludziom. Wymaga to szanowania granic innych os贸b oraz dbania o w艂asne bez stosowania zachowa艅 agresywnych czy te偶 manipulacji. Natomiast wsp贸艂cze艣nie, aby postawi膰 akcenty na pozytywnym wzmacnianiu relacji, budowaniu porozumienia i wspieraniu wsp贸艂pracy w zespole, ale nie rezygnowa膰 z klasycznej ochrony granic, proponuj臋 podej艣cie do asertywno艣ci opieraj膮ce si臋 na pi臋ciu kluczowych zasadach, kt贸re buduj膮 Asertywno艣膰 3.0.

CZYTAJ TAK呕E: Asertywno艣膰 to alternatywa dla bezsilno艣ci i manipulacji

ZASADA 1: Buduj porozumienie

G艂贸wn膮 zasad膮 konstruktywnej rozmowy jest przyj臋cie za艂o偶enia, 偶e nie trzeba darzy膰 sympati膮 drugiej osoby, 偶eby m贸c skutecznie negocjowa膰 z ni膮 dowolne kwestie. Warto pomy艣le膰 o niej, jak o partnerze relacji i traktowa膰 z szacunkiem. W praktyce oznacza to, 偶e staramy si臋 w czasie rozm贸w budowa膰 mosty porozumienia, dzi臋ki dawaniu partnerowi przestrzeni na wyra偶enie potrzeb i emocji oraz unikamy tego, co mog艂oby obni偶y膰 jego status. Warto te偶 zwr贸ci膰 uwag臋 na to, aby usun膮膰 ze swoich komunikat贸w z艂o艣liwo艣膰, ironi臋 i sarkazm, poniewa偶 dzia艂aj膮 one deprymuj膮co.

ZASADA 2: Pracuj nad konsensusem, nie kompromisem

Konsensus oznacza wypracowanie porozumienia, gdy wszystkie strony czuj膮, 偶e znalezione wsp贸lnie rozwi膮zanie jest najlepsze i s膮 z niego zadowolone, nawet je艣li zrezygnowa艂y ze swoich pierwotnych stanowisk lub je ograniczy艂y. Konsensus prowadzi do budowania dobrych relacji. Natomiast kompromis to porozumienie zawierane w uk艂adzie bierno-agresywnym, gdzie przynajmniej jedna ze stron jest od pocz膮tku z niego niezadowolona, wi臋c w nadarzaj膮cej si臋 sytuacji b臋dzie stara艂a si臋 wyswobodzi膰 z tego porozumienia dowolnymi metodami. Nie stanowi on optymalnego rozwi膮zania konfliktu, poniewa偶 opiera si臋 na poczuciu straty. Proces wypracowania konsensusu trwa d艂u偶ej, lecz ten typ porozumienia jest za to trwa艂y i anga偶uje w realizacj臋 wszystkie strony.

ZASADA 3: B膮d藕 stanowcza, gdy poczujesz, 偶e granice zosta艂y przekroczone

Warto zabiega膰 o swoje potrzeby oraz chroni膰 granice maksymalnie uprzejmie, jak tylko jest to mo偶liwe w danej sytuacji. Nale偶y jednak podchodzi膰 do partnera dyskusji 偶yczliwie, 艂agodnie, maj膮c na wzgl臋dzie uczucia i interesy tej osoby. Dopiero, kiedy taki spos贸b nie przynosi efekt贸w, mo偶emy stopniowo zwi臋ksza膰 dawk臋 stanowczo艣ci, zachowuj膮c jednak do ko艅ca bazowy poziom uprzejmo艣ci, wynikaj膮cy z szacunku do drugiej strony. Pozwoli to zbudowa膰 nam dobr膮 relacj臋 z rozm贸wc膮, ale jednocze艣nie nie utracimy naszej autonomii.

ZASADA 4: Unikaj ocen i etykietek

Niezale偶nie od poziomu wra偶liwo艣ci ludzie nie lubi膮 by膰 oceniani i etykietowani. Stosuj膮c takie zabiegi, wywo艂ujemy w naszym rozm贸wcy op贸r wewn臋trzny. U偶ywanie zwrot贸w ad personam typu: 鈥濼y jeste艣鈥︹ mo偶e okaza膰 si臋 dla naszego rozm贸wcy druzgocz膮ce. Komunikaty z czasownikiem 鈥瀊y膰鈥 odnosz膮 si臋 do to偶samo艣ci osoby i potrafi膮 j膮 bardzo urazi膰 emocjonalnie, zdyskredytowa膰, obni偶y膰 jej status wzgl臋dem naszego, a wi臋c zburzy膰 mosty, kt贸re starali艣my si臋 zbudowa膰.

ZASADA 5: Skup si臋 na faktach zamiast na os膮dach

Fakty to opisy naszych obserwacji na temat zaistnia艂ych zdarze艅, zachowa艅 lub stan贸w. Maj膮 charakter obiektywny i okre艣lony czasowo, czyli s膮 niezale偶ne od pogl膮d贸w obserwatora, bez nacechowania emocjonalnego. Opinie natomiast s膮 subiektywne, emocjonalne i mog膮 dowolnie zmienia膰 si臋 w czasie. Subiektywizmem charakteryzuj膮 si臋 r贸wnie偶 os膮dy, w ca艂o艣ci zale偶ne od odczu膰 i emocji osoby je wyra偶aj膮cej, ale komunikowane tak, jakby by艂y obiektywne 鈥 w formie 鈥瀙seudo-fakt贸w鈥. Przywo艂ywanie fakt贸w ma wyd藕wi臋k neutralny, opinie i os膮dy stwarzaj膮 natomiast pole do konflikt贸w. Ich wyra偶anie sprawia, 偶e porozumienie staje si臋 ma艂o prawdopodobne, poniewa偶 rozm贸wcy zaczynaj膮 walczy膰 mi臋dzy sob膮 o to, kto ma racj臋.

Stosowanie pi臋ciu powy偶szych zasad sprawi, 偶e nasze wypowiedzi nawet w sytuacjach trudnych stworz膮 przestrze艅 do wyra偶enia w艂asnych opinii i pomys艂贸w dla wszystkich oraz znacznie zwi臋ksz膮 prawdopodobie艅stwo wypracowania rozwi膮zania akceptowalnego dla zaanga偶owanych stron. Potrzebujemy do tego dobrej woli, zweryfikowania swojej postawy i dotychczasowych nawyk贸w oraz treningu w stosowaniu tego podej艣cia. Efekty warte s膮 jednak w艂o偶onego wysi艂ku.

***

O autorce:

Anna Podg贸rska 鈥 CEO Centrum Doradztwa i Szkole艅 HOMO CREATORE, doradca i trener biznesu. Ekspertka zajmuj膮ca si臋 rozwojem ludzi, zespo艂贸w i firm w ramach nowoczesnego podej艣cia do zarz膮dzania i psychologii organizacji. Specjalizuje si臋 w tematach zwi膮zanych zarz膮dzaniem zespo艂em 鈥 w szczeg贸lno艣ci z motywowaniem i komunikacj膮 mened偶ersk膮 鈥 skuteczno艣ci膮 osobist膮 w biznesie i pozytywn膮 komunikacj膮 wspieraj膮c膮 wsp贸艂prac臋 (autorka koncepcji Asertywno艣ci 3.0, wspieraj膮cej w zarz膮dzaniu zespo艂em Motywacj臋 3.0 wg Daniela Pinka).