Ca┼éuj─ůca si─Ö para

ÔÇ×To skomplikowaneÔÇŁ ÔÇô nowy model zwi─ůzku?

Michał Pozdał, Uniwersytet SWPS

Czy nowe relacje zast─ůpi─ů monogami─Ö? To, jak zmienia si─Ö nasze podej┼Ťcie do zwi─ůzk├│w wyja┼Ťnia Micha┼é Pozda┼é, psychoterapeuta z Uniwersytetu SWPS.

W ci─ůgu ostatnich 20 lat relacje wykraczaj─ůce poza model monogamii sta┼éy si─Ö powszechne ÔÇô wynika z bada┼ä Jean Williams i Jasny Jovanovica opublikowanych w ÔÇ×Sexuality and CultureÔÇŁ w 2015 roku. Czy relacje okre┼Ťlane mianem ÔÇ×to skomplikowaneÔÇŁ zast─ůpi─ů zwi─ůzki monogamiczne? To, jak zmienia si─Ö nasze podej┼Ťcie do zwi─ůzk├│w wyja┼Ťnia Micha┼é Pozda┼é, psychoterapeuta z Uniwersytetu SWPS.

Louis Allen, w artykule opublikowanym w ÔÇ×Culture, Health & Sexuality – An International Journal for Research, Intervention and CareÔÇŁ stwierdza, ┼╝e m┼éodzi maj─ů problem z sam─ů definicj─ů zwi─ůzku, co w pewien spos├│b wyja┼Ťnia przyczyn─Ö popularno┼Ťci statusu ÔÇ×to skomplikowaneÔÇŁ. Naukowcy odkryli, ┼╝e poj─Öcie to dla nastolatk├│w i m┼éodych doros┼éych (18-35 lat) jest niejednoznaczne. Jego rozumienie jest uzale┼╝nione od r├│┼╝nych czynnik├│w, takich jak ilo┼Ť─ç sp─Ödzanego razem czasu, emocjonalna inwestycja w wi─Ö┼║, decyzja o przyzwoleniu na kontakt intymny z osobami spoza zwi─ůzku. Te r├│┼╝ne podej┼Ťcia sprawiaj─ů, ┼╝e zawierane relacje s─ů r├│┼╝nie definiowane, a granice mi─Ödzy poszczeg├│lnymi modelami s─ů do┼Ť─ç rozmyte. W rezultacie zar├│wno samym parom, jak i spo┼éecze┼ästwu trudno jednoznacznie sklasyfikowa─ç, jak─ů relacj─Ö tworz─ů.

Badania dotycz─ůce seksualno┼Ťci nastolatk├│w i m┼éodych doros┼éych do trzydziestego roku ┼╝ycia (1), wskazuj─ů, ┼╝e tego rodzaju zwi─ůzki s─ů tak┼╝e w coraz wi─Ökszym stopniu akceptowane przez te grupy wiekowe. To cecha charakterystyczna m┼éodszego pokolenia ┼╝yj─ůcego r├│wnolegle w ┼Ťwiecie analogowym i wirtualnym. M┼éodzi eksperymentuj─ů i anga┼╝uj─ů si─Ö w relacje poliamoryczne, wolne zwi─ůzki, kt├│re cz─Östo okre┼Ťlaj─ů mianem przyjaci├│┼é (friends with benefits) – nie za┼Ť pary.

Mog┼éoby si─Ö wydawa─ç, ┼╝e liberalizm kraj├│w Zachodniej Europy i przyzwolenie spo┼éeczne na eksperymentowanie w relacjach partnerskich przyczyni si─Ö do tego, ┼╝e ludzie b─Öd─ů znacznie cz─Ö┼Ťciej wi─ůza─ç si─Ö z nowymi partnerami. Zdaniem naukowc├│w tak nie jest: liczba partner├│w w przypadku wsp├│┼éczesnej m┼éodzie┼╝y jest zbli┼╝ona do tej z poprzednich pokole┼ä. M┼éodych naszych czas├│w odr├│┼╝nia od starszych generacji jedynie mniej formalne podej┼Ťcie do samych relacji.

Ann Meier i Gina Allen z University of Minnesota, dowiod┼éy, ┼╝e niezobowi─ůzuj─ůce relacje w ┼╝yciu m┼éodych wchodz─ůcych w doros┼éo┼Ť─ç i m┼éodych doros┼éych, pe┼éni─ů funkcj─Ö kamieni milowych. Dzi─Öki nim nastolatki i m┼éodzi do oko┼éo 30 roku ┼╝ycia ucz─ů si─Ö i sprawdzaj─ů, co oznacza bycie w zwi─ůzku. Zdaniem badaczek, m┼éodzie┼╝ zaczyna od kr├│tkich i niezobowi─ůzuj─ůcych relacji, nast─Öpnie przechodzi etap coraz d┼éu┼╝szych zwi─ůzk├│w i ostatecznie w okresie wczesnej doros┼éo┼Ťci decyduje si─Ö na relacj─Ö z jednym partnerem. Oznacza to, ┼╝e chocia┼╝ m┼éodzi na pocz─ůtku nie wybieraj─ů tradycyjnej drogi budowania relacji, ostatecznie decyduj─ů si─Ö na model monogamiczny wzorem starszych pokole┼ä.

PRZECZYTAJ TAK┼╗E: Sofia Vergara czy Kate Moss? Brad Pitt czy Schwarzenegger? Kto nas poci─ůga?

Czy mo┼╝emy wi─Öc spodziewa─ç si─Ö znacz─ůcego upowszechnienia zwi─ůzk├│w nale┼╝─ůcych do kategorii ÔÇ×to skomplikowaneÔÇŁ? Tak, je┼Ťli m├│wimy o m┼éodych wchodz─ůcych w doros┼éo┼Ť─ç i m┼éodych doros┼éych, kt├│rzy dopiero poszukuj─ů swojej drogi. Nie, je┼Ťli odnosimy t─Ö kategori─Ö do os├│b doros┼éych, kt├│re maj─ů ten okres za sob─ů. Dokonanie innego wyboru ┼╝yciowego przez osoby dojrza┼ée wbrew pozorom nie jest ┼éatwe, poniewa┼╝ jak twierdz─ů autorzy badania ÔÇ×Attached to monogramy?ÔÇŁ opublikowanego w Journal of Social and Personal Relationship, spo┼éecze┼ästwa zachodnie mimo otwarto┼Ťci i liberalizmu, uwa┼╝aj─ů, ┼╝e monogamia jest najbardziej po┼╝─ůdanym modelem zwi─ůzku.

(1) Williams, J.C. & Jovanovic, J. Sexuality & Culture (2015) Third Wave Feminism and Emerging Adult Sexuality: Friends with Benefits Relationships.

***

Micha┼é Pozda┼é ÔÇô psychoterapeuta, od kilku lat prowadzi spotkania psychologiczne w ramach projektu Strefa M┼éodzie┼╝y Uniwersytetu SWPS. Miesi─Öcznie spotyka si─Ö z oko┼éo tysi─ůcem licealist├│w z ca┼éej Polski, ich nauczycielami i rodzicami.