┼éawka szkolna, na kt├│rej le┼╝─ů ksi─ů┼╝ki, o┼é├│wki, jab┼éko oraz klocki ABC

Edukacja to najlepsza inwestycja

Edyta Plich, Magdalena Siekierzyńska

"Wszystko, co inwestujesz w siebie, zwraca si─Ö dziesi─Öciokrotnie. Wiedza zdobyta dzi─Öki edukacji, w przeciwie┼ästwie do aktyw├│w oraz inwestycji, nie mo┼╝e zosta─ç w ┼╝aden spos├│b odebrana. Nikt nie mo┼╝e tego opodatkowa─ç ani Ci tego ukra┼Ť─çÔÇŁ - tak twierdzi legendarny przedsi─Öbiorca Warren Buffett.

Dla rodzic├│w priorytetem jest szcz─Ö┼Ťcie dzieci, wi─ů┼╝─ů je w naturalny spos├│b z sukcesami zawodowymi a wcze┼Ťniej edukacyjnymi. Dlatego szukaj─ů najlepszych szk├│┼é, nauczycieli, dodatkowych zaj─Ö─ç, kt├│re zapewni─ů ┼Ťwietne rezultaty. Ci─ůgle za bardzo skupiamy si─Ö w┼éa┼Ťnie na wynikach, a nie dobrostanie dziecka.┬á

Wyp┼éywa to oczywi┼Ťcie z modelu naszej szko┼éy, gdzie ci─ůgle si─Ö ┼Ťcigamy i por├│wnujemy. Jak wynika z raportu ÔÇ×NoeÔÇŁ prowadzonego przez pracownie Bada┼ä i Innowacji Spo┼éecznych ÔÇ×StoczniaÔÇŁ, polska szko┼éa nie wyposa┼╝a dzieci w najwa┼╝niejsze kompetencje potrzebne we wsp├│┼éczesnym ┼Ťwiecie. Nie uczy krytycznego my┼Ťlenia, kreatywno┼Ťci ani samodzielno┼Ťci, przyzwyczaja do odtwarzania formu┼é i rozwi─ůzywania test├│w.

Dodatkowo w badaniach PISA 2018 sprawdzaj─ůcych poziom satysfakcji ┼╝yciowej i samopoczucia polscy uczniowie zaj─Öli ostatnie miejsce w Europie. Skandynawowie, kt├│rzy od lat s─ů najlepsi w testach PISA, ju┼╝ dawno zmienili priorytety edukacyjne. Edukacj─Ö rozumiej─ů jako m─ůdre wspieranie dzieci w rozwoju, dostosowane do ich potrzeb i mo┼╝liwo┼Ťci. S─ů przekonani, ┼╝e szcz─Ö┼Ťliwe dzieci mog─ů wi─Öcej osi─ůgn─ů─ç. Mimo ┼╝e badania pokazuj─ů, ┼╝e intelekt to oko┼éo 20% ┼╝yciowego sukcesu, nadal trwamy przy ideale ucznia dobrego ze wszystkiego. Same pi─ůtki a jeszcze lepiej sz├│stki i wzorowe zachowanie – tego chcemy dla naszych dzieci? Spotkania szkolnych koleg├│w po latach potwierdzaj─ů, ┼╝e sukces niekoniecznie idzie w parze z pi─ůtkami na ┼Ťwiadectwie.

W jaki spos├│b my – rodzice – mo┼╝emy najlepiej zadba─ç o swoje dzieci? Rol─ů rodzic├│w jest stworzenie ┼Ťrodowiska, w kt├│rym dzieci b─Öd─ů mog┼éy sta─ç si─Ö silne, zaradne i spe┼énionej. Nasze dzieci maj─ů potencja┼é, my mamy im pom├│c go wydoby─ç. Prezentujemy kilka wskaz├│wek, jak to osi─ůgn─ů─ç.

Demokracja w domu

G┼é├│wn─ů cech─ů dom├│w stymuluj─ůcych osi─ůgni─Öcia dzieci jest demokracja. Dr Dawid Mc Clelland w ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Spo┼éecze┼ästwo osi─ůgni─Ö─çÔÇŁ opisa┼é badania nad rodzicielstwem i jego wp┼éywem na motywacj─Ö u dzieci. Pokaza┼é, ┼╝e w takich domach po┼Ťwi─Öca si─Ö dzieciom czas, rozmawia z nimi, ich opinie s─ů wys┼éuchane i szanowane. Ca┼éa rodzina wsp├│lnie uzgadnia cele, co znacz─ůco wp┼éywa na ich skuteczniejsz─ů realizuj─Ö, a co za tym idzie osi─ůganie wi─Ökszych sukces├│w.

Wszyscy wiemy z do┼Ťwiadczenia, ┼╝e najlepiej dzia┼éa przyk┼éad, a nie wyk┼éad. Je┼Ťli rodzice odnosz─ů si─Ö z szacunkiem do ludzi, nie oceniaj─ů, nie por├│wnuj─ů si─Ö stale do innych, ucz─ů tego samego swoje dzieci. Dobre relacje w rodzinie i rozw├│j dziecka wspiera odpowiednie zadawanie pyta┼ä i cz─Östo rozmowy z nimi.┬á Wielu rodzic├│w, kiedy s┼éyszy, ┼╝e dziecko dosta┼éo tr├│jk─Ö z klas├│wki, automatycznie pyta o oceny koleg├│w z klasy.┬áNieustannie por├│wnuj─ůc swoje dziecko do innych os┼éabiamy jego wiar─Ö w siebie. Zawsze przecie┼╝ znajdzie si─Ö kto┼Ť lepszy, ci─ůg┼ée ┼Ťciganie si─Ö jest frustruj─ůce. Nie┼Ťwiadomie powielamy schemat z naszego dzieci┼ästwa. A przecie┼╝ chcemy, ┼╝eby dzieci nie ba┼éy si─Ö ryzykowa─ç, zachowa┼éy ciekawo┼Ť─ç i b┼é─Ödy traktowa┼éy jako okazje do uczenia si─Ö.

Zaplanujmy czas, kt├│ry sp─Ödzimy tylko z dzieckiem i pozw├│lmy mu wybra─ç, co b─Ödziemy robi─ç. Ca┼ée ┼╝ycie wspominamy potem wypad pod namiot tylko z tat─ů lub wiecz├│r filmowy tylko z mam─ů. Ka┼╝de dziecko potrzebuje rodzica na wy┼é─ůczno┼Ť─ç. Rodzicowi te┼╝ ┼éatwiej odkry─ç, co naprawd─Ö lubi robi─ç dziecko i w co warto anga┼╝owa─ç si┼éy i czas.

Poszukiwanie pasji

Postawmy na pasj─Ö, a nie wpadajmy w sid┼éa bia┼éo-czerwonego paska. Wa┼╝niejsze jest bycie dobrym w tym, co si─Ö lubi, ni┼╝ d─ů┼╝enie do bycia dobrym ze wszystkiego. Oczywi┼Ťcie nie ka┼╝de dziecko od razu wie, ┼╝e chce by─ç weterynarzem czy farmaceut─ů. Trzeba mu pom├│c odkry─ç to, co lubi najbardziej i piel─Ögnowa─ç to zami┼éowanie.┬áJak to zrobi─ç? Obserwujmy, dawajmy informacj─Ö zwrotn─ů, proponujmy r├│┼╝ne aktywno┼Ťci, ┼╝eby stworzy─ç warunki i da─ç czas┬ádo robienia czego┼Ť bardziej intensywnie.

Podkre┼Ťlmy jeszcze raz, ┼╝e poszukiwaniu w┼éasnej drogi ┼╝yciowej zdecydowanie nie sprzyja ocenianie i por├│wnywanie. B┼é─Ödnie dajemy przyk┼éad znakomitych dokona┼ä r├│wie┼Ťnik├│w np. w matematyce, uznaj─ůc, ┼╝e to najlepiej zmotywuje do pracy nasze dziecko. Daje to odwrotny efekt, wzbudza bunt i frustracj─Ö. Ka┼╝de dziecko powinno robi─ç post─Öpy w stosunku do poziomu, z jakiego wystartowa┼éo, a nie standard├│w wyznaczonych dla jego wieku. Odkrycie pasji i jej piel─Ögnowanie zmienia jako┼Ť─ç ┼╝ycia. Pomagaj─ůc j─ů odkry─ç, zaspokajamy podstawow─ů potrzeb─Ö wyj─ůtkowo┼Ťci i wa┼╝no┼Ťci. Pomo┼╝emy uzyska─ç dziecku to┼╝samo┼Ť─ç. W pojedynk─Ö nie jest to ┼éatwe, poszukajmy wi─Öc sprzymierze┼äc├│w.

Najlepsi nauczyciele i inspiruj─ůce ┼Ťrodowisko

Aby osi─ůga─ç sukcesy i mie─ç ciekawe ┼╝ycie, warto otacza─ç si─Ö lud┼║mi, kt├│rzy nas inspiruj─ů i s─ů m─ůdrzejsi od nas. Najlepsi nauczyciele matematyki, p┼éywania, narciarstwa czy j─Özyka to nie tylko gwarancja ┼Ťwietnych rezultat├│w, ale r├│wnie┼╝ najlepsza motywacja. Warto przebywa─ç z lud┼║mi, kt├│rzy lubi─ů nas i dobrze nam ┼╝ycz─ů. Za lud┼║mi sukcesu, lud┼║mi biznesu, artystami, sportowcami stoj─ů ich mistrzowie, mentorzy, couchowie, trenerzy. Szukajmy ekspert├│w dla swoich dzieci. Nie mo┼╝na zda─ç si─Ö na los i uzna─ç, ┼╝e je┼Ťli dziecko nie trafi┼éo w szkole na wyj─ůtkowego nauczyciela z przedmiotu, kt├│rym si─Ö interesuje, to nie znaczy, ┼╝e takt musi by─ç i nie wszyscy maj─ů szcz─Ö┼Ťcie. Podziwiamy Johna Keatinga, nauczyciela ze ÔÇ×Stowarzyszenia Umar┼éych Poet├│wÔÇŁ, Albusa Dumbledora czy Syrio Forela z Gry o Tron. To nie tylko fikcja. Wielu mistrz├│w jest wok├│┼é nas. Mo┼╝e by─ç nim nauczyciel w szkole, instruktor zaj─Ö─ç dodatkowych, cz┼éonek rodziny czy┬áprzyjaciel. Osoby, kt├│re maj─ů mentora, szybciej si─Ö ucz─ů i dojrzewaj─ů, s─ů mocniejsze, lepiej sobie radz─ů z pora┼╝kami. Dla wielu takim mentorskim ┼Ťrodowiskiem by┼éo harcerstwo. Ukszta┼étowa┼éo system warto┼Ťci i umiej─Ötno┼Ťci wielu pokole┼ä w Polsce i na ┼Ťwiecie. Dzi┼Ť mo┼╝liwo┼Ťci s─ů nieograniczone. W swoim mie┼Ťcie, a przede wszystkim internecie znajdziemy ludzi, kt├│rzy maj─ů podobne zainteresowania, ch─Ötnie dziel─ů si─Ö wiedz─ů i tworz─ů ┼Ťrodowisko.

Dobre nawyki

Eksperci zwracaj─ů uwag─Ö na to, ┼╝e ma┼ée rzeczy robione regularnie maj─ů ogromn─ů moc. Gwiazdy biznesu i sportu r├│wnie┼╝ podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e wszystkie osi─ůgni─Öcia w g┼é├│wnej mierze zawdzi─Öczaj─ů dobrym nawykom, wytyczaniu cel├│w i opracowaniu szczeg├│┼éowego plany ich realizacji. Nie jest ┼éatwo wprowadzi─ç nowe nawyki, ale warto o to zawalczy─ç. Jak pisze Laura Vandercam w ksi─ů┼╝ce ÔÇ×Co ludzie sukcesu robi─ů przed ┼ŤniadaniemÔÇŁ chocia┼╝ wprowadzenie r├│┼╝nych zada┼ä do poziomu rutyny i nawyku pocz─ůtkowo wymaga ogromnej si┼éy woli, ale na d┼éu┼╝sz─ů met─Ö pozwala oszcz─Ödzi─ç energi─Ö i zmienia jako┼Ť─ç ┼╝ycia. We wdro┼╝eniu nawyku pomocny b─Ödzie dobry plan, kt├│ry sprawi, ┼╝e codzienne ┼╝ycie ca┼éej rodziny b─Ödzie satysfakcjonuj─ůce i na pewno spokojniejsze. Poranny trening, wieczorne czytanie czy posi┼éki bez u┼╝ywania elektroniki w d┼éu┼╝szej perspektywie daj─ů wymierne rezultaty.

Codzienne czytanie

Wielu rodzic├│w traktuje czytanie jako jedno z mo┼╝liwych hobby i twierdzi, ┼╝e ich dzieci nie czytaj─ů, poniewa┼╝ tego nie lubi─ů. A wed┼éug ameryka┼äskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Dziecka i Rozwoju Cz┼éowieka czytanie stanowi najwa┼╝niejsz─ů umiej─Ötno┼Ť─ç warunkuj─ůc─ů szcz─Ö┼Ťliwe, produktywne i udane ┼╝ycie. Dziecko, kt├│re ┼Ťwietnie czyta, jest pewne siebie i ma wysokie poczucie w┼éasnej warto┼Ťci. Efektem braku czytania ksi─ů┼╝ek na papierze jest mniejsza koncentracja i s┼éabsza umiej─Ötno┼Ť─ç wnioskowania, analizy krytycznej i empatii, kt├│re s─ů warunkiem koniecznym do jakiejkolwiek nauki w ka┼╝dym wieku. Nieczytaj─ůcy s┼éabiej poradz─ů sobie z analiz─ů umowy kredytowej, tekst├│w z nauk ┼Ťcis┼éych czy literatury. Nawyk czytania potraktujmy wi─Öc jak nawyk mycia z─Öb├│w. Jest on konieczny. Je┼Ťli wybierzemy z dzieckiem ciekaw─ů ksi─ů┼╝k─Ö, ustalimy liczb─Ö stron codziennej lektury, por─Ö czytania, szybko zobaczymy efekty w bogactwie s┼éownictwa, rozumieniu tekst├│w z r├│┼╝nych dziedzin, pisaniu ale r├│wnie┼╝ w matematyce.┬á┬á100% s┼é├│w wi─Öcej od swoich r├│wie┼Ťnik├│w znaj─ů dzieci, kt├│rym rodzice regularnie czytaj─ů ksi─ů┼╝ki. G┼éo┼Ťne czytanie dzieciom wp┼éywa r├│wnie┼╝ na relacje i atmosfer─Ö w domu. O┬á60% obni┼╝a si─Ö poziom stresu u dzieci po pierwszych 6 minutach czytania.

Uprawianie sportu

Dobrostan intelektualny, emocjonalny, spo┼éeczny i fizyczny ┼Ťci┼Ťle s─ů ze sob─ů powi─ůzane. Ruch ma bezpo┼Ťredni wp┼éyw na zachowanie dzieci oraz ich og├│lny rozw├│j, w miar─Ö jak dorastaj─ů i dojrzewaj─ů. Dobra kondycja fizyczna wspomaga proces uczenia si─Ö przez popraw─Ö koncentracji i pami─Öci. Opr├│cz tego gry zespo┼éowe takie jak na przyk┼éad pi┼éka no┼╝na, siatk├│wka, rozwijaj─ů poczucie ┼Ťcis┼éego wsp├│┼édzia┼éania oraz ─çwicz─ů w do┼Ťwiadczaniu sukcesu i pora┼╝ki w warunkach kontrolowanych warunkach. Taniec i gimnastyka s─ů doskona┼éym ┼║r├│d┼éem kreatywno┼Ťci. Dzieci, kt├│re uprawiaj─ů sport s─ů pewniejsze siebie i bardziej sprawcze.┬á

Kształcenie przez kulturę i sztukę

Indywidualizacji, kszta┼étowaniu postawy zaanga┼╝owanej i poszukiwaniu siebie sprzyja te┼╝ wychowanie przez kultur─Ö i sztuk─Ö. Wizyty w kinie, teatrze, muzeum to nie tylko rozrywka, ale przede wszystkim forma edukacji. Inwestycja w kreatywno┼Ť─ç, niezale┼╝no┼Ť─ç, otwarto┼Ť─ç, nieszablonowe my┼Ťlenie, wyra┼╝enie siebie. Rozmowa o filmie czy przedstawieniu to sztuka formu┼éowania opinii, a co za tym idzie, krystalizowania swoich pogl─ůd├│w. Nieocenione korzy┼Ťci przynosi aktywny udzia┼é w zaj─Öciach artystycznych. Uczestnicy k├│┼éek teatralnych, klub├│w filmowych, ch├│ru czy lig debatanckich, podkre┼Ťlaj─ů kluczow─ů rol─Ö tych zaj─Ö─ç w budowaniu pewno┼Ťci siebie, swobody wypowiedzi czy obycia z wyst─Öpami publicznymi.

Nasze dzieci do┼Ťwiadczaj─ů tsunami technologicznego, a rytm ich codziennego ┼╝ycia wyznaczane jest przez aplikacje i inne narz─Ödzia cyfrowe. W ┼╝adnym spos├│b jednak┬ánie u┼éatwia to im radzenie sobie z wyzwaniami, jakie przynosi im ┼╝ycie.┬á S─ů przyzwyczajeni do szybko┼Ťci, skr├│towo┼Ťci i ┼éatwo┼Ťci, a brak nawet drobnych obowi─ůzk├│w sprawia, ┼╝e wej┼Ťcie w doros┼éo┼Ť─ç jest dla niekt├│rych zniech─Öcaj─ůce a czasem szokuje. Jednocze┼Ťnie bez zaanga┼╝owania, motywacji i stabilno┼Ťci emocjonalnej nie b─Ödzie im ┼éatwo. Potrzebna jest otwarto┼Ť─ç, elastyczno┼Ť─ç, kt├│re dopomog─ů w ch─Öci ci─ůg┼éego uczenia si─Ö i rozwoju.┬á

To oczywi┼Ťcie tylko wybrane kompetencje, kt├│re u┼éatwiaj─ů osi─ůgniecie sukcesu rozumianego jako realizacj─Ö swoich cel├│w. Edukacja szkolna nie uwzgl─Ödnia wielu kluczowych umiej─Ötno┼Ťci dotycz─ůcych prowadzenie domu, finans├│w, wychowania dzieci i to my rodzice jeste┼Ťmy za nie odpowiedzialni. Cze┼Ť─ç z nich m┼éodzi ludzie┬á┼Ťwiadomie wprowadzaj─ů na przyk┼éad zdrowa dieta czy ekologia, inne wykszta┼écaj─ů si─Ö u nich poprzez powielanie znanych wzorc├│w, nie zawsze najlepszych. S─ů jeszcze takie kompetencje, kt├│re nie tylko uatrakcyjniaj─ů nasz─ů codzienno┼Ť─ç, ale stanowi─ů klucz do satysfakcji ┼╝yciowej. Samoakceptacja, znajomo┼Ť─ç swoich mocnych stron maj─ů na przyk┼éad zwi─ůzek z kszta┼étowanie swojego stylu w wielu dziedzinach i znacz─ůco podnosz─ů jako┼Ť─ç ┼╝ycia.

O autorkach

Edyta Plich – dyrektorka Towarzystwa Inteligentnej M┼éodzie┼╝y (TIM), prezeska Fundacji Wspierania M┼éodzie┼╝y w Nauce Edico, polonistka, specjalistka Zarz─ůdzania Zasobami Ludzkimi, wieloletnia dyrektorka warszawskiego gimnazjum i liceum.

Magdalena Siekierzy┼äska – wicedyrektorka Towarzystwa Inteligentnej M┼éodzie┼╝y, wsp├│┼éza┼éo┼╝ycielka fundacji Wspierania Dzieci w Nauce EDICO,┬áza┼éo┼╝ycielka┬ászko┼éy j─Özykowej POLISH FOR YOU, polonistka i trenerka efektywnego uczenia.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close