polubi─ç siebie

Jak siebie polubi─ç?

Izabela J─ůderek, Uniwersytet SWPS

To, czy odniesiemy skces i zrealizujemy swoje plany w du┼╝ym stopniu zale┼╝y od tego, czy i jak bardzo siebie lubimy. Jak to zrobi─ç pisze psycholog i seksuolog, Izabela J─ůderek.

Samoocena jest niezwykle wa┼╝nym aspektem w ┼╝yciu ka┼╝dej osoby. Ma wp┼éyw ma ocen─Ö swoich osi─ůgni─Ö─ç, relacji i bliskich zwi─ůzk├│w. Sprawia, ┼╝e w okre┼Ťlony spos├│b postrzega si─Ö swoj─ů przysz┼éo┼Ť─ç, ale tak┼╝e dzi─Öki niej z okre┼Ťlonym zapa┼éem ÔÇô je┼Ťli samoocena jest wysoka ÔÇô kszta┼étuje si─Ö rozw├│j. Kiedy zastanawiamy si─Ö nad tym rozwojem, zwykle skupiamy si─Ö na odpowiedziach na pytania dotycz─ůcych akceptacji swojego cia┼éa, osi─ůgni─Öcia sukces├│w, stania si─Ö bardziej pewnym siebie. Tymczasem, wszystkie te elementy i ich realizacja zale┼╝ne s─ů od tego, w jakim stopniu lubimy siebie.

Łatwo jest się zagubić

┼üatwo jest si─Ö zagubi─ç, kiedy media, rodzina czasem maj─ů zupe┼énie inn─ů wizj─Ö tego, jacy powinni┼Ťmy by─ç. Kreowanie wizji wyrozumia┼éego partnera, skromnej c├│rki/syna, nami─Ötnego kochanka/ki ÔÇô wedle wizji, kt├│r─ů kto┼Ť przygotowa┼é ÔÇô skutkuje por├│wnywaniem si─Ö, poczuciem bycia niewystarczaj─ůco dobrym i odbiegaj─ůcym od narzuconego kanonu pi─Ökna i sukcesu. Czasem b─Öd─ůc tak bardzo skupionym na swoich niedoskona┼éo┼Ťciach, zapomina si─Ö o tym, ┼╝e aby da─ç co┼Ť innym, najpierw trzeba samemu to mie─ç. Innymi s┼éowy, aby da─ç komu┼Ť na przyk┼éad poczucie bezpiecze┼ästwa najpierw potrzeba samemu dobrze si─Ö ze sob─ů czu─ç.

Zalet lubienia siebie jest wi─Öc wprost bez liku: to wzrost akceptacji siebie, wi─Öksze poczucie niezale┼╝no┼Ťci od innych, samodzielno┼Ť─ç i samopoznanie, a co za tym idzie wi─Öksza umiej─Ötno┼Ť─ç ┼╝ycia zgodnie ze swoimi warto┼Ťciami.

Otw├│rz si─Ö na siebie

Wzrost poczucia w┼éasnej warto┼Ťci to wi─Öksza otwarto┼Ť─ç na siebie, co zwi─Öksza dost─Öp do swoich my┼Ťli i uczu─ç, daj─ůc ich lepsze zrozumienie, a tak┼╝e umiej─Ötno┼Ť─ç reagowania i szukania rozwi─ůza┼ä w adekwatny spos├│b. Carl Rogers, g┼é├│wny przedstawiciel psychoterapii humanistycznej, twierdzi┼é, ┼╝e ludzie, kt├│rzy troszcz─ů si─Ö o siebie i rozumiej─ů w┼éasne potrzeby, s─ů bardziej tw├│rczy, pomocni, a tak┼╝e bardziej przyja┼║nie nastawieni wobec innych.
Nasz─ů negatywn─ů samoocen─Ö mo┼╝na nazwa─ç w dw├│jnas├│b. Albo, id─ůc przyk┼éadem pychodynamicznym, karz─ůcym superego, kt├│re ocenia ka┼╝d─ů nasz─ů aktywno┼Ť─ç, lub te┼╝ wewn─Ötrznym krytykiem, kt├│ry jest przy codziennych dzia┼éaniach i wiele z nich kwestionuje i neguje.

Krytyk pe┼éni trzy role. Wewn─Ötrzny wp┼éywa na nasze w┼éasne przekonania, my┼Ťli, uczucia, a zewn─Ötrzny przypisuje komu┼Ť w┼éasne obawy, postawy i uczucia. Ta trzecia rola jest pozytywn─ů, bo krytyk wskazuje nasze b┼é─Ödy, zach─Öca do pracy i samodoskonalenia. Krytyk sprawia, ┼╝e niezwykle trudno pokocha─ç samego siebie, bo za ka┼╝dym razem przypomina, jak bardzo jeste┼Ťmy niedoskonali.

Czego w sobie pokocha─ç nie potrafi─Ö?

Zatem zamiast na pytanie, jak polubi─ç samego siebie, warto poszuka─ç odpowiedzi na inne: Czego w sobie pokocha─ç nie potrafi─Ö?

Nie da si─Ö wszystkiego zmieni─ç od razu. Tak jak nie da si─Ö zje┼Ť─ç du┼╝ego ciasta na raz ÔÇô ale mo┼╝na je je┼Ť─ç po kawa┼éku. Podobnie jest ze strachem przed dzia┼éaniem, przed ocen─ů ze strony innych. Nie da si─Ö pokona─ç go od razu, bo jest bardzo mocno zakorzeniony. Sekret le┼╝y w tym, by ca┼éy czas poszerza─ç swoj─ů stref─Ö komfortu i zaczyna─ç robi─ç rzeczy ma┼ée, po to, aby coraz bardziej m├│c je oswoi─ç, a┼╝ stan─ů si─Ö one dla ciebie czym┼Ť zupe┼énie naturalnym.

Sze┼Ť─ç pierwszych krok├│w

1.Pomy┼Ťl i wypisz swoje nawyki, a tak┼╝e to, w jaki spos├│b wp┼éywaj─ů one na Twoje funkcjonowanie. Zastan├│w si─Ö, co mo┼╝esz zrobi─ç, ┼╝eby je zmieni─ç. Pomy┼Ťl o tym, co sprawia ci trudno┼Ť─ç albo, czego si─Ö boisz. W jakich sytuacjach tw├│j l─Ök parali┼╝uje ch─Öci. I zastan├│w si─Ö, co by si─Ö zmieni┼éo, gdyby┼Ť wykona┼é krok na prz├│d, ÔÇô co m├│g┼éby┼Ť zyska─ç, strach zwykle wtedy minimalizuje si─Ö daj─ůc nap─Öd do dzia┼éania. Pomy┼Ťl, wi─Öc o strachu i odwadze, jak o formie linearnej: zobacz, ┼╝e na jednym jej ko┼äcu jest strach, a na drugim odwaga. Nie musisz robi─ç wielkiego skoku w kierunku odwagi, bo zwykle jest to syzyfowa praca, ale mo┼╝esz zrobi─ç kilka ma┼éych. Wtedy, jak spojrzysz wstecz, zobaczysz, ┼╝e nagle oddalasz si─Ö od leku id─ůc ku odwadze.

2. Pomy┼Ťl, jak si─Ö czujesz i jak siebie postrzegasz. Czy uwa┼╝asz si─Ö za osob─Ö osamotnion─ů albo we w┼éasnych oczach nieatrakcyjn─ů? Zastan├│w si─Ö, czym to dla Ciebie skutkuje. Mo┼╝e to by─ç brak ch─Öci poznawania nowych os├│b, brakiem dbania o sw├│j wygl─ůd. Schemat jest zawsze te sam. Niewa┼╝ne, jak ten problem si─Ö definiuje, wa┼╝ne jest to, jak do niego si─Ö podejdzie. Czy b─Ödzie to wyzwanie do zmiany, czy mo┼╝e niech─Ö─ç do podj─Öcia jakichkolwiek dzia┼éa┼ä. Aby to zmieni─ç, mo┼╝esz zastanowi─ç si─Ö, co Ty mo┼╝esz zrobi─ç, aby nie czu─ç si─Ö w podobny spos├│b. Mo┼╝e to by─ç cz─Östsza inicjatywa w podejmowaniu kontakt├│w, zapisanie si─Ö na kurs doszkalaj─ůcy lub zadbanie w wygl─ůdzie o to, czego si─Ö nie akceptuje. Zmiana zawsze wychodzi z wewn─ůtrz ÔÇô cho─ç zwykle najtrudniejszym do uznania jest fakt, ┼╝e to nie ┼Ťwiat ma si─Ö zmieni─ç, aby by┼éo lepiej, tylko w┼éasne nastawienie do ┼Ťwiata kszta┼étuje to, jak t─Ö rzeczywisto┼Ť─ç postrzegamy.

3. We┼║ odpowiedzialno┼Ť─ç, za to, co robisz. Je┼Ťli stoisz przed jak─ů┼Ť decyzj─ů, zastan├│w si─Ö i zadaj sobie pytania: ÔÇ×czy warto to zrobi─çÔÇŁ, ÔÇ×jakie s─ů korzy┼Ťci i niebezpiecze┼ästwa danego dzia┼éaniaÔÇŁ, ÔÇ×czy jestem w stanie to zrobi─ç?ÔÇŁ, ÔÇ×co mi to da?ÔÇŁ. I nie b├│j si─Ö pora┼╝ek. Pami─Ötaj ÔÇô ten si─Ö nie uczy, kto nie pope┼énia b┼é─Öd├│w!

4. Pomy┼Ťl o jakiej┼Ť osobie, kt├│r─ů mo┼╝esz nazwa─ç swoim autorytetem. I pomy┼Ťl, o jej osi─ůgni─Öciach. Na ka┼╝dy sukces si─Ö ci─Ö┼╝ko pracuje i ka┼╝dy kiedy┼Ť zaczyna┼é. Steve Jobs odbi┼é si─Ö od drzwi kilku firm ze swoimi pomys┼éami i mia┼é na koncie kilka spektakularnych pora┼╝ek zanim stworzy┼é, dla wielu dzi┼Ť, niezast─ůpione jab┼éko.

5. Na koniec zastan├│w si─Ö, jakie role w swoim ┼╝yciu pe┼énisz. Ka┼╝dy z nas pe┼éni ich wiele, cho─ç czasem, w nawale obowi─ůzk├│w, o nich zapominamy. Jeste┼Ťmy dzie─çmi, rodzicami, kochankami, partnerami, wsp├│┼épracownikami, szefami. Narysuj wielkie ko┼éo i podziel je, jak na kawa┼éki tortu, na tyle cz─Ö┼Ťci, ile r├│l w ┼╝yciu pe┼énisz. Ka┼╝da cz─ůstka to osobne 100%. Zastan├│w si─Ö, na ile procent realizujesz ka┼╝d─ů rol─Ö w swoim ┼╝yciu i na ile daje Ci to satysfakcj─Ö. Czy czujesz, ┼╝e twoi rodzice nie s─ů ostatnio przez ciebie zaniedbywani? A co z twoimi przyjaci├│┼émi? Czy w ferworze codziennych zada┼ä masz dla nich czas? Czy tw├│j partner czuje si─Ö ostatnio wys┼éuchany i rozumiany? Zaznacz na torcie, ile wg ciebie jest to procent, i ku czemu chcia┼éby┼Ť d─ů┼╝y─ç. Takie ─çwiczenie zwykle daje doskona┼éy wgl─ůd w obecn─ů sytuacj─Ö i daje wskaz├│wki, co warto zmieni─ç, aby si─Ö lepiej poczu─ç.

6. Je┼Ťli zastanawiasz si─Ö, czy warto to zrobi─ç teraz, to pami─Ötaj, ┼╝e teraz jest ten czas. Nie jutro, nie pojutrze. Za rok od dzi┼Ť, kiedy odwr├│cisz si─Ö, pomy┼Ťlisz, ┼╝e warto by┼éo zrobi─ç to wcze┼Ťniej. Do dzie┼éa!

***

Izabela J─ůderek – psycholog, seksuolog. Wyk┼éadowca i doktorantka na Uniwersytecie SWPS. Edukatorka seksualna, polsko-angielski trener umiej─Ötno┼Ťci psychospo┼éecznych (National Open College w Wielkiej Brytanii). Na co dzie┼ä zajmuje si─Ö poradnictwem psychologicznym i seksuologicznym, wsp├│┼épracuje z organizacjami pozarz─ůdowymi (Fundacja Promocji Zdrowia Seksualnego, Fundacja Trans-Fuzja, Stowarzyszenie Akceptacja), dzia┼éaj─ůc na rzecz upowszechniania wiedzy z zakresu zdrowia seksualnego i psychicznego, wiedzy o znaczeniu seksualno┼Ťci i wspieraniem os├│b nara┼╝onych na wykluczenia spo┼éeczne.

Wi─Öcej dobrych tekst├│w psychologicznych znajdziecie na blogu Strefy Psyche Uniwersytetu SWPS.