Kobiety w biurze

Chcesz straci膰 przyjaciela – za艂贸偶 z nim firm臋. Ile jest w tym prawdy?

Dagny Kurdwanowska

Wszystko zaczyna si臋 pi臋knie - od 艣wietnego pomys艂u i przekonania, 偶e razem podbijemy 艣wiat. W ko艅cu przyja藕nimy si臋 od lat, co mo偶e p贸j艣膰 nie tak? Je艣li fundamentem nowej firmy b臋dzie tylko entuzjazm, to pr臋dzej, czy p贸藕niej bardzo wiele. Okazuje si臋, 偶e cho膰 potrafi艂y艣my z przyjaci贸艂k膮 przegada膰 ca艂膮 noc o zwi膮zkach, marzeniach i planach, to zupe艂nie nie potrafimy rozmawia膰 o podziale zysku, przekazywa膰 sobie konstruktywnej krytyki, ani dzieli膰 si臋 obowi膮zkami. Czy zatem warto w og贸le miesza膰 te dwie sfery - przyja藕ni i biznesu? Sprawdzi艂a to Dagny Kurdwanowska. Przeczytaj jej rozmow臋 z Klaudi膮 Fotyniuk - psychologiem biznesu i konsultantem w Okaeri Consulting.

Gdyby zaufa膰 wynikom z Google’a jest dok艂adnie tylu samo przeciwnik贸w, co zwolennik贸w tworzenia firmy wsp贸lnie z przyjaci贸艂mi. Dlaczego ten temat wzbudza takie podzia艂y?

Przyja藕艅 jest jedn膮 z najwa偶niejszych warto艣ci w 偶yciu cz艂owieka, wi臋c od zawsze budzi emocje. W po艂膮czeniu z w艂asnym biznesem i pieni臋dzmi, dodatkowo wzbudza 偶yw膮 dyskusj臋. Ka偶dy z nas pewnie cho膰 raz s艂ysza艂 pe艂n膮 trudnych emocji histori臋 zako艅czonej przyja藕ni, ze wsp贸lnym biznesem czy po偶yczonymi pieni臋dzmi w tle. Tam gdzie s膮 sprawy dla cz艂owieka istotne, tam s膮 emocje. Emocje i warto艣ci nap臋dzaj膮 偶ycie. Nie bez powodu naj艂atwiej zapami臋tujemy to, co jest zwi膮zane z jednym i drugim.

Przyjaciel to cz艂owiek, kt贸remu ufamy, na kt贸rego mo偶emy liczy膰, z kt贸rym 艣wietnie si臋 znamy i rozumiemy 鈥 wydawa艂oby si臋, 偶e to idealny partner w biznesie.

To bardzo cenne, aby mie膰 kogo艣 takiego przy boku, kiedy chce si臋 podbi膰 艣wiat, ale czy od razu jest to gwarancj膮 udanej wsp贸艂pracy biznesowej? Faktycznie, du偶o pro艣ciej wsp贸艂pracuje si臋 z lud藕mi, kt贸rych lubimy i cenimy. Badania pokazuj膮, 偶e dobra atmosfera pracy znacz膮co wp艂ywa na jej efektywno艣膰. Osoby, kt贸re wsp贸艂pracuj膮 z przyjaci贸艂mi s膮 bardziej zmotywowane, dostrzegaj膮 mniej minus贸w pracy i s膮 mniej podatne na stres. Mimo to zawsze jest jeszcze druga strona medalu, kt贸rej nale偶y mie膰 艣wiadomo艣膰.

Wiele os贸b podchodzi jednak z rezerw膮 do pomys艂u mieszania interes贸w i przyja藕ni. Czego si臋 obawiaj膮?

Potocznie m贸wi si臋 鈥濲e艣li chcesz straci膰 przyjaciela, po偶ycz mu pieni膮dze albo za艂贸偶 z nim firm臋鈥. My艣l臋, 偶e obawy wynikaj膮 z trzech kluczowych powod贸w. Pierwszy to obawa przed szczer膮 komunikacj膮, zw艂aszcza w ewentualnych momentach trudnych czy spornych, a takie na pewno si臋 kiedy艣 pojawi膮. Drugi 鈥 kwestie finansowe. Jak rozmawia膰 o pieni膮dzach, jak nie wyj艣膰 przed przyjacielem na pazernego, sk膮pego, jak si臋 dzieli膰. To z kolei wi膮偶e si臋 te偶 ze strachem przed ocen膮. W ko艅cu przyja藕艅 jest cenniejsza od pieni臋dzy, ale to one s膮 jednym z g艂贸wnych temat贸w w biznesie, prawda? Trzeci 鈥 co je艣li biznes nie wypali? Czy wraz z nim sko艅czy si臋 przyja藕艅?

Z badania, kt贸re Pa艅stwo przeprowadzili wynika, 偶e zaledwie 1% pracodawc贸w uwa偶a, 偶e sukces w biznesie mo偶na osi膮gn膮膰 dzi臋ki relacjom przyjacielskim. Za to w艣r贸d pracownik贸w ju偶 14% uwa偶a, 偶e te dwie sfery si臋 wspieraj膮. Sk膮d ta r贸偶nica?

Zapewne wynika to z do艣wiadcze艅 pracodawc贸w i w艂a艣cicieli firm. Wsp贸艂praca z przyjacielem na linii pracownik-pracownik, a wsp贸lne prowadzenie biznesu, to tak偶e nieco inny rodzaj wyzwania m.in. ze wzgl臋du na ponoszone ryzyko. W badaniu relacje przyjacielskie by艂y rozumiane tak偶e jako 鈥瀦najomo艣ci鈥. Osoby, kt贸re osi膮gn臋艂y ju偶 pewien poziom w swojej karierze, prowadz膮 w艂asny biznes i okupi艂y to konkretnym po艣wieceniem wiedz膮, 偶e nie to jest najwa偶niejsze. Dla badanych przez nas pracodawc贸w najwi臋ksze znaczenie ma uczciowo艣膰 (51%), a ze znajomymi r贸偶nie bywa…

Skuteczno艣膰 w biznesie wyklucza lojalno艣膰 w przyja藕ni?

Moim zdaniem nie, o ile lojalno艣膰 nie jest rozumiana jako dzia艂anie na przek贸r wszystkiemu ze wzgl臋du na relacj臋 i zobowi膮zania wobec niej. Musimy by膰 sp贸jni w wyznawanych warto艣ciach. Nie mo偶na by膰 uczciwym tylko troch臋, tylko w 偶yciu prywatnym, lojalnym tylko czasem, a w biznesie nie zwa偶a膰 na nic. W ka偶dej sytuacji jeste艣my przede wszystkim lud藕mi.
Lojalny przyjaciel to nie tylko taki, kt贸ry obieca, 偶e zrobi wszystko, aby chroni膰 relacj臋. To taki, kt贸ry w艂a艣nie ze wzgl臋du na ni膮, b臋dzie w stanie powiedzie膰, 偶e taki uk艂ad nie dzia艂a korzystnie na wsp贸lne cele biznesowe.

Porozmawiajmy jeszcze o tym, co mo偶e p贸j艣膰 nie tak. Czy dzia艂aj膮c wsp贸lnie z przyjacielem stajemy si臋 mniej obiektywni, na przyk艂ad w ocenie jego efektywno艣ci czy zasadno艣ci podejmowanych decyzji?

Niepisane zasady przyja藕ni i te istotne w biznesie niekiedy wykluczaj膮 si臋. W biznesie, aby by膰 skutecznym nale偶y by膰 nakierowanym na cel, dba膰 o interesy swoje i firmy, nie poddawa膰 si臋 emocjom. W przyja藕ni jeste艣my sk艂onni wi臋cej rzeczy odpuszcza膰, wybacza膰, dzia艂a膰 na korzy艣膰 drugiej osoby, w艂a艣nie w imi臋 przyja藕ni, zapominaj膮c czasem o sobie 鈥 tu relacja ma nadrz臋dn膮 rol臋. To powoduje, 偶e wsp贸艂praca z przyjacielem mo偶e by膰 nieskuteczna i mo偶e odwodzi膰 od za艂o偶onego celu, lub dodawa膰 trudno艣ci. Bagatelizowanie niedoci膮gni臋膰 ze strony wsp贸艂pracownika 鈥 przyjaciela mo偶e i na chwil臋 wesprze relacj臋, ale czy dzia艂a korzystnie na biznes?

PRZECZYTAJ TAK呕E: Oto narzedzia, kt贸re pomagaj膮 ogarn膮膰 mi dzie艅!

Przyja藕艅 bardziej zagra偶a biznesowi czy wsp贸lny biznes przyja藕ni?

My艣l臋, 偶e bardziej wsp贸lny biznes przyja藕ni. Sabotowanie biznesu czy rezygnacja ze swoich priorytet贸w na rzecz chwilowego dobrego samopoczucia przyjaciela to taka tykaj膮ca bomba celuj膮ca w przyja藕艅. Pr臋dzej czy p贸藕niej mog膮 pojawi膰 si臋 偶ale, pretensje i rozczarowanie 鈥 przecie偶 tyle zrobi艂em dla niego, przymyka艂em oko, a gdyby nie to, to mo偶e biznes by lepiej szed艂. Oczywi艣cie, nie generalizujmy – nie wszystko musi p贸j艣膰 藕le, ale nale偶y mie膰 艣wiadomo艣膰 takich naturalnych mechanizm贸w, aby nie sta膰 si臋 ich ofiar膮. Chyba ka偶dy si臋 zgodzi, 偶e prawdziwy przyjaciel to skarb. Przyja藕艅 w biznesie mo偶e by膰 atutem, ale czy warto j膮 po艣wi臋ca膰 i wystawia膰 na pr贸b臋? Kto艣 kto jest dobrym przyjacielem, niekoniecznie musi by膰 najlepszym partnerem biznesowym. Chocia偶 znam histori臋 tych, kt贸rym 艣wietnie uda艂o si臋 to po艂膮czy膰.

Je艣li spojrzymy na listy najwi臋kszych i najskuteczniejszych biznesmen贸w, wida膰 na nich raczej samotne wilki 鈥 charyzmatycznych indywidualist贸w: Jobs, Bezos, Branson, Zuckerberg, kt贸ry zreszt膮 po drodze na szczyt po艣wi臋ci艂 kilka przyja藕ni. Mo偶e biznes to po prostu nie jest miejsce na przyja藕艅?

Spotka艂am ludzi, kt贸rzy podkre艣laj膮, 偶e ich przyja藕艅 jest dla nich zbyt cenna, 偶eby ryzykowa膰 jej strat膮 czy nadwyr臋偶eniem z powodu biznesu czy pieni臋dzy. Mo偶e dlatego wyniki bada艅 pokazuj膮, 偶e w艂a艣ciciele firm i menad偶erowie wybieraj膮 tzw. samotno艣膰 na szczycie. Nie jest to oczywi艣cie r贸wnoznaczne z tym, 偶e s膮 samotni, lecz z tym, 偶e dla osi膮gni臋cia sukcesu nie jest potrzebna przyja藕艅 czy znajomo艣ci. Inn膮 kwesti膮 jest, 偶e 偶ycie pokazuje, 偶e ci臋偶ko znosimy sukcesy innych – nawet, a mo偶e zw艂aszcza, tych bliskich. 艁atwo zapominamy, 偶e za ka偶dym odniesionym sukcesem stoi masa wyrzecze艅, trudnych chwil, po艣wi臋ce艅, ci臋偶kiej pracy. Koledzy i przyjaciele, chocia偶 cz臋sto widz膮 ca艂e zaplecze, potrafi膮 mie膰 poczucie niesprawiedliwo艣ci 鈥 przecie偶 razem dorastali艣my, to ja go motywowa艂em kiedy chcia艂 si臋 podda膰, pomog艂em mu kiedy podwin臋艂a mu si臋 noga 鈥 dlaczego on tam jest, a ja nadal tu? Tylko czy w takim przypadku to jest jeszcze przyjaciel? To trudne. Znane na ca艂y 艣wiat historie po艣wi臋conych przyja藕ni wskazuj膮, 偶e problemem zazwyczaj s膮: brak komunikacji, zazdro艣膰 o odnoszony sukces, odmienne cele i warto艣ci oraz oczywi艣cie pieni膮dze.

A je艣li za艂o偶ymy, 偶e wsp贸lnicy-przyjaciele kieruj膮 si臋 podobnymi warto艣ciami 鈥 b臋dzie im 艂atwiej?

My艣l臋, 偶e zdecydowanie tak. Wyznawanie wsp贸lnych warto艣ci jest spajaj膮ce w ka偶dym 艣rodowisku, prywatnym czy zawodowym. Warto艣ci s膮 swoistym kompasem, punktem odniesienia przy podejmowaniu decyzji, przy ocenie sytuacji, wsparciem przy wyznaczaniu cel贸w. M贸wi膮 wiele o cz艂owieku. 63 % pracodawc贸w, respondent贸w wspomnianego ju偶 wcze艣niej badania nt. Znaczenia warto艣ci w 偶yciu zawodowym wskaza艂o, 偶e podczas rekrutacji warto艣ci maj膮 znaczenie. Nie chodzi tu o warto艣ci religijne, czy pogl膮dy polityczne. Wa偶ne s膮 autorytety, priorytety. W czasach gdzie tak wielu ludzi jest 艣wietnie wykszta艂conych istotniejszym staje si臋 fakt, jakim si臋 jest cz艂owiekiem. To pozytywny kierunek zmian.

Wielu specjalist贸w podkre艣la, 偶e kluczem do sukcesu w firmach tworzonych przez przyjaci贸艂 jest dobra komunikacja i bardzo 艣cis艂y oraz konsekwentny podzia艂 kompetencji i obowi膮zk贸w.

Tak. Uwa偶am, 偶e to podstawa w ka偶dej relacji zawodowej, zw艂aszcza w takiej, gdzie bliskie relacje osobiste mog膮 nieco zniekszta艂ca膰 perspektyw臋.

Wa偶na jest chyba tak偶e komunikacja relacji w firmie na zewn膮trz 鈥 do wsp贸艂pracownik贸w, partner贸w biznesowych, tak, 偶eby nikt nie mia艂 poczucia, 偶e wchodzi w uk艂ad towarzyski.

Szczero艣膰 i transparentno艣膰 zawsze jest po偶膮dana. Nie widz臋 powod贸w, dla kt贸rych nale偶a艂oby to ukrywa膰, ale tak偶e tych, dla kt贸rych trzeba to szczeg贸lnie podkre艣la膰. Lubimy si臋, cenimy, wyznajemy konkretne warto艣ci, a do tego jeste艣my profesjonalistami w swojej dziedzinie i powa偶nymi partnerami dla innych firm.

W Polsce wci膮偶 nieufnie podchodzimy do przyja藕ni w biznesie, bo kojarzy si臋 z zachowaniami nieetycznymi 鈥 z przekraczaniem granic prawnych, z przys艂ugami, nepotyzmem, za艂atwianiem czego艣 pod sto艂em, 鈥瀙o znajomo艣ci鈥. Jak zmieni膰 ten stereotyp?

To naturalne, 偶e ludziom 艂atwiej przychodzi wsp贸艂praca z osobami, kt贸re ju偶 si臋 sprawdzi艂y, s膮 godne zaufania. Ludzie lubi膮 doszukiwa膰 si臋 negatywnych, ukrytych znacze艅 po to, aby budowa膰 sw贸j pozytywny wizerunek we w艂asnych oczach. Wnioskuj膮 na podstawie najprostszych, niewymagaj膮cych szczeg贸lnej analizy wyja艣nie艅 鈥 bo to jest 艂atwiejsze do przyswojenia dla umys艂u. Dlatego tak ci臋偶ko walczy膰 ze stereotypami. Co ciekawe, jak ju偶 m贸wi艂am, to g艂贸wnie pracownicy wskazuj膮 grono przyjaci贸艂 i tzw. 鈥瀦najomo艣ci鈥 jako warunek sukcesu. Dla pracodawc贸w i w艂a艣cicieli firm to w og贸le nie ma znaczenia. Nie ma nic z艂ego w polecaniu znajomych do pracy pod warunkiem, 偶e to nie relacja, a przed wszystkim odpowiednie kompetencje s膮 tutaj najistotniejsze.

Rozmawia艂y艣my o problemach, jakie mo偶e przynie艣膰 taki uk艂ad. A jakie mog膮 by膰 korzy艣ci z tego, 偶e tworzymy biznes z przyjacielem?

Nie musimy pracowa膰 latami na swoje zaufanie, poniewa偶 to ju偶 wypracowali艣my. Nikomu obcemu nie zaufamy od razu tak jak przyjacielowi. Korzy艣ci膮 mo偶e by膰 te偶 艣wiadomo艣膰 wad i zalet drugiej strony oraz pewno艣膰, 偶e co by si臋 nie dzia艂o 鈥 mamy w sobie oparcie. Znaj膮c si臋 dobrze, wiemy jak mo偶emy si臋 podzieli膰 obowi膮zkami, aby korzysta膰 z potencja艂u ka偶dej z os贸b. To solidne wsparcie w wymagaj膮cym i pe艂nym niespodzianek 艣wiecie biznesu.

A zatem podsumowuj膮c, je艣li zdecydujemy si臋 tworzy膰 firm臋 z przyjaci贸艂k膮, jakich zasad warto przestrzega膰, 偶eby umacnia膰 przyja藕艅 i rozwija膰 biznes?

Przede wszystkim warto zastanowi膰 si臋 dlaczego chcemy wej艣膰 w biznes w艂a艣nie z t膮 przyjaci贸艂k膮. Czy to wynika wy艂膮cznie z naszej obawy przed samodzielnym dzia艂aniem, potrzeb膮 wsparcia i zrozumienia? Je艣li tak, to nie jest to dobry kierunek i lepiej pozosta膰 wy艂膮cznie w relacji przyjacielskiej. Biznes partner powinien wnosi膰 warto艣膰 istotn膮 dla biznesu i to nale偶y podkre艣li膰. Je艣li za decyzj膮 emocjonaln膮 id膮 racjonalne argumenty takie jak kompetencje i umiej臋tno艣ci przyjaci贸艂ki, kt贸re 艣wietnie uzupe艂ni膮 nasze 鈥 to mo偶e si臋 uda膰. Kiedy decyzja jest ju偶 podj臋ta polecam ustali膰 konkretne zasady wsp贸艂pracy, podpisa膰 mi臋dzy sob膮 umowy, rozdzieli膰 obowi膮zki i obszar odpowiedzialno艣ci. Szczerze rozmawia膰 o oczekiwaniach i finansach, a przy tym wspiera膰 si臋 w ka偶dej sytuacji i nie zapomina膰 o najwa偶niejszych w 偶yciu warto艣ciach. Niezale偶nie od zas艂yszanych historii, warto dzia艂a膰 w poszanowaniu dla osobi艣cie wyznawanych warto艣ci, a przyja藕艅 niezaprzeczalnie jest jedna z tych najwa偶niejszych.

***

Klaudia Fotyniuk – Konsultant w Okaeri Consulting – butiku consultingowym dostarczaj膮cym rozwi膮za艅 z zakresu Public Relations. Psycholog biznesu. Od 2010 roku zwi膮zana z mediami i komunikacj膮.