jak wygl─ůda praca fotografa

Jak wygl─ůda praca fotografa?

Dagny Kurdwanowska

Marlena Bieli┼äska zaczyna┼éa karier─Ö po drugiej stronie obiektywu - pod koniec lat 80. wyjecha┼éa do Nowego Jorku, gdzie zosta┼éa dostrze┼╝ona przez presti┼╝ow─ů agencj─Ö Elite. Na pocz─ůtku lat 90. zacz─Ö┼éa fotografowa─ç swoje kole┼╝anki z agencji i tak zacz─Ö┼éa drug─ů ods┼éon─Ö swojej kariery - tym razem jako cenionej fotografki. Pracowa┼éa z najwi─Ökszymi i dla najwi─Ökszych. Jej sesje ukazywa┼éy si─Ö m.in. w magazynach Vogue, Elle, Glamour, Playboy, Sports Illustrated, Vibe, Cosmopolitan, GQ i Viva. 29 stycznia w Galerii w lesie odby┼é si─Ö wernisa┼╝ wystawy prac artystki zatytu┼éowanej "Sensuality". O tym, czym jest zmys┼éowo┼Ť─ç, prawdziwa kobieco┼Ť─ç, czy mi─Ödzy fotografem a bohaterem zawsze musi zaiskrzy─ç i jak wypracowa─ç to jedno, idealne uj─Öcie z Marlen─ů Bieli┼äska rozmawia Dagny Kurdwanowska.

Wystawa Pani prac nosi tytu┼é ÔÇ×SensualityÔÇŁ. Czym s─ů portrety sensualne?

Moim zdaniem ka┼╝dy obraz, kt├│ry jest przyjemny dla oka i pobudzaj─ůcy dla zmys┼é├│w mo┼╝na nazwa─ç sensualnym. Nie musi to by─ç jedynie pi─Ökne cia┼éo m┼éodej kobiety, mo┼╝e to by─ç czu┼éy moment, wn─Ötrze kwiatu, owoc – wszystko to, co uwodzi i ekscytuje. Ta wystawa jest po┼Ťwi─Öcona temu, co w oczywisty spos├│b jest zmys┼éowe ÔÇô pi─Ökna kobieta uchwycona, podpatrzona w jej prywatnej sensualnej chwiliÔÇŽ

Zmys┼éowo┼Ť─ç zaczyna si─Ö w g┼éowie?

Ach, absolutnie. To stan nieodwo┼éalnie zwi─ůzany z ludzk─ů seksualno┼Ťci─ů, kt├│ra jak wiadomo ma pocz─ůtek w naszej g┼éowie – nasza wyobra┼║nia jest ┼║r├│d┼éem nieko┼äcz─ůcych si─Ö zmys┼éowych obraz├│w i je┼╝eli jaki┼Ť obraz wsp├│┼ébrzmi z tym obszarem naszej percepcji, odbieramy to jako przyjemne pobudzenie. To tyle w sprawie definicji. Ka┼╝dy ma nieco odmienn─ů percepcj─Ö, inne rzeczy b─Öd─ů sprawia┼éy nam rado┼Ť─ç, jednak klasyczne pi─Ökno, regularno┼Ť─ç formy zostanie chyba na zawsze czym┼Ť, co ┼é─ůczy prawie wszystkich w uniwersalnej aprobacie.

Kobiety na Pani zdj─Öciach s─ů jednocze┼Ťnie zmys┼éowe, intryguj─ůce i zadziorne ÔÇô tak Pani definiuje kobieco┼Ť─ç?

Zast─ůpi┼éabym s┼éowo zadziorno┼Ť─ç ÔÇô asertywno┼Ťci─ů ÔÇŽ Kobieco┼Ť─ç jest dla mnie najcudowniejszym i najbardziej z┼éo┼╝onym przejawem ┼╝ycia, od delikatno┼Ťci , krucho┼Ťci, wra┼╝liwo┼Ťci , poprzez kr─ůg┼éo┼Ť─ç, mi─Ökko┼Ť─ç, gracj─Ö, do si┼éy, odwagi, asertywno┼Ťci, uwodzenia i prowokacji. Ca┼ée to spectrum jest dla mnie niezmiennie ┼║r├│d┼éem fascynacji.

Sko┼äczy┼éa Pani psychologi─Ö ÔÇô to pomaga, kiedy fotografuje si─Ö ludzi? Fotograf powinien by─ç dobrym psychologiem?

Niekoniecznie ÔÇŽAle intuicja , ciekawo┼Ť─ç innych i empatia na pewno pomaga. Fotografowanie to wbrew pozorom bardzo instynktowny proces, sensualny sam w sobie. Bardzo wa┼╝na w tym procesie jest relacja z otoczeniem, praca w zespole, balansowanie i odpowiedzialno┼Ť─ç za emocje innych. Wymaga wi─Öc zdrowej, otwartej psychiki.

Mo┼╝na wi─Öc powiedzie─ç, ┼╝e fotografowanie to praca na emocjach.

Przynajmniej tak wynika z mojego do┼Ťwiadczenia. Na moich w┼éasnych emocjach, obiektu fotografii, wszystkich os├│b w┼é─ůczonych w proces kreatywny. Nad planem zdj─Öciowym unosi si─Ö prawie widoczna chmura pomys┼é├│w, opinii, emocji, humor├│w – ka┼╝dy ma ego, a proces kreatywny obna┼╝a cz─Östokro─ç kompleksy i l─Öki, ale te┼╝ w wielu z nas fascynuj─ůcy potencja┼é i si┼é─Ö. To bardzo emocjonalny i imponuj─ůcy proces.

Swoj─ů karier─Ö zaczyna┼éa Pani jako modelka, bohaterka zdj─Ö─ç. Dlaczego zdecydowa┼éa Pani stan─ů─ç po drugiej stronie obiektywu?

Poniewa┼╝ to nios┼éo w sobie obietnice spe┼énienia tego estetycznego g┼éodu, kt├│ry mam od dziecka, entuzjazmu dla ludzi, pozwala┼éo rozwin─ů─ç kreatywne skrzyd┼éa. Ka┼╝dy dzie┼ä za kamer─ů to jak powielanie momentu otwarcia prezentu – ta sama rado┼Ť─ç z odkrywania, pozyskiwania tych intensywnych emocji i zamykanie ich w ┼Ťwiecie wspomnie┼ä. Fotografowanie jest bardzo uzale┼╝niaj─ůce. To m├│j w┼éasny absolutnie legalny narkotyk.

Pracowa┼éa Pani z najwi─Ökszymi gwiazdami i pi─Öknymi kobietami ÔÇô Anj─ů Rubik, Kate Winslet, Edyt─ů G├│rniak. Kiedy stawa┼éy przed obiektywem, wiedzia┼éa Pani od razu jak chce je pokaza─ç, czy ten pomys┼é rodzi┼é si─Ö w trakcie sesji?

Nie zawsze koncept sesji jest zale┼╝ny tylko od fotografa. W sesjach komercyjnych nasz kreatywny wk┼éad jest nawet bardziej ograniczony. W pewien spos├│b cenie sobie zewn─Ötrzn─ů dyscyplin─Ö, ale najwi─Öcej satysfakcji przynosz─ů mi sesje, kt├│re mog─Ö kreowa─ç od pocz─ůtku do ko┼äca. Mam szcz─Ö┼Ťcie, bo cz─Östo ┼éapi─Ö ┼Ťwietn─ů chemi─Ö z bohaterami. Te sesje, kt├│re pani wymieni┼éa s─ů faworytami, bo pracuj─ůc z teamem ┼Ťwietnych ludzi dane mi by┼éo pracowa─ç tak, jak czuj─Ö najlepiej. Zdj─Öcia Kate Winslet zrobione by┼éy po premierze ÔÇ×Heavenly CreaturesÔÇŁ. Wiedzia┼éam, ┼╝e chc─Ö, by wygl─ůda┼éa nieco prowokuj─ůco i niewinnie zarazem. Anja jest cudownie pos─ůgow─ů istot─ů. Chcia┼éam podkre┼Ťli─ç jej nieprawdopodobne oczy i wydoby─ç ten s┼éynny wdzi─Ök i opanowanie, przy zachowaniu mi─Ökko┼Ťci i kobieco┼Ťci.

Modelki, aktorki uczestnicz─ů w setkach sesji. Pokaza─ç znan─ů twarz w spos├│b intryguj─ůcy, inny ni┼╝ wszyscy to wyzwanie?

Nigdy o tym tak nie my┼Ťla┼éam. Pracuj─Ö instynktownie i jedynie w taki spos├│b, na jaki pozwala mi moja percepcja i widzenie ┼Ťwiata. By┼éoby absurdem tworzenie opieraj─ůc si─Ö na pracy innych. Je┼╝eli ma si─Ö w┼éasny styl i spojrzenie automatycznie tw├│rczo┼Ť─ç i image b─Ödzie mia┼é sw├│j stempel ┼Ťwie┼╝o┼Ťci i oryginalno┼Ťci. Problem pojawia si─Ö wtedy, gdy artysta zbyt dok┼éadnie pr├│buje si─Ö ÔÇśinspirowa─çÔÇś prac─ů innych. Lepiej jest by─ç oskar┼╝onym o brak odkrywczo┼Ťci ni┼╝ by─ç genialnym imitatorem.

Co jest kluczem podczas sesji, kt├│ry pomaga wydoby─ç z nich to jedno spojrzenie, wyraz twarzy, kt├│re decyduj─ů o tym, ┼╝e zdj─Öcie jest wyj─ůtkowe?

W┼éasna bogata percepcja i szczeg├│lna wra┼╝liwo┼Ť─ç fotografa. Bez tego mo┼╝na tworzy─ç g┼éadkie, perfekcyjne uj─Öcia, ale nigdy nie b─Öd─ů si─Öga┼éy g┼é─Öbiej ni┼╝ sk├│ra.

Przeczytaj tak┼╝e: Polska pisarka i scenarzystka pozytywnie miesza w hiszpa┼äskim przemy┼Ťle filmowym

Jak wygl─ůda Pani praca nad portretami ÔÇô od czego si─Ö zaczyna?

Od przygotowania obiektu do pracy, jak zawsze, od makija┼╝u, stylizacji. Wa┼╝ne jest nawi─ůzanie komunikacji z osob─ů, kt├│ra za chwil─Ö stanie przed kamer─ů. Je┼╝eli uda si─Ö nawi─ůza─ç t─Ö intymn─ů ni─ç porozumienia, tym pe┼éniejszy i bardziej ┼╝ywy b─Ödzie efekt na zdj─Öciu. Z do┼Ťwiadczenia wiem, ┼╝e je┼╝eli z jakich┼Ť powod├│w, braku czasu lub osobowo┼Ťci, nie jest to mo┼╝liwe, efekt pracy, mimo ┼╝e poprawny, rzadko bywa satysfakcjonuj─ůcy. Dzi─Öki Bogu zdarzy┼éo mi si─Ö to jedynie kilka razy na 20 lat pracy.

Musi zaiskrzy─ç mi─Ödzy fotografem a bohaterem zdj─Öcia?

Dla mnie tak, ale wiem z do┼Ťwiadczenia w┼éasnego i opowie┼Ťci innych fotograf├│w, ┼╝e nie jest to absolutnie konieczne. Paru s┼éynnych artyst├│w wierzy wr─Öcz, ┼╝e wk┼éadaj─ůc swojego bohatera w dyskomfort milczenia i obco┼Ťci mog─ů – i to z ca┼ékiem genialnym skutkiem – zmusi─ç ich do nowych zachowa┼ä i ukazania oblicza, kt├│re dot─ůd skrupulatnie ukrywali. Wierz─Ö , ┼╝e mo┼╝e to pracowa─ç dobrze przy ekscentrycznych osobowo┼Ťciach, ale sama szukam raczej ciep┼éa i sensualno┼Ťci, a te osi─ůgn─ů─ç mo┼╝na ┼éatwiej, pozwalaj─ůc ludziom na u┼Ťmiech i poczucie bezpiecze┼ästwa.

Co Pani robi, ┼╝eby bohaterowie poczuli si─Ö swobodnie?

To, co chcia┼éabym by zrobiono dla mnie, gdybym by┼éa na ich miejscu. Rozmawiam, jestem sob─ů, pytam, jestem ich ciekawa, chc─Ö ich pozna─ç, obserwuj─Ö ich twarze, ekspresj─Ö, badam pi─Ökno i te w┼éa┼Ťciwe tylko im elementy, o kt├│re opieraj─ůc si─Ö b─Öd─Ö pisa┼éa narracje naszego spotkania.

Co dzieje si─Ö potem? Stara si─Ö Pani kierowa─ç bohaterem, czy raczej stawia Pani na spontaniczno┼Ť─ç?

Kieruj─Ö, uspokajam, inspiruj─Ö do ekspresji, gadam. Jestem bardzo werbalna, nic na to nie poradz─Ö. Kontakt z drugim cz┼éowiekiem, w tak intymnej atmosferze, w momencie kreowania, kt├│ry dla mnie jest tak ekscytuj─ůcy, jest jak dar. Wyra┼╝am swoj─ů rado┼Ť─ç i zachwyt, zagrzewam, inspiruj─Ö do otwarcia na odbiorc─Ö , bo taki zawsze jest zamiar portretu. Staram si─Ö, by kieruj─ůc wzrok w obiektyw aparatu rozmawiali z ka┼╝d─ů osob─ů, kt├│ra kiedykolwiek spojrzy na ten uwieczniony przeze mnie moment.

Fotografuj─ůc cz┼éowieka warto nakre┼Ťli─ç jakie┼Ť ramy, czy lepiej zobaczy─ç, co si─Ö wydarzy?

To zale┼╝y w du┼╝ej mierze od celu, jakiemu ma s┼éu┼╝y─ç obraz. W przypadku sesji komercyjnej merytoryka zadania zwykle jest ustalona z g├│ry i daje niewielki margines swobody na kreatywne zabawy. Inaczej jest przy sesji do magazynu, kt├│rej narracyjno┼Ť─ç cz─Östo pozwala fotografowi na du┼╝─ů swobod─Ö dzia┼éania – wyb├│r medium, klimatu i ekspresji, konceptu ca┼éo┼Ťci sesji.

Jakie cechy powinien mie─ç dobry fotograf? Wra┼╝liwo┼Ť─ç? Ciekawo┼Ť─ç?

Wyobra┼║ni─Ö, integralno┼Ť─ç, cechy dobrego lidera, wyrozumia┼éo┼Ť─ç, cierpliwo┼Ť─ç, ale te┼╝ si┼é─Ö i wytrzyma┼éo┼Ť─ç fizyczn─ů. Wysi┼éek fotografa jest mniej wi─Öcej r├│wno podzielony na emocjonalny i fizyczny.

Kiedy wiadomo, ┼╝e to jest w┼éa┼Ťnie to uj─Öcie, o kt├│re chodzi?

U mnie jest to do┼Ť─ç sympatyczna reakcja. W momencie spe┼énienia i ┼Ťwiadomo┼Ťci, ┼╝e w┼éa┼Ťnie zdarzy┼éo si─Ö TO uj─Öcie lub TA ekspresja, na kt├│r─ů czeka┼éam ÔÇô dostaj─Ö g─Ösiej sk├│rki.

A zdarza si─Ö po sesji uczucie niedosytu ÔÇô kiedy czuje Pani, ┼╝e bohater si─Ö wymkn─ů┼é, nie pokaza┼é siebie?

Tak , to te┼╝ si─Ö zdarza. Z tych wszystkich powod├│w, o kt├│rych wspomnia┼éam wcze┼Ťniej, ale te┼╝ z banalnego braku czasu. Cz─Östo wa┼╝ni, ciekawi ludzie maj─ů go bardzo ma┼éo. Na zdj─Öcia Kate Winslet dosta┼éam jedynie 15 minut.

Kogo jeszcze chciałaby Pani sfotografować?

Uwielbiam twarz Jeanne Moreau, by┼éabym zachwycona mog─ůc pracowa─ç z Charlotte Gainsbourg, Vincentem Caselem, Arizon─ů Muse i moim ukochanym Clintem Eastwoodem, a w kraju – z Danut─ů Stenk─ů. Jest niezaprzeczalnie przepi─Ökn─ů kobiet─ů i na t─Ö sesj─Ö czekam. Mo┼╝e si─Ö udaÔÇŽ