wypalenie zawodowe mity

Wypalenie zawodowe: cz臋stsze w pracy fizycznej czy biurowej?

Wi臋kszo艣膰 pracuj膮cych Polak贸w (63%) deklaruje, 偶e potrafi utrzyma膰 balans pomi臋dzy zaanga偶owaniem w prac臋 a 偶yciem prywatnym i regeneracj膮. Jak wynika z badania Pracuj.pl, nieco cz臋艣ciej o tak膮 r贸wnowag臋 potrafi膮 zadba膰 pracownicy biurowi, ni偶 fizyczni. Jednocze艣nie ponad 1/3 og贸艂u badanych do艣wiadczy艂a w 偶yciu epizodu, kt贸ry okre艣liliby jako wypalenie zawodowe. Ponad 7 na 10 pracownik贸w uwa偶a, 偶e pracodawcy powinni wspiera膰 swoje zespo艂y w utrzymaniu odpowiedniej r贸wnowagi pomi臋dzy prac膮 a czasem wolnym. W praktyce takie wsparcie odczuwa tylko oko艂o 4 na 10 pracownik贸w. Cz臋艣ciej mog膮 na to liczy膰 pracownicy biurowi ni偶 fizyczni. Mimo to w艂a艣nie pracownicy z grupy tzw. white collars cz臋艣ciej deklaruj膮 przeci膮偶enie obowi膮zkami zawodowymi.

呕yciowy balans coraz wa偶niejszy

Ponad jedna trzecia badanych pracuj膮cych Polak贸w do艣wiadczy艂a w swojej karierze zawodowej epizodu, kt贸ry okre艣liliby jako wypalenie zawodowe. Skala tego problemu w Polsce jest wci膮偶 bardzo du偶a i utrzymuje si臋 na podobnym poziomie zar贸wno pod k膮tem grupy tzw. white collars, czyli pracownik贸w biurowych, jak i blue collars, czyli os贸b wykonuj膮cych prace fizyczne. Kluczowa staje si臋 tu rola pracodawc贸w, kt贸rzy powinni wspiera膰 swoje zespo艂y w zachowywaniu 偶yciowego balansu i dba膰 o to, by obowi膮zki zawodowe nie przeci膮偶a艂y ich pracownik贸w. Zespo艂y, kt贸re b臋d膮 pod tym k膮tem zaopiekowane, b臋d膮 r贸wnie偶 bardziej efektywne, a wi臋c troska o work-life balance to praktyka, kt贸ra op艂aca si臋 ka偶dej ze stron.聽
Aby sprawdzi膰, jak sytuacja wygl膮da w polskich organizacjach i czy bardziej nara偶one na wypalenie zawodowe s膮 osoby wykonuj膮ce prace umys艂owe czy manualne, serwis Pracuj.pl przeprowadzi艂 badanie w艣r贸d 1736 os贸b w wieku 18-65. Struktura pr贸by by艂a kontrolowana bior膮c pod uwag臋 p艂e膰, wiek i wielko艣膰 miejscowo艣ci zamieszkania odpowiadaj膮cych.

Ro艣nie 艣wiadomo艣膰 i znaczenie work-life balance

Cho膰 do艣wiadczyli wypalenia, to ucz膮 si臋 balansu pomi臋dzy zaanga偶owaniem w prac臋 a 偶yciem prywatnym i regeneracj膮 鈥 to s艂owa dobrze opisuj膮ce polskich pracownik贸w. Dzi艣 ju偶 63% Polak贸w deklaruje, 偶e na co dzie艅 utrzymuje w 偶yciu odpowiedni膮 r贸wnowag臋. Nieco cz臋艣ciej takie deklaracje sk艂adaj膮 przedstawiciele sektora white collars (65%), ni偶 osoby z grupy blue collars (62%). T臋 tendencj臋 wida膰 tak偶e pod k膮tem czasu pracy 鈥 ponad 录 pracownik贸w fizycznych deklaruje, 偶e dziennie pracuje wi臋cej ni偶 osiem godzin, z czego co dziesi膮ty badany na obowi膮zki zawodowe po艣wi臋ca 艣rednio 10 godzin dziennie.聽
Co istotne, ponad po艂owa respondent贸w (55%) zauwa偶a, 偶e w艣r贸d ich znajomych i rodziny w ostatnich latach zacz臋to zwraca膰 wi臋ksz膮 uwag臋 na r贸wnowag臋 pomi臋dzy 偶yciem zawodowym a osobistym. Tak膮 tendencj臋 jednak rzadziej zauwa偶aj膮 pracownicy fizyczni (48%) ni偶 pracownicy biurowi, w艣r贸d kt贸rych popraw臋 w tym zakresie zauwa偶a a偶 6 na 10 badanych.聽

Sytuacja na lokalnym rynku z pewno艣ci膮 nie jest idealna, wci膮偶 zbyt wiele os贸b w pracy odczuwa przeci膮偶enie obowi膮zkami, czy nawet wypalenie zawodowe. Jak jednak wskazuj膮 nasze badania, ro艣nie grono pracownik贸w, kt贸rzy potrafi膮 jasno wyznacza膰 granic臋: tu jest moja praca, a tu 偶ycie. Wydarzenia gospodarcze ostatnich lat, cho膰 w wielu kwestiach os艂abi艂y rynek, to paradoksalnie 鈥 umocni艂y pracownik贸w. Dzi艣 formuj膮 si臋 zasady i oczekiwania zespo艂贸w i kandydat贸w, kt贸re b臋d膮 mia艂y kluczowy wp艂yw na standardy rynku pracy w najbli偶szych latach i mo偶emy okre艣li膰 z du偶膮 doz膮 prawdopodobie艅stwa, 偶e b臋d膮 to coraz wy偶sze standardy.

Co za du偶o, to鈥 na urlop!

Cho膰 Polacy grupowo sk艂adaj膮 deklaracje o tym, 偶e opanowali ju偶 sztuk臋 balansu 偶yciowego, to w rzeczywisto艣ci wci膮偶 du偶e grono os贸b ma problemy zwi膮zane z utrzymaniem pe艂ni dobrostanu. Liczby wci膮偶 s膮 bowiem alarmuj膮ce 鈥 a偶 39% badanych pracownik贸w biurowych i 32% pracownik贸w fizycznych deklaruje, 偶e w ich 偶yciu zdarzy艂 si臋 epizod, kt贸ry mogliby nazwa膰 wypaleniem zawodowym.聽
W艣r贸d respondent贸w widoczna jest potrzeba odpoczynku, zrobienia sobie przerwy. Tak膮 potrzeb臋 odci臋cia si臋 od pracy na d艂u偶ej ni偶 dwa tygodnie odczuwa 28% pracownik贸w biurowych i 26% pracownik贸w fizycznych. Ta sytuacja mo偶e wynika膰 z przem臋czenia zwi膮zanego z du偶膮 ilo艣ci膮 zawodowych obowi膮zk贸w 鈥 28% przedstawicieli segmentu white deklaruje zm臋czenie bie偶膮cymi zadaniami. Podobn膮 deklaracj臋 sk艂ada 21% badanych z grupy blue collars. Ponad 1/4 respondent贸w ma poczucie prze艂adowania obowi膮zkami. Co interesuj膮ce, w najwi臋kszym stopniu prze艂adowani czuj膮 si臋 przedstawiciele najm艂odszego pokolenia (32%), a najmniej odczuwaj膮 to najstarsze na rynku osoby aktywne zawodowo 鈥 przedstawiciele pokolenia silver (23%). 34% pracownik贸w biurowych i 37% pracownik贸w fizycznych z kolei wyczekuje zako艅czenia dnia pracy. Tak偶e w tej kwestii utrzymuje si臋 tendencja wiekowa 鈥 najbardziej ko艅ca dnia pracy nie mog膮 si臋 doczeka膰 najm艂odsi (54%), a godziny w najmniejszym stopniu odliczaj膮 najstarsi (28%). A偶 21% badanych pracownik贸w biurowych i 16% pracownik贸w fizycznych deklaruje poczucie niemocy i braku sensu.聽
W艣r贸d badanych wida膰 jednak, 偶e je艣li praca nie b臋dzie dla nich satysfakcjonuj膮ca, to nie sko艅czy si臋 wy艂膮cznie p贸j艣ciem na urlop. Po艂owa deklaruje, 偶e zrezygnuje z pracy, je艣li b臋dzie mia艂a ona negatywny wp艂yw na zdrowie fizyczne (51% z grupy white i 53% z grupy blue). 51% nie zdecyduje si臋 zosta膰 w organizacji, je艣li praca b臋dzie wywo艂ywa膰 u nich negatywny wp艂yw na zdrowie psychiczne 鈥 w takim wypadku decyzj臋 o rezygnacji ch臋tniej podejm膮 pracownicy biurowi (54%) ni偶 fizyczni (48%). Co wi臋cej, ponad 1/3 badanych deklaruje, 偶e w艣r贸d znajomych lub rodziny posiadaj膮 przynajmniej jedn膮 osob臋, o kt贸rej wiedz膮, 偶e rzuci艂aby prac臋 ze wzgl臋du na jej z艂y wp艂yw na zdrowie psychiczne. Z kolei a偶 54% pracownik贸w nie zgodzi si臋 na mobbing. Je艣li taka sytuacja wyst膮pi w firmie, odej艣cie deklaruje 55% badanych pracownik贸w biurowych i 49% pracownik贸w fizycznych.聽

Po 29% zgodnie w ka偶dej z grup. Tylu respondent贸w czuje, 偶e w swojej organizacji nie s膮 doceniani. 1/4 pracownik贸w fizycznych i ponad 1/5 pracownik贸w biurowych odczuwa niech臋膰 do rozpocz臋cia dnia pracy. Wp艂yw na ten stan mo偶e mie膰 wiele czynnik贸w, od atmosfery, przez rodzaj zada艅, po wynagrodzenie. Obecna sytuacja polskiego pracownika jest konsekwencj膮 wieloletniego podej艣cia do standard贸w pracy w organizacjach. Dlatego od lat staramy si臋 edukowa膰 naszych klient贸w, pokazuj膮c dobre przyk艂ady, by mogli oni tworzy膰 艣rodowiska pracy motywuj膮ce i sprzyjaj膮ce rozwojowi. Do tego niezb臋dna jest dobra komunikacja i zrozumienie potrzeb zespo艂贸w. Dla pracodawcy to mo偶e by膰 dodatkowy wysi艂ek, ale bez niego nie da si臋 osi膮ga膰 dobrych wynik贸w.

W zgodzie ze s艂owami ekspertki 鈥 najwa偶niejsza okazuje si臋 komunikacja. Ponad po艂owa badanych z grupy pracownik贸w biurowych (54%) i mniej, bo 42% pracownik贸w fizycznych, zgadza si臋 z twierdzeniem, 偶e pracownicy w Polsce zbyt ma艂o otwarcie komunikuj膮 swoje potrzeby w obszarze wsparcia psychologicznego. 31% pracownik贸w biurowych i 27% pracownik贸w fizycznych zgadza si臋 z opini膮, 偶e informowanie wsp贸艂pracownik贸w o korzystaniu z opieki psychologa lub psychiatry jest pozytywn膮 postaw膮.聽

Troska w gestii pracodawcy聽

Czy pracodawca powinien dba膰 o r贸wnowag臋 偶yciow膮 pracownik贸w? Z bada艅 wynika jasno 鈥 zdecydowanie tak. A偶 74% badanych odpowiada zgodnie: pracodawcy powinni wspiera膰 pracownik贸w w utrzymaniu odpowiedniego balansu pomi臋dzy prac膮 a czasem wolnym. Takie dzia艂ania popiera zdecydowana wi臋kszo艣膰 zar贸wno pracownik贸w biurowych (76%), jak i pracownik贸w fizycznych (72%).聽
Co wi臋cej, ponad po艂owa badanych uwa偶a, 偶e firmy powinny informowa膰 o sposobach, za pomoc膮 kt贸rych wspieraj膮 r贸wnowag臋 pomi臋dzy prac膮 i 偶yciem osobistym pracownik贸w ju偶 na poziomie oferty pracy. To szczeg贸lnie istotne dla pracownik贸w biurowych, w艣r贸d kt贸rych a偶 ponad 6 na 10 pracownik贸w oczekuje takich informacji w og艂oszeniu. Podobne oczekiwania ma ponad po艂owa pracownik贸w fizycznych (55%). R贸偶nica w oczekiwaniach jest w tym wypadku zauwa偶alna. 40% os贸b z grupy white collars chcia艂aby mie膰 w pracy dost臋p do szkole艅 z radzenia sobie ze stresem. Takie udogodnienie interesuje o 11% mniej pracownik贸w fizycznych. Ze szkole艅 z work-life balance ch臋tnie skorzysta艂oby 22% badanych pracownik贸w biurowych i 14% pracownik贸w fizycznych.
Jak oczekiwania maj膮 si臋 do rzeczywisto艣ci? Tu obraz jest nieco mniej pozytywny, ni偶 偶yczyliby sobie tego pracownicy. Wsparcie pracodawcy w utrzymaniu balansu pomi臋dzy 偶yciem zawodowym a osobistym deklaruje 43% og贸艂u badanych. 1/4 pracownik贸w fizycznych zaznacza, 偶e ich pracodawca nie prowadzi dzia艂a艅 w tym zakresie. Podobn膮 deklaracj臋 sk艂ada nieco ponad 1/5 badanych z grupy white collars. W tym zakresie z pewno艣ci膮 czas na zmiany.聽
Cho膰 pozytywnym aspektem jest fakt, 偶e ponad po艂owa badanych w ka偶dej z grup (55% pracownik贸w biurowych i 51% fizycznych) deklaruje, 偶e potrafi rozgraniczy膰 偶ycie prywatne i zawodowe, to badania wskazuj膮, 偶e wci膮偶 jest w tym zakresie wiele do zrobienia. Dzi艣 wida膰 ju偶, 偶e w Polsce kszta艂tuje si臋 nowy rodzaj pracownika, a ostatnie niepewne lata tylko umocni艂y t臋 tendencj臋. Niezale偶nie od tego, czy jest to praca fizyczna czy biurowa, pracownicy maj膮 coraz wy偶sze standardy i sprecyzowane oczekiwania w stosunku do pracodawc贸w 鈥 oczekuj膮 odpowiedniego traktowania i szanowania granicy pomi臋dzy 偶yciem zawodowym a osobistym. Najbli偶sze lata poka偶膮 skal臋, jak膮 przyjmie ta transformacja, ale zmiany b臋d膮 niew膮tpliwe i niew膮tpliwie b臋d膮 to zmiany na lepsze.