Czy zabawa ma p艂e膰?

Katarzyna Gradek

Dla dziewczynki - laleczka, dla ch艂opca - zestaw majsterkowicza. Jak w nie艣wiadomy spos贸b obsadzamy swoje c贸rki i syn贸w w konkretnych rolach? Sprawdza Katarzyna Gradek.

Jako 艣wiadomi rodzice dobrze wiemy, 偶e zabawy rozwijaj膮 zmys艂y i kszta艂tuj膮 emocje dzieci od wczesnych tygodni ich 偶ycia. Potwierdzaj膮 to r贸wnie偶 psychologowie, mi臋dzy innymi autorzy pracy, 鈥濷 roli zabawy w przygotowaniu dziecka do doros艂ego 偶ycia鈥, z Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Twierdz膮 oni, 偶e 鈥瀊ez zabawy rozw贸j dziecka nie mo偶e przebiega膰 prawid艂owo鈥. Dla prawid艂owego rozwoju w艂a艣nie, troskliwi rodzice, jeszcze przed narodzinami maluch贸w, kupuj膮 edukacyjne gad偶ety, pluszowe misie, kolorowe maty. Z wyj膮tkiem koloru – jednakowe dla obu p艂ci. Z czasem, r贸wnie 艣wiadomie, ci sami rodzice dokonuj膮 wybor贸w: dla dziewczynki – laleczka, dla ch艂opca – zestaw majsterkowicza. Tym samym, ju偶 w nie艣wiadomy spos贸b, obsadzaj膮 swoje c贸rki i syn贸w w konkretnych rolach.

Bohaterowie i opiekunki

W asortymencie niemal stuletniej firmy Lego wyra藕nie wida膰 podzia艂 na p艂e膰. 艢wiadczy o tym nie tylko kolorystyka opakowa艅, ale przede wszystkim 鈥瀦akres zabaw鈥 w jakie maj膮 bawi膰 si臋 dzieci. Na podstawie oferty Lego mo偶na 艣mia艂o wnioskowa膰, 偶e ch艂opc贸w wci膮偶 kszta艂tuje si臋 na bohater贸w, obro艅c贸w lub konstruktor贸w. 艢wiat klock贸w, z kt贸rymi maj膮 do czynienia ch艂opcy, od ma艂ego uczy ich odwagi, pewno艣ci siebie, niezale偶no艣ci, wdra偶a w tajniki taktyki i logicznego my艣lenia. Dziewczynki tymczasem to przysz艂e ksi臋偶niczki, gospodynie, opiekunki, ewentualne rywalki, w艂adczynie lub w艂a艣cicielki salon贸w pi臋kno艣ci. Taka zabawa to wyra藕ne wyznaczanie r贸l spo艂ecznych. Zreszt膮 nie tylko Lego okre艣la te role. Pr贸偶no szuka膰 kolorowanek dla dziewczynek, w kt贸rych nie by艂oby motywu urody, zakup贸w, domowych zaj臋膰. W ksi膮偶eczkach do rysowania dla ch艂opc贸w s膮 natomiast pojazdy, atrakcyjne zawody, r贸偶ne rodzaje sport贸w, gotowe obrazki m臋skich pasji i ciekawego 偶ycia. Dobra wiadomo艣膰 jest taka, 偶e 艣wiadomo艣膰 tego zjawiska ro艣nie. Jak podaje agencja informacyjna Newseria.pl, Urszula Wyzi艅ska z firmy Smyk uwa偶a, 偶e producenci zabawek coraz cz臋艣ciej rezygnuj膮 z ukierunkowania swojego asortymentu na p艂e膰. Mo偶na nawet stwierdzi膰, 偶e niekt贸re firmy z ofert膮 dla dzieci staraj膮 si臋 艂ama膰 stereotypy. Przyk艂adem mo偶e by膰 ameryka艅ski gigant bran偶y zabawkowej, Hasbro, i jego bij膮ce rekordy sprzeda偶y pistolety oraz 艂uki marki Nerf przeznaczone dla ch艂opc贸w i dziewczynek.

PRZECZYTAJ TAK呕E: Interaktywna lalka stawia czo艂a stereotypom!

Barbie i Monster High

A co z najs艂ynniejsz膮 lalk膮 鈥 Barbie? Feministki uwa偶aj膮 j膮 za symbol seksizmu, utwierdzaj膮cy w przekonaniu, 偶e najwi臋kszym atutem kobiet jest wygl膮d zewn臋trzny. Firma Mattel przekonuje, 偶e takie podej艣cie do lalki Barbie jest ju偶 nieuprawnione. Od kilku lat rozszerza ofert臋 pod k膮tem r贸偶norodno艣ci. W tym roku pojawi艂y si臋 lalki o r贸偶nej figurze, kolorze w艂os贸w i r贸偶nych odcieniach sk贸ry. Inny przyk艂adem mog膮 by膰 upiorne Monster High, kt贸re r贸wnie偶 nie s艂u偶膮 do przytulania. Zdaniem wi臋kszo艣ci psycholog贸w 鈥瀙otworne lalki鈥 to wzorzec intryg, manipulacji, mo偶e nawet modnego ostatnio hejtingu. I chocia偶, wed艂ug autor贸w wspomnianej wcze艣niej rozprawki 鈥濷 roli zabawy w przygotowaniu dziecka do doros艂ego 偶ycia鈥 – 鈥瀦abawa to aktywno艣膰 bezinteresowna i nie nastawiona na realizowanie zada艅 oraz osi膮ganie jakich艣 cel贸w鈥 – to trudno oprze膰 si臋 wra偶eniu, 偶e strojenie lalek i kolekcjonowanie dla nich coraz bardziej wyszukanych akcesori贸w powoduje jednak okre艣lony cel, kt贸rym jest uto偶samianie si臋 dziewczynek ze swoimi lalkami.

Niegotowe na wszystko

Warto r贸wnie偶 podkre艣li膰, 偶e w ofercie firm produkuj膮cych zabawki nie ma wielu zestaw贸w, kt贸re przed zabaw膮 samodzielnie skonstruuj膮 dziewczynki. Z wyj膮tkiem torebek do kolorowania flamastrem, ma艂a ksi臋偶niczka niemal wszystko dostaje gotowe. Zabawki ch艂opc贸w r贸偶ni膮 si臋 diametralnie. Wiele z nich to 鈥瀦estawy w rozsypce鈥. Co to oznacza? To mali ch艂opcy s膮 gotowi na wszystko.