Czy barter jest dla ka偶dego?

Monika Wieczorek

Barter to wymiana dobra za dobro bez konieczno艣ci zap艂aty wynagrodzenia. Co warto o nim wiedzie膰? Przeczytaj tekst mec. Moniki Wieczorek.
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

Coraz cz臋艣ciej mo偶na spotka膰 si臋 z propozycj膮 zap艂aty wynagrodzenia nie w pieni膮dzu, a w rzeczach. Taka forma wynagrodzenia jest zgodna z przepisami prawa, ale 偶eby dobrze zabezpieczy膰 swoje prawa powinna艣 pami臋ta膰 o kilku wa偶nych kwestiach.

Co艣 za co艣

Barter to nic innego, jak wymiana dobra za dobro, bez konieczno艣ci zap艂aty wynagrodzenia w formie pieni臋偶nej. Mo偶liwe s膮 r贸偶ne konfiguracje: wymiana us艂ugi za us艂ug臋, towaru za towar, jak r贸wnie偶 najcz臋艣ciej wyst臋puj膮ca wymiana us艂ugi za towar. Aby barter by艂 barterem, a tym samym transakcj膮 prost膮 i przejrzyst膮 podatkowo warto艣膰 wymienianych d贸br powinna by膰 finalnie r贸wna. Nie b臋dzie na pewno barterem propozycja podniesienia wizerunku i presti偶u osoby wykonuj膮cej us艂ug臋 na skutek wsp贸艂pracy z uznan膮 mark膮, co niestety czasami si臋 zdarza.
Najbardziej popularn膮 praktyk膮 jest oferowanie zap艂aty za us艂ug臋 lub towar produktami lub us艂ugami swojej firmy. B臋d膮 to, np. ksi膮偶ki, kosmetyki, us艂ugi spa, lub zdecydowanie najcz臋艣ciej ubrania i gad偶ety w przypadku firm odzie偶owych. Z drugiej strony wykszta艂ca si臋 r贸wnie偶 tendencja do oferowania zap艂aty w produktach, do kt贸rych firma ma dost臋p, a kt贸re ze wzgl臋du na profil firmy drugiej strony mog膮 by膰 szczeg贸lnie przydatne, np. oprogramowane, obiektyw lub komputer dla fotografa lub grafika.

W przypadku kiedy warto艣膰 lub rodzaj proponowanych zamiast pieni臋dzy towar贸w jest niesatysfakcjonuj膮cy, warto prowadzi膰 negocjacje w kierunku otrzymania preferowanych towar贸w lub zawarcia tradycyjnej umowy z wynagrodzeniem pieni臋偶nym. Co wa偶ne, to, co otrzymasz za us艂ug臋 nie musi by膰 zwi膮zane z profilem twojej dzia艂alno艣ci 鈥 to od stron umowy zale偶y co b臋dzie przedmiotem wymiany.

Regulacje prawne

Umowa barterowa nie zosta艂a wprost przewidziana w przepisach prawa. Nie oznacza to, 偶e jej funkcjonowanie w obrocie gospodarczym pozbawione jest ram prawnych. Konstruuj膮c jej tre艣膰 nale偶y oprze膰 si臋 na przepisach kodeksu cywilnego dotycz膮cych umowy zamiany, gdy偶 to cechy tej umowy s膮 najbli偶sze barterowi. Je偶eli obie strony um贸wi艂y si臋, 偶e zap艂at膮 za us艂ug臋 b臋dzie przekazanie jakiego艣 towaru 鈥 ten, kt贸ry us艂ug臋 wykona艂, w razie nieotrzymania tego przedmiotu mo偶e wezwa膰 na pi艣mie do wykonania tego obowi膮zku. W ostateczno艣ci, kiedy nie ma mo偶liwo艣ci porozumienia si臋, pozostaje skierowanie sprawy do s膮du cywilnego w celu wyegzekwowania zap艂aty w spos贸b okre艣lony w umowie. W szczeg贸lnej sytuacji s膮 osoby, kt贸rych dzia艂alno艣膰 ma charakter tw贸rczy i indywidualny (np. fotograf, grafik) – zgodnie z prawem autorskim w przypadku ra偶膮cej dysproporcji mi臋dzy wynagrodzeniem tw贸rcy a korzy艣ciami nabywcy autorskich praw maj膮tkowych lub licencjobiorcy, tw贸rca mo偶e 偶膮da膰 stosownego podwy偶szenia wynagrodzenia przez s膮d. Jest wi臋c wa偶ne, 偶eby ju偶 na etapie zawierania barteru um贸wi膰 si臋 na wymian臋 d贸br o r贸wnej warto艣ci.

PRZECZYTAJ TAK呕E: Mobbing i dyskryminacja 鈥 jak walczy膰 z nimi skutecznie.

Barter pomi臋dzy przedsi臋biorcami

Gdy jeste艣 przedsi臋biorc膮 wykorzystanie mechanizmu barteru jest proste i sprowadza si臋 do wystawienia przez firmy b臋d膮ce stronami umowy faktur 鈥 za wykonanie us艂ugi oraz dostarczenie towaru na t臋 sam膮 warto艣膰. Warto zabezpieczy膰 wsp贸艂prac臋 zawieraj膮c umow臋, zw艂aszcza w przypadku skomplikowanych i d艂ugotrwa艂ych zlece艅. W umowie nale偶y precyzyjnie okre艣li膰 przedmiot wymiany, tzn. na czym polega us艂uga i jaki produkt powstanie na skutek jej wykonania, jaki towar zostanie za ni膮 dostarczony. Tu lepiej by膰 szczeg贸lnie dok艂adnym i szczeg贸艂owo opisa膰 towar maj膮cy by膰 zap艂at膮 鈥 np. specyfikacj臋, mark臋, dane techniczne sprz臋tu, zamiast og贸lnego opisu wskazuj膮cego na jego rodzaj. Pozwoli to unikn膮膰 trudno艣ci z wykonaniem umowy ju偶 po realizacji us艂ugi. Nale偶y r贸wnie偶 wskaza膰 w umowie termin i miejsce wykonania us艂ugi oraz dostarczenia towaru. W przypadku us艂ug o charakterze tw贸rczym minimum jest r贸wnie偶 zapisanie w niej regulacji o przeniesieniu autorskich praw maj膮tkowych lub udzieleniu licencji. Obie strony mog膮 r贸wnie偶 zastrzec kary umowne, na wypadek niewykonania us艂ugi lub niedostarczenia towaru na czas. Zwyczajowo przyjmuje si臋, 偶e powinna ona wynosi膰 oko艂o kilku procent warto艣ci us艂ugi lub towaru.

Barter z freelancerem

Rozliczenie barteru z osob膮 nieprowadz膮c膮 dzia艂alno艣ci gospodarczej mo偶e by膰 dla zlecaj膮cego k艂opotliwe z uwagi na istotn膮 barier臋 podatkow膮 i ksi臋gow膮 鈥 osoba fizyczna nie wystawia faktur. W rzeczywisto艣ci firmy rzadko decyduj膮 si臋 na zawarcie z tak膮 osob膮 typowej umowy barteru. Lepszym i prostszym rozwi膮zaniem jest zawarcie umowy cywilnoprawnej, w zale偶no艣ci od tego, czy osoba ma wykonywa膰 prace w okre艣lonym czasie bez wzgl臋du na efekt ko艅cowy (umowa zlecenia), czy skutkiem jej pracy ma by膰 okre艣lony produkt (umowa o dzie艂o). Wynagrodzenie z takiej umowy, podobnie jak w przypadku barteru, mo偶e by膰 niepieni臋偶ne. Nale偶y jednak precyzyjnie okre艣li膰 w niej jaki towar zostanie dostarczony za us艂ug臋. Konieczne te偶 jest wskazanie w niej co najmniej terminu i miejsca wykonania us艂ugi oraz dostarczenia towaru oraz przeniesienie autorskich praw maj膮tkowych lub udzielenie licencji.

***

MonikaWieczorek

Mec. Monika Wieczorek 鈥 Radca prawny. Doradza innowacyjnym przedsi臋biorcom znajduj膮cym si臋 na dw贸ch najbardziej wra偶liwych p艂aszczyznach prowadzenia biznesu: w okresie intensywnego rozwoju oraz w czasie kryzysu. Cz艂onek sta艂ych komisji wyja艣niaj膮cych w sp贸艂kach kapita艂owych badaj膮cych wyst臋powanie nieprawid艂owo艣ci i dzia艂a艅 niepo偶膮danych. Cz艂onek Rady Nadzorczej jednej ze sp贸艂ek notowanych na Gie艂dzie Papier贸w Warto艣ciowych. 

Zarejestruj si臋 aby otrzyma膰 newsletter