Sprawdzone metody budowania relacji z mediami

Czym jest wolno┼Ť─ç?

Dagny Kurdwanowska

Kiedy hejt, przemoc s┼éowna, upublicznianie zdj─Ö─ç ci─Ö┼╝ko chorych ludzi usprawiedliwianie jest wolno┼Ťci─ů s┼éowa i dost─Öpu do informacji, to znaczy, ┼╝e zupe┼énie przestali┼Ťmy rozumie─ç, czym jest wolno┼Ť─ç.

Dwa dni temu obejrza┼éam przejmuj─ůce wyst─ůpienie Ashley Judd na TED

Ameryka┼äska aktorka kilka lat temu wyzna┼éa, ┼╝e by┼éa ofiar─ů gwa┼étu. Tym razem opowiedzia┼éa, czym dla kobiety s─ů zniewagi, hejt i mowa nienawi┼Ťci. Zacz─Ö┼éa od listy obelg, kt├│rymi obrzucana jest w internecie. ÔÇ×Mam nadziej─Ö, ┼╝e Ashley Judd umrze straszn─ů ┼Ťmierci─ůÔÇŁ, ÔÇ×Amnezja jest tak z┼éym filmem, ┼╝e nie chcia┼ébym Ashley Judd nawet zgwa┼éci─çÔÇŁ.

Wczoraj nie mog┼éam przesta─ç my┼Ťle─ç o rodze┼ästwie M┼éynarskich ÔÇô Agacie, Paulinie i Janie, i o szambie, kt├│re wyla┼éo si─Ö na ca┼é─ů rodzin─Ö w tak trudnym momencie ÔÇô jedna z os├│b odpowiedzialnych za opiek─Ö nad ci─Ö┼╝ko chorym Wojciechem M┼éynarskim sfotografowa┼éa go na szpitalnym ┼é├│┼╝ku, a zdj─Öcia wys┼éa┼éa do brukowc├│w. Rodzina zareagowa┼éa stanowczo i mam nadziej─Ö, ┼╝e do czasu, kiedy pisz─Ö te s┼éowa, wszystkie ju┼╝ znikn─Ö┼éy z sieci. Je┼Ťli nie, kto┼Ť jednak je skopiowa┼é i b─Ödzie pr├│bowa┼é nabija─ç nimi klikni─Öcia, z szacunku dla Wojciecha M┼éynarskiego nie szukajcie ich, prosz─Ö, a je┼Ťli przypadkiem znajdziecie nie klikajcie. Klikaj─ůc, karmicie hien─Ö.

Co ┼é─ůczy te dwie historie?

W obu przypadkach mamy do czynienia z agresj─ů, gwa┼étem na ludzkiej godno┼Ťci i przemoc─ů w najczystszej postaci. Tym gorsz─ů, ┼╝e realizowan─ů w imi─Ö wolno┼Ťci.

ÔÇ×Jest wolno┼Ť─ç s┼éowa. Mam prawo napisa─ç, co my┼Ťl─ÖÔÇŁ – m├│wi─ů ci, kt├│rzy zamieszczaj─ů w sieci nienawistne komentarze; kt├│rzy obra┼╝aj─ů, szkaluj─ů, wytykaj─ů niedoskona┼éo┼Ťci urody, i tak, cz─Östo ┼╝ycz─ů te┼╝ ┼Ťmierci albo ci─Ö┼╝kiej choroby osobie, kt├│r─ů znaj─ů tylko z gazet, film├│w i ok┼éadek.

ÔÇ×Jest wolno┼Ť─ç dost─Öpu do informacji. Mamy prawo wiedzie─çÔÇŁ – m├│wi─ů ci, kt├│rzy robi─ů z ukrycia zdj─Öcia komu┼Ť znanemu, ci, kt├│rzy wpadaj─ů do szpitala z aparatem i pr├│buj─ů robi─ç zdj─Öcia w chwilach najwi─Ökszej s┼éabo┼Ťci i bezbronno┼Ťci. M├│wi─ů tak r├│wnie┼╝ ci, kt├│rzy potem to wszystko publikuj─ů. Na koniec tak t┼éumacz─ů sobie w┼éasn─ů ciekawo┼Ť─ç (moja babcia powiedzia┼éaby, ┼╝e ÔÇ×w┼ŤcibstwoÔÇŁ) ci, kt├│rzy t─Ö gazet─Ö kupuj─ů lub klikaj─ů w sensacyjny tytu┼é w internecie.

To jak to jest z t─ů wolno┼Ťci─ů?

W szkole ┼Ťredniej spotka┼éam fantastycznych nauczycieli. Wielu z nich kszta┼étowa┼éo nasze warto┼Ťci, ale najbardziej w pami─Öci zapad┼éo mi to, co do g┼éowy k┼éad nam jeden z nich, nauczyciel WOS-u ÔÇô Wolno┼Ť─ç jest wspania┼é─ů warto┼Ťci─ů, o kt├│r─ů trzeba dba─ç, o kt├│r─ů trzeba walczy─ç, ale kt├│ra ma te┼╝ swoje granice. Te granic─Ö wyznacza krzywda i cierpienie innych ludzi.

Pami─Ötam te┼╝ rozmow─Ö sprzed kilku lat z dziennikarzem, kt├│ry pisa┼é dla tabloid├│w. O swojej pracy opowiada┼é jak o misji, kt├│rej celem by┼éo ujawnienie prawdy o zak┼éamanych gwiazdach. Swoj─ů misj─Ö realizowa┼é w ten spos├│b, ┼╝e grzeba┼é ludziom w ┼Ťmietnikach, szanta┼╝owa┼é lub pr├│bowa┼é przekupi─ç s─ůsiad├│w, ┼╝eby zebra─ç kompromituj─ůce plotki. O to mu w gruncie rzeczy zreszt─ů chodzi┼éo ÔÇô o kompromitacj─Ö gwiazdy, nie o ┼╝adn─ů prawd─Ö.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Kara za macierzyństwo, bonus za ojcostwo

Kiedy s┼éysz─Ö, ┼╝e przecie┼╝ celebryta/gwiazda to cz┼éowiek, kt├│ry ┼╝yje ze s┼éawy, wi─Öc w sumie sam si─Ö prosi o takie zainteresowanie, robi mi si─Ö niedobrze. Naprawd─Ö czyjakolwiek s┼éawa i popularno┼Ť─ç usprawiedliwiaj─ů jakiekolwiek obra┼╝anie, hejtowanie i trollowanie? Usprawiedliwiaj─ů nazywanie znanych kobiet ÔÇ×kretynkamiÔÇŁ, ÔÇ×g┼éupolkamiÔÇŁ, ÔÇ×dziwkamiÔÇŁ, ÔÇ×szmatamiÔÇŁ i zastanawianie si─Ö, czy to prawdziwa twarz, czy efekt nieudanej operacji plastycznej? Czy s┼éawa i popularno┼Ť─ç mog─ů usprawiedliwi─ç naj┼Ťcie w szpitalu, domu, na ulicy i fotografowanie cz┼éowieka w sytuacji intymnej?

Je┼Ťli na kt├│re┼Ť z tych pyta┼ä odpowiedzia┼ée┼Ť twierdz─ůco, prosz─Ö, zastan├│w si─Ö jeszcze raz. Czy kiedy widzisz zdj─Öcie celebryty, kt├│rego nie lubisz, musisz si─Ö niego wyz┼éo┼Ťliwi─ç? Czy kiedy zobaczysz tytu┼é: ÔÇ×Gwiazda na ┼é├│┼╝ku szpitalnym! [ZDJ─śCIA]ÔÇŁ – musisz klikn─ů─ç?

Naprawd─Ö musisz to wszystko widzie─ç, wiedzie─ç i powiedzie─ç?

Czy od napisania gwie┼║dzie, ┼╝e ┼║le wygl─ůda czego┼Ť ci przyb─Ödzie? Poczujesz si─Ö lepiej, kiedy kogo┼Ť krytycznie ocenisz? Je┼Ťli tak, mam z┼é─ů wiadomo┼Ť─ç – twoim problemem nie jest gwiazda i jej wygl─ůd.

ÔÇ×Ale, co ja mog─Ö zrobi─ç? Hejt i plotkarstwo to przecie┼╝ globalne zjawiskaÔÇŁ – to te┼╝ popularny argument w tej dyskusji. Co ja mog─Ö? Du┼╝o. Mo┼╝esz nie klika─ç, nie kupowa─ç brukowc├│w, nie dokarmia─ç hien, zwraca─ç uwag─Ö bliskim i dalszym znajomym, kiedy widzisz, ┼╝e ekscytuj─ů si─Ö plotami. Kropla dr─ů┼╝y ska┼é─Ö. W chwili s┼éabo┼Ťci mo┼╝na te┼╝ zadzwoni─ç do przyjaci├│┼éki, pogada─ç z m─Ö┼╝em, zabra─ç si─Ö wreszcie za zaleg┼ée zadanie, p├│j┼Ť─ç na spacer. Jednym s┼éowem, lepiej zrobi─ç co┼Ť po┼╝ytecznego, od czego b─Ödziemy zdrowsi na ciele, duszy i umy┼Ťle.

W sytuacjach skrajnych warto r├│wnie┼╝ wyrazi─ç sw├│j sprzeciw. Mo┼╝esz napisa─ç publiczny post na Facebooku, petycj─Ö, list otwarty, tak┼╝e do redakcji, kt├│ra zamieszcza zdj─Öcia takie, jak te zrobione Wojciechowi M┼éynarskiemu. Zdj─Öcia, kt├│rych zrobienie i publikacja by┼éy zwyk┼é─ů pod┼éo┼Ťci─ů, kt├│rej nic nie usprawiedliwia. A ju┼╝ na pewno nie jaka┼Ť wypaczona wolno┼Ť─ç.

Wiele lat temu zrezygnowa┼éam z wchodzenia na Pudelka. Nie czytam Plotka, Faktu, SE. Nie akceptuj─Ö w┼éa┼╝enia z butami w ┼╝ycie innych ludzi, grzebania im w ┼Ťmieciach, wyci─ůgania osobistych brud├│w. Moje ┼╝ycie nie staje si─Ö ciekawsze dzi─Öki wiedzy, kto i gdzie mia┼é operacj─Ö plastyczn─ů, kto ma romans, a kto si─Ö w┼éa┼Ťnie rozwodzi. ┼╗yj─Ö swoim ┼╝yciem, a nie ┼╝yciem innych. Mimo wszystko daje to wi─Öcej satysfakcji.

Kiedy┼Ť cz─Östo zdarza┼éo mi si─Ö wyz┼éo┼Ťliwia─ç i wbija─ç szpile celebrytom, znanym ludziom, kt├│rzy si─Ö potkn─Öli. Niez┼éa by┼éa z tego beka i kilkadziesi─ůt lajk├│w. Smutne, prawda? Bo to, co dla mnie jest tylko ironicznym ┼╝arcikiem, kogo┼Ť po prostu rani. Hejt, mowa nienawi┼Ťci, publikowanie i pi─Ötnowanie intymnych wydarze┼ä rani jeszcze mocniej. Gdy pokusa dowalenia komu┼Ť i niezdrowej ciekawo┼Ťci b─Ödzie ju┼╝ nie do wytrzymania zadaj sobie pytanie ÔÇô Czy chcia┼éabym, ┼╝eby kto┼Ť nazywa┼é mnie brzydk─ů dziwk─ů? Czy chcia┼éabym zobaczy─ç w tabloidzie zdj─Öcia w┼éasnego rodzica cierpi─ůcego w chorobie? Co poczu┼éabym, gdyby kto┼Ť ┼╝yczy mojemu dziecku ┼Ťmierci?

Na koniec wr├│c─Ö jeszcze do Ashley Judd, kt├│ra w swoim wyst─ůpieniu zwr├│ci┼éa uwag─Ö na pewien paradoks – ÔÇ×Poni┼╝anie powoduje, ┼╝e g┼éosy dziewcz─ůt, kobiet i ludzi, kt├│rzy je wspieraj─ů s─ů w ten spos├│b deprecjonowane w sferze osobistej, zawodowej i politycznej. Gdy ograniczymy zniewagi, rozszerzymy nasz─ů wolno┼Ť─çÔÇŁ. T─Ö prawdziw─ů, a nie t─Ö wypaczon─ů.