Kompetencje spo┼éeczne ÔÇô twoje narz─Ödzie w interakcji ze ┼Ťwiatem

Malwina Zielińska

Czym s─ů? Jak je rozwija─ç? Co je warunkuje? Przeczytajcie tekst psycholo┼╝ki, Malwiny Zieli┼äskiej.
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

Kompetencje społeczne, czyli co?

Najnowsza definicja okre┼Ťla je jako ÔÇ×z┼éo┼╝one umiej─Ötno┼Ťci warunkuj─ůce efektywno┼Ť─ç radzenia sobie w okre┼Ťlonego typu sytuacjach spo┼éecznych, nabywane przez jednostk─Ö w toku treningu spo┼éecznegoÔÇŁ. Aby dowiedzie─ç si─Ö czym dok┼éadnie s─ů, co je warunkuje i jak mo┼╝emy je rozwija─ç, przyjrzymy si─Ö wi─Öc im nieco bli┼╝ej. Czym s─ů sytuacje spo┼éeczne? S─ů to wszystkie sytuacje, w kt├│re zaanga┼╝owani s─ů inni ludzie, jako:

  • partnerzy dzia┼éania ÔÇô np. kiedy pracujemy w grupie, prowadzimy lu┼║n─ů konwersacj─Ö, uczestniczymy we wsp├│lnych zaj─Öciach.
  • obserwatorzy ÔÇô np. kiedy jeste┼Ťmy prelegentami, prowadzimy wyk┼éad, a wi─Öc kiedy czyja┼Ť uwaga jest skierowana na nas
  • ┼║r├│d┼éo wp┼éywu wywieranego przez jednostk─Ö ÔÇô np. kiedy negocjujemy, przekonujemy kogo┼Ť do swoich racji, namawiamy do czego┼Ť
  • obiekty wp┼éywu wywieranego przez ni─ů ÔÇô odwrotnie ÔÇô kiedy kto┼Ť wp┼éywa na nas

Wszystkie te interakcje mog─ů zachodzi─ç zar├│wno bezpo┼Ťrednio (ÔÇ×na ┼╝ywoÔÇŁ), jak i po┼Ťrednio (np. przez Internet). Obejmuj─ů relacje dwuosobowe i grupowe. Sprawiaj─ů te┼╝ wi─Öksze lub mniejsze problemy.

Kompetencje czy kompetencja?

Czy kto┼Ť, kto jest ┼Ťwietnym rozm├│wc─ů zawsze dobrze wypada na forum grupy? Czy umiej─Ötno┼Ť─ç radzenia przyjaci├│┼éce wi─ů┼╝─Ö si─Ö z asertywno┼Ťci─ů? Wszystkie te umiej─Ötno┼Ťci mog─ů i┼Ť─ç w parze, jednak zwykle jest tak, ┼╝e w pewnych sytuacjach radzimy sobie lepiej, a nasze zachowanie w innych wymaga jeszcze pracy. M├│wimy wi─Öc o kompetencjach spo┼éecznych jako z┼éo┼╝onych umiej─Ötno┼Ťciach, ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzanych z typem sytuacji spo┼éecznej, w jakiej si─Ö znajdujemy. Wyr├│┼╝niono:

  1. Kompetencje spo┼éeczne warunkuj─ůce umiej─Ötno┼Ť─ç radzenia sobie w sytuacjach intymnych – sytuacje intymne s─ů zwi─ůzane z bliskimi kontaktami interpersonalnymi oraz tzw. ÔÇ×ujawnianiem si─ÖÔÇŁ partner├│w interakcji (s┼éuchanie i czynienie zwierze┼ä). Tak, to ┼╝e potrafisz s┼éucha─ç oraz samemu otworzy─ç si─Ö na zwierzenia to wa┼╝na i ┼Ťwiadcz─ůca o kompetencjach spo┼éecznych cecha!
  2. Kompetencje spo┼éeczne warunkuj─ůce efektywno┼Ť─ç radzenia sobie w sytuacjach ekspozycji spo┼éecznej ÔÇô sytuacje ekspozycji spo┼éecznej to te, w kt├│rych jeste┼Ťmy obiektem uwagi i potencjalnej oceny ze strony innych. S─ů one stresuj─ůce, gdy┼╝ wi─ů┼╝─ů si─Ö z ryzykiem, ┼╝e ta ocena b─Ödzie negatywna.
  3. Kompetencje spo┼éeczne warunkuj─ůce efektywno┼Ť─ç radzenia sobie w sytuacjach wymagaj─ůcych asertywno┼Ťci ÔÇô sytuacje wymagaj─ůce asertywno┼Ťci to wszystkie sytuacje, w kt├│rych poprzez wywieranie wp┼éywu lub opieranie si─Ö wp┼éywowi innych, realizujemy w┼éasne cele i potrzeby.

Wszystkie rodzaje kompetencji sk┼éadaj─ů si─Ö na og├│lny poziom kompetencji spo┼éecznych, a wi─Öc stopie┼ä, w jakim mo┼╝emy okre┼Ťla─ç siebie jako osob─Ö kompetentn─ů spo┼éecznie.

Je┼Ťli dzi─Öki swojemu zachowaniu realizujemy za┼éo┼╝ony cel (np. zdobycie czyjej┼Ť sympatii, dobre wyst─ůpienie mimo du┼╝ej ilo┼Ťci s┼éuchaczy, oparcie si─Ö wp┼éywom innych), to zachowanie to jest kompetentne spo┼éecznie. Warto jednak pami─Öta─ç, ┼╝e nasze zachowanie musi by─ç adekwatne do standard├│w spo┼éecznych. Realizowanie cel├│w spo┼éecznych przy wyrz─ůdzaniu krzywdy innym to nie kompetencje spo┼éeczne! Do rozwijania wszystkich powy┼╝szych typ├│w konieczny jestÔÇŽ

ÔÇŽtrening spo┼éeczny

W sferze rozwoju osobistego nie mo┼╝emy narzeka─ç na deficyt r├│┼╝nego typu trening├│w, zar├│wno tych zwi─ůzanych z cia┼éem, jak i naszymi umiej─Ötno┼Ťciami. Naturalnemu treningowi spo┼éecznemu jeste┼Ťmy poddani w┼éa┼Ťciwie ca┼éy czas. Sk┼éadaj─ů si─Ö na niego wszystkie do┼Ťwiadczenia spo┼éeczne, kt├│rym podlega cz┼éowiek. Ka┼╝da interakcja spo┼éeczna potencjalnie wp┼éywa na rozw├│j kompetencji spo┼éecznych, bo dzi─Öki niej budujemy wiedz─Ö o regu┼éach relacji, uczymy si─Ö koordynowa─ç swoje zachowania, regulowa─ç poziom intymno┼Ťci i rozwi─ůzywa─ç konflikty. Musimy jednak przyjmowa─ç i wykorzystywa─ç odpowiedzi zwrotne, kt├│rych w takich sytuacjach dostarcza nam otoczenie oraz mie─ç ┼Ťwiadomo┼Ť─ç nawykowo┼Ťci pewnych naszych zachowa┼ä. S┼éowem ÔÇô sytuacje spo┼éeczne, kt├│re s─ů dla nas problematyczne nale┼╝y analizowa─ç, a wnioski wciela─ç w ┼╝ycie mimo osi─ůgni─Öcia pewnego optymalnego poziomu kompetencji. Obok naturalnego treningu spo┼éecznego mo┼╝emy wyr├│┼╝ni─ç tak┼╝e laboratoryjny, a wi─Öc wszelkie ─çwiczenia zwi─ůzane z komunikacj─ů, np. odgrywanie roli.

Przeczytaj tak┼╝e: Jak rozwi─ůzywa─ç konflikty z szefem i wsp├│┼épracownikami?

Je┼Ťli kompetencje spo┼éeczne zale┼╝ne s─ů od treningu spo┼éecznego, to dlaczego nie mamy ich na podobnym poziomie jak nasi r├│wie┼Ťnicy czy osoby zaanga┼╝owane w podobne aktywno┼Ťci? Efektywno┼Ť─ç treningu zale┼╝y bowiem od inteligencji spo┼éecznej i emocjonalnej, a wi─Öc umiej─Ötno┼Ťci przetwarzania informacji o charakterze spo┼éecznym. Nasze cechy osobowo┼Ťci i temperamentu odpowiadaj─ů z kolei za intensywno┼Ť─ç treningu, a wi─Öc nasz─ů sk┼éonno┼Ť─ç do wchodzenia w kontakty z r├│┼╝nymi lud┼║mi.

Co mo┼╝emy zrobi─ç, ┼╝eby podnie┼Ť─ç kompetencje spo┼éeczne?

Z┼éa wiadomo┼Ť─ç: nie ma pracy, w kt├│rej kompetencje spo┼éeczne nie by┼éyby w og├│le istotne. Kompetencje spo┼éeczne odpowiadaj─ů za to jak wypadniemy na rozmowie kwalifikacyjnej, randce i poznaj─ůc potencjalnych przysz┼éych te┼Ťci├│w. Dobra wiadomo┼Ť─ç: kompetencje spo┼éeczne rosn─ů przez ca┼ée ┼╝ycie i mimo pewnych ogranicze┼ä, kt├│rych mog─ů dostarcza─ç nasze cechy odpowiadaj─ůce za intensywno┼Ť─ç i efektywno┼Ť─ç treningu spo┼éecznego ÔÇô mo┼╝emy je stale podnosi─ç! Mimo samowiedzy i og├│lnego zorientowania, w kt├│rych sytuacjach spo┼éecznych radzimy sobie lepiej, a w kt├│rych gorzej, warto je zbada─ç. Rynek test├│w psychologicznych ma coraz szersze zastosowanie zar├│wno w przeprowadzaniu procesu rekrutacyjnego, jak i w badaniach indywidualnych. Co wi─Öcej, swoje mocne strony potwierdzone przez specjalist─Ö, mo┼╝emy umie┼Ťci─ç w CV, aby wyr├│┼╝ni─ç si─Ö na rynku pracy. Coraz cz─Ö┼Ťciej tak┼╝e pracodawcy mog─ů zaskoczy─ç nas pro┼Ťb─ů o wype┼énienie kwestionariusza psychologicznego (np. badaj─ůcego kompetencje spo┼éeczne), aby sprawdzi─ç czy nasza ÔÇ×otwarto┼Ť─çÔÇŁ umieszczona w CV, znajdzie potwierdzenie w wynikach testowych. Istnieje wiele test├│w i kwestionariuszy psychologicznych badaj─ůcych wskazane zagadnienie, te certyfikowane mog─ů by─ç stosowane i interpretowane jedynie przez psychologa, maj─ů tak┼╝e najwy┼╝sz─ů warto┼Ť─ç prognostyczn─ů, a wi─Öc zdolno┼Ť─ç przewidywania naszych prawdziwych zachowa┼ä. Wynik badania mo┼╝e by─ç tak┼╝e pomocny przy dobieraniu warsztat├│w i innych oddzia┼éywa┼ä terapeutycznych.

***

Autork─ů tekstu jest psycholog Malwina Zieli┼äska.

***

Definicje i podłoże teoretyczne:
Argyle, M. (1991). Psychologia stosunk├│w mi─Ödzyludzkich. Warszawa: PWN.
Matczak, A. (2007). Kwestionariusz Kompetencji Społecznych KKS. Podręcznik (wyd. 2 uzupełnione). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Zarejestruj si─Ö aby otrzyma─ç newsletter

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close