Pionek na szachownicy (Foto. Canva Pro)

Jak NIE podejmowa─ç decyzji?

Alina Ka┼║mierczak

Ka┼╝dego dnia podejmujemy setki decyzji. W co si─Ö ubra─ç, czy do ┼Ťniadania wypi─ç kaw─Ö lub herbat─Ö, zje┼Ť─ç bu┼ék─Ö czy owsiank─Ö, od czego zacz─ů─ç porann─ů toalet─Ö? Tylko rankiem (do momentu wyj┼Ťcia z domu do pracy) jest to kilka lub kilkana┼Ťcie decyzji. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nich odbywa si─Ö poza kontrol─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci, poniewa┼╝ przerodzi┼éo si─Ö w nawyk. Jak si─Ö budz─Ö to nie my┼Ťl─Ö, czy wystawi─ç z ┼é├│┼╝ka praw─ů czy lew─ů stop─ů? Gdyby┼Ťmy ka┼╝d─ů z tych decyzji mieli przemy┼Ťle─ç i podj─ů─ç ┼Ťwiadomie, nie starczy┼éoby nam czasu na ┼╝ycie. Tylko by┼Ťmy rozmy┼Ťlali, co zrobi─ç? Dlatego nasz m├│zg tak si─Ö wy─çwiczy┼é, ┼╝e decyzje powtarzalne odtwarza z automatu.

Małe decyzje

┼Üwiadomo┼Ť─ç podejmowania decyzji ma┼éo wa┼╝nych z punktu widzenia codziennego funkcjonowania pojawia si─Ö, kiedy pr├│bujemy zmieni─ç swoje sta┼ée dzia┼éania nawykowe. Na przyk┼éad chcemy si─Ö nauczy─ç picia rankiem szklanki wody z cytryn─ů, a ┼éapiemy si─Ö na tym, ┼╝e pierwsz─ů czynno┼Ťci─ů w kuchni jest w┼é─ůczenie ekspresu do kawyÔÇŽ Ale zostawmy te ma┼ée codzienne decyzje nawykowe. Skupmy si─Ö na decyzjach bardziej znacz─ůcych w naszym ┼╝yciu. Decyzjach, kt├│re mog─ů zawa┼╝y─ç na dalszych losach lub zmieni─ç ┼╝yciow─ů ┼Ťcie┼╝k─Ö. To czy ubierzemy najpierw prawego buta czy lewego nie wp┼éynie na nasze ┼╝ycie, ale ju┼╝ podj─Öcie decyzji o zmianie pracy, miejsca zamieszkania czy stanu cywilnego tak.

Jak zatem NIE podejmowa─ç wa┼╝nych decyzji?

1. Nie podejmuj decyzji pochopnie

Moja babcia m├│wi┼éa: nie podejmuj decyzji pochopnie. Dzi┼Ť s┼éowo pochopnie stanowi raczej archaizm. Jednak┼╝e nadal trafnie odnosi si─Ö do sposobu podejmowania decyzji. Pochopnie oznacza, po┼Ťpiesznie, nieprzemy┼Ťlanie, nieroztropnie. Wa┼╝ne decyzje warto rozwa┼╝y─ç i przeanalizowa─ç. Zatrzyma─ç si─Ö wzi─ů─ç pod uwag─Ö wszystkie ÔÇ×zaÔÇŁ i ÔÇ×przeciwÔÇŁ. Przyk┼éad: otrzymanie propozycji nowej, lepiej p┼éatnej pracy, kt├│re wi─ů┼╝e si─Ö z przeprowadzeniem si─Ö lub zmian─ů dotychczasowego sposobu ┼╝ycia. Decyzja wi─ů┼╝e si─Ö z ryzykiem. Co zrobi─ç w tej sytuacji? Przede wszystkim zabra─ç dane i dokona─ç kalkulacji. Wtedy warto wzi─ů─ç kartk─Ö, d┼éugopis i sporz─ůdzi─ç list─Ö korzy┼Ťci i start. Czasem dopiero po ich spisaniu wida─ç, z czym b─Ödzie si─Ö wi─ůza─ç podj─Öcie danej decyzji.

2. Nie podejmuj decyzji w stanie silnych emocji.

Emocje nie s─ů dobrym doradc─ů. Emocje to automatyczne, kr├│tkotrwa┼ée i spontaniczne reakcje organizmu. Spe┼éniaj─ů rol─Ö adaptacyjn─ů i umo┼╝liwiaj─ů reakcj─Ö na bodziec. Czasem mog─ů jednak zaburzy─ç zdolno┼Ťci percepcyjne. Zw┼éaszcza je┼Ťli s─ů one bardzo silne. Tak rodz─ů si─Ö zbrodnie w afekcie. Silne emocje doprowadzaj─ů nas do podj─Öcia decyzji, kt├│rych p├│┼║niej mo┼╝emy ┼╝a┼éowa─ç.

Poza tym pozytywne emocje powoduj─ů, ┼╝e nasz proces decyzyjny jest silniej nacechowany pozytywno┼Ťci─ů, co mo┼╝e prowadzi─ç do niedoszacowania ryzyka (lub przeszacowania oczekiwanego zysku). Emocje negatywne natomiast powoduj─ů, ┼╝e jeste┼Ťmy bardziej niech─Ötni do podejmowania ryzyka. W├│wczas przeceniamy potencjalne ryzyko (lub nie doceniamy spodziewanych zysk├│w). Warto wi─Öc w momencie podejmowania decyzji przyjrze─ç si─Ö swoim emocjom, czy nie zaburzaj─ů one rzeczywistego ogl─ůdu sprawy.

3. Nie podejmuj decyzji pod wpływem atmosfery/alkoholu/używek

Jest uroczy wiecz├│r, ┼Ťwietna atmosfera, cudowni rozbawieni ludzie, muzyka, ┼Ťwietnie si─Ö bawimyÔÇŽ Kto┼Ť rzuca has┼éo, to mo┼╝e zr├│bmy sobie tatua┼╝. Wszyscy z entuzjazmem podchodz─ů do tematu. Na fali atmosfery (czasem pod wp┼éywem r├│┼╝nych ┼Ťrodk├│w) dokonujemy decyzji i robimy to! Problem pojawia si─Ö nast─Öpnego dnia, gdy budzimy si─Ö i zdajemy sobie spraw─Ö z tego, co zrobili┼ŤmyÔÇŽ Doskonale opisuje to film Kac Vegas, kt├│ry jest odzwierciedleniem tego, o czym m├│wi─Ö. Tatua┼╝ w tej sytuacji mo┼╝e si─Ö okaza─ç najmniej gro┼║n─ů rzecz─ůÔÇŽ

Czasem decyzje podj─Öte w ten spos├│b mog─ů wr─Öcz zagra┼╝a─ç ┼╝yciu. Pozornie ┼Ťwietna zabawa i podj─Öta decyzja o skoku do wody, mo┼╝e okaza─ç si─Ö tragicznaÔÇŽ.

4. Nie podejmuj decyzji pod wpływem innych

Decyzje s─ů Twoje i dobrze by┼éoby, gdyby┼Ť to Ty sam o sobie decydowa┼éÔÇŽ A ile razy w ┼╝yciu jest tak, ┼╝e wybiera si─Ö szko┼é─Ö ┼Ťredni─ů, poniewa┼╝ id─ů tam koledzy? Ile razy jest tak, ┼╝e studia wskazuj─ů rodzice, m├│wi─ůc, ┼╝e wyb├│r dziecka jest nieodpowiedni. ÔÇ×Co ty b─Ödziesz z tego mia┼é? Przecie┼╝ ze ┼Ťpiewu nie da si─Ö wy┼╝y─çÔÇŽ A studia ekonomiczne to przysz┼éo┼Ť─çÔÇŽÔÇŁ Ilu mamy prawnik├│w, lekarzy, menad┼╝er├│w, kt├│rzy pracuj─ů w zawodzie, poniewa┼╝ to rodzice za nich zdecydowali, a oni nie mieli odwagi si─Ö przeciwstawi─ç. P├│┼║niej ┼╝a┼éuj─ů, ┼╝e nie poszli swoj─ů drog─ů i nie spe┼éniali swoich marze┼ä.

5. Nie podejmuj decyzji zbyt wolno.

Zbyt d┼éugi proces decyzyjny te┼╝ nie jest dobry. Wed┼éug Mel Robbins, autorki ksi─ů┼╝ki ÔÇ×Regu┼éa 5 sekundÔÇŁ wystarczy pi─Ö─ç sekund, by podj─ů─ç ka┼╝d─ů decyzj─Ö. Dlaczego? Poniewa┼╝ w tym czasie nie zd─ů┼╝y uruchomi─ç si─Ö proces auto-sabota┼╝u, kt├│ry czasem skutecznie blokuje nasze dzia┼éania. Je┼Ťli podejmiemy decyzje w miar─Ö szybko, to nie zd─ů┼╝─ů si─Ö zrodzi─ç w─ůtpliwo┼Ťci typu czy powinienem, czy na pewno si─Ö do tego nadaj─Ö, czy wypada zada─ç to pytanie, czy jestem wystarczaj─ůco dobry. Oczywi┼Ťcie nie w przypadku wszystkich decyzji si─Ö to sprawdza, ale warto to wzi─ů─ç pod uwag─Ö. Czasem gdy zbyt d┼éugo si─Ö zastanawiamy, tym trudniej jest nam podj─ů─ç decyzj─Ö. Poza tym odwlekanie powoduje mno┼╝enie si─Ö w─ůtpliwo┼Ťci.

Wiadomo ju┼╝, jak nie podejmowa─ç decyzji. Zatem jak je podejmowa─ç?

Po pierwsze szybko, ale nie bezmy┼Ťlnie i bezrefleksyjnie. Po drugie samodzielnie, nawet je┼Ťli uwzgl─Ödnimy opinie innych. Po trzecie ┼Ťwiadomie. Po czwarte bez zb─Ödnych emocji, kt├│re mog─ů wypatrzy─ç nasz spos├│b postrzegania ┼Ťwiata.

Na koniec pami─Ötaj o tym, ┼╝e ka┼╝da decyzja ma konsekwencje. I to przez pryzmat konsekwencji oceniamy, czy nasza wcze┼Ťniejsza decyzja by┼éa odpowiednia. Czasem warto do┼Ťwiadczy─ç nietrafnych decyzji, by nauczy─ç si─Ö czego┼Ť i wyci─ůgn─ů─ç odpowiedne wnioski.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost─Öp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid┼éowego dzia┼éania strony. Je┼╝eli nie wyra┼╝asz na to zgody, mo┼╝esz zmieni─ç ustawienia w swojej przegl─ůdarce. Zobacz wi─Öcej w Polityce Prywatno┼Ťci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close