Kobieta i m臋偶czyzna siedz膮 na kanapie, rozmawiaj膮, przed nimi stoi komputer

Jak zmiana przekona艅 na temat naszego wieku mo偶e zmieni膰 przysz艂o艣膰?

Kim b臋dzie pracownik przysz艂o艣ci? Jak kultura nanosekundy wp艂ywa na spo艂ecze艅stwo, w kt贸rym 偶yjemy? W jaki spos贸b autoageism sabotuje nasze 偶ycie, a lifelong learning je wzbogaca? Przeczytaj fragment najnowszego odcinka podcastu Sukces Pisany Szmink膮, w kt贸rym Olga Kozierowska go艣ci艂a Marzen臋 Rudnick膮, Prezesk臋 Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej oraz Aleksandr臋 Trapp, Head of Culture and Trends w Infuture Institute i wyk艂adowczyni臋 na Uniwersytecie SWPS.

OLGA KOZIEROWSKA: 6 lat temu by艂am na prezentacji o trendach przysz艂o艣ci. Natalia Hatalska w贸wczas m贸wi艂a o osobach 70+ i o tym, 偶e musimy zastanowi膰 si臋, jak ich wdro偶y膰 na rynek pracy鈥

ALEKSANDRA TRAPP: Rzeczywi艣cie. O starzej膮cym si臋 spo艂ecze艅stwie i o zmianach demograficznych m贸wimy ju偶 w Instytucie od jakiego艣 czasu, bo one po pierwsze s膮 po prostu bardzo wa偶ne, a po drugie b臋d膮 definiowa膰 to, w jaki spos贸b b臋dziemy pracowa膰. Oraz to jak ju偶 dzisiaj pracujemy. To, 偶e dzisiaj mamy w pracy ju偶 cztery pokolenia wsp贸艂pracuj膮ce ze sob膮 nie jest niczym dziwnym i zaskakuj膮cym. Ale pojawia pytanie, czy potrafimy tym dobrze zarz膮dza膰? Czy to jest tak, 偶e rzeczywi艣cie w wielu organizacjach jest standardem, 偶eby zaopiekowa膰 te wszystkie pokolenia? My艣l臋, 偶e jeszcze nie do ko艅ca.

OLGA: Funkcjonowanie z kilkoma generacjami na raz nie jest 艂atwe. I my艣l臋, 偶e tym generacjom tak偶e nie jest 艂atwo. Marzeno, jak ich po艂膮czy膰, 偶eby dzia艂ali wsp贸lnie i korzystali z tych r贸偶nic?

MARZENA RUDNICKA: Generalnie jak na rynku pracy m贸wimy o tych starszych, to pod has艂em „oni” – tak jakby to nas nigdy mia艂o nie dotyczy膰鈥 Jakby艣my zapomnieli, 偶e my te偶 w tym procesie starzenia jeste艣my. I ka偶dy z nas przy odrobinie szcz臋艣cia mo偶e zosta膰 seniorem. Wyzwanie jest du偶e, bo sama grupa os贸b dojrza艂ych na rynku pracy jest bardzo r贸偶norodna. Nawet jak dzielimy spo艂ecze艅stwo na pokolenia, to ju偶 to jest niesprawiedliwe, bo gdzie艣 zaczynamy szufladkowa膰 i m贸wi膰, 偶e Milennialsi to s膮 tacy, a Baby Boomersi tacy鈥

Mimo to, 偶e program, kt贸ry prowadzimy nazywa si臋- paradoksalnie – 鈥濪ialogiem Pokole艅鈥, to tak naprawd臋 roboczo odchodzimy od takiego patrzenia tylko przez pryzmat pokole艅. Patrzymy natomiast na r贸偶norodno艣膰 wieku oraz potrzeby wynikaj膮ce z danego momentu w 偶yciu. Podam przyk艂ad: M艂oda dziewczyna, kt贸ra zostaje matk膮, ma potrzeb臋 opieku艅cz膮 wobec bliskiej osoby w rodzinie – swojego dziecka, ale podobn膮 potrzeb臋 opieku艅cz膮 mo偶e mie膰 przez jaki艣 czas kobieta 50+, kt贸rej rodzic b膮d藕 rodzice nagle potrzebuj膮 ca艂odobowej opieki. Taka kobieta r贸wnie偶 musi przeorganizowa膰 swoje 偶ycie zawodowe. Tutaj czasami te wyzwania s膮 na dw贸ch biegunach wieku, ale s膮 bardzo podobne, mimo r贸偶nic wiekowych. Wa偶na jest te偶 kwestia tego, 偶e je偶eli osoby w r贸偶nym wieku b臋d膮 umia艂y pozna膰 swoje potrzeby wzajemnie, to b臋d膮 w stanie te偶 odpowiedzie膰 na te potrzeby, czyli takie 鈥瀞ymetryczne mentoringi鈥. Jedni maj膮 lepsze kompetencje cyfrowe, a drudzy np. 20 lat pracuj膮 w danym zak艂adzie pracy. Zatem mog膮 si臋 wzajemnie wesprze膰 w tej wiedzy. Ale w praktyce, je偶eli mened偶er nie wprowadza takich narz臋dzi, cz臋sto pojawiaj膮 si臋 wyspy pokole艅. I takie nawet wy艣miewanie albo blokowanie przep艂ywu tej wiedzy. Badania ICAN Institute pokazuj膮, 偶e ponad 80% mened偶er贸w deklaruje, 偶e jest potrzeba zarz膮dzania wiekiem, ale tylko 4% deklaruje, 偶e potrafi艂oby albo potrafi nim zarz膮dza膰. Istnieje wi臋c przepa艣膰. Jeszcze tylko dodam tak膮 wa偶n膮 definicj臋 – r贸偶norodno艣膰 jest faktem, natomiast inkluzywno艣膰 jest skutkiem dzia艂ania. I ta przepa艣膰 mi臋dzy jednym, a drugim jest po prostu do nadrobienia.

WYS艁UCHAJ TE呕: Pandemia depresji. Jak zadba膰 o siebie, bliskich i swoich pracownik贸w?

OLGA: No w艂a艣nie. Olu, mo偶e nawi膮偶my teraz do pracownika przysz艂o艣ci. Kim on jest dzisiaj?

ALEKSANDRA: Tak naprawd臋 to jest bardzo trudne pytanie. Pracownikiem przysz艂o艣ci dzisiaj – i to na tym w tym momencie skupiaj膮 si臋 media – to m艂odzi ludzie, kt贸rzy wchodz膮 na rynek pracy. Zreszt膮, spo艂ecznie i kulturowo, mamy gdzie艣 tam podyktowany taki kult m艂odo艣ci i zupe艂nie zapominamy o tym, 偶e tym pracownikiem przysz艂o艣ci b臋dziemy r贸wnie偶 my. By膰 mo偶e b臋dziemy mie膰 potrzeb臋, 偶eby pracowa膰 d艂u偶ej? Bo skoro 偶yjemy d艂u偶ej i d艂u偶ej jeste艣my zdrowi, to dlaczego mamy w pewnym momencie ko艅czy膰 swoj膮 karier臋 zawodow膮 i przechodzi膰 na emerytur臋? Oczywi艣cie, je偶eli taka jest potrzeba, to taka potrzeba b臋dzie. M贸wi膮c o pracowniku przysz艂o艣ci, nie skupia艂abym si臋 na wieku i patrzy艂a na to bardzo szeroko. To jest tak jak z tymi generacjami. Rzeczywi艣cie m贸wimy o generacjach i rozpisujemy sobie te generacje, ale nale偶y pami臋ta膰, 偶e te definicje s膮 bardzo cz臋sto p艂ynne. To nie jest tak, 偶e kto艣 kto urodzi艂 si臋 w roku 1980 nale偶y do generacji Y, a je偶eli ju偶 rok czy dwa lata p贸藕niej, to ju偶 jest zupe艂nie now膮 generacj膮, ma nowe warto艣ci i nowe potrzeby. To tak nie funkcjonuje. To s膮 po prostu pewne u艂atwienia, kt贸re pozwalaj膮 nam w jaki艣 spos贸b spojrze膰 na punkty prze艂omowe dla danego pokolenia, kt贸re definiuj膮 w艂a艣nie potrzeby i warto艣ci. To, co jest bardzo ciekawe i wynika te偶 z naszych bada艅 to to, 偶e warto艣ci, kt贸re s膮 wa偶ne dla nas wszystkich s膮 tak naprawd臋 takie same. To nie jest tak, 偶e zauwa偶alne s膮 jakie艣 super r贸偶nice. R贸偶nica raczej tkwi w tym, jak osoby w danym wieku i w pewnym momencie definiuj膮 np. to czym jest poczucie bezpiecze艅stwa czy umiej臋tno艣膰 komunikacji.

OLGA: Rekruterzy s膮 艣rednio w wieku 35 lat i gdy na rozmow臋 przychodzi osoba 50-letnia, to pojawia si臋 problem, bo takie osoby nie s膮 ch臋tnie zatrudniane, szczeg贸lnie przez tych m艂odych rekruter贸w. Jednocze艣nie je偶eli popatrzymy na statystyki starzej膮cego si臋 spo艂ecze艅stwa i tzw. „emerytur”, to dzisiaj 2,5 osoby pracuj膮 na jednego emeryta, a zaraz b臋dzie to 1,25. 呕eby by膰 skrupulatn膮, Ci m艂odzi po prostu nie wydol膮, wi臋c ci 50+ s膮 teraz szans膮.

MARZENA: Demograficzna r臋ka rynku wymusi zmiany i my艣l臋, 偶e bardzo szybko. S膮 takie obszary i takie zawody, jak na przyk艂ad piel臋gniarki i piel臋gniarze, gdzie 艣rednia wieku si臋ga ponad 51 lat. Procesy demograficzne naprawd臋 przebiegaj膮 w spos贸b zdefiniowany i przewidywalny, a my s艂yszymy o jakim艣 tsunami, 偶e 鈥瀗agle鈥 rynek pracy si臋 rozsypuje. Jeste艣my na jednej z najni偶szych pozycji co do aktywno艣ci zawodowej os贸b 50+ w Europie, jeste艣my w procesie starzenia si臋 i jako drugi kraj w Europie – za Finlandi膮 – starzejemy si臋 najszybciej. Do tego za 27 lat 40% naszego spo艂ecze艅stwa b臋dzie po 60. roku 偶ycia. Te wszystkie dane le偶膮 na stole. Nale偶y si臋 przygotowywa膰 i realnie wdra偶a膰 narz臋dzia, kt贸re z jednej strony pozwol膮 pracodawcy na umiej臋tne zatrudnienie tego pi臋膰dziesi臋ciolatka, ale te偶 偶eby on w og贸le widzia艂 siebie na tym rynku pracy.

OLGA: S膮 takie dane, kt贸re m贸wi膮, 偶e b臋dziemy pracowa膰 do 80. lub 90. roku 偶ycia.

MARZENA: Tak. I by艂oby super, gdyby艣my byli w stanie to wszystko po艂膮czy膰. Makroekonomia to wymusza. Tak jak w Japonii – wiek emerytalny, ten ustawowy, jest znacznie ni偶szy ni偶 faktyczny, kt贸ry wynosi 艣rednio 71 lat. Japo艅czycy po prostu musz膮 pracowa膰 d艂u偶ej, bo spo艂ecze艅stwo jest tak stare. Dodatkowo ta strona pracodawc贸w jest w stanie zarz膮dza膰 tymi pokoleniami i tymi lud藕mi w dojrza艂ym wieku. Jest jeszcze jeden czynnik: taki symetryczny wiek 鈥瀙o obu stronach lady鈥. Skoro przyrasta nam dynamicznie liczba coraz starszych klient贸w, fajnie by by艂o, gdyby ci doradcy w bankach te偶 byli wymieszani wiekowo. W tej chwili cz臋sto 鈥 r贸wnie偶 w innych punktach us艂ug – jest tak, 偶e ci bardzo m艂odzi ludzie nie radz膮 sobie z obs艂ug膮 tych dojrza艂ych klient贸w. Pytam si臋 czasami mened偶er贸w: 鈥濪laczego macie tylko m艂odych ludzi w obs艂udze, gdzie macie 45% os贸b 60+ w koszyku klient贸w?鈥. Oni odpowiadaj膮: 鈥濶o tak, ale my musimy gna膰 za wynikami i pracownicy musz膮 by膰 szybcy i wydajni鈥. Po czym, jak robimy ju偶 warsztaty z tymi doradcami, to s艂yszymy: 鈥濵y to nie do ko艅ca dobrze rozumiemy starszych klient贸w, i te偶 tak nie do ko艅ca ich lubimy – niekt贸rzy si臋 do tego przyznaj膮 – bo po艣wi臋camy dwa razy wi臋cej czasu na ich obs艂ug臋.鈥 A przecie偶 w zespo艂ach mi臋dzypokoleniowych ten czas wcale nie jest a偶 tak wyd艂u偶ony. Obs艂uga przebiega sprawniej. Wi臋c to jest pozorna oszcz臋dno艣膰.

Ca艂o艣膰 rozmowy mo偶esz przes艂ucha膰 tutaj: www.sukcespisanyszminka.pl/podcasty

Odcinek w wersji z napisami mo偶esz obejrze膰 poni偶ej: