Starsza kobieta z kaw膮 w r臋ku (Foto. Canva Pro)

Wakacje senior贸w pod znakiem samotno艣ci

Ruszy艂y wakacje. Polacy, wci膮偶 spragnieni wyjazd贸w po pandemii, masowo zape艂ni膮 dworce, lotniska, wsi膮d膮 w swoje auta i rusz膮 w drog臋 po wypoczynek. W tym czasie wiele starszych, samotnych os贸b marzy po prostu o wyj艣ciu z domu.

Wed艂ug danych GUS z 2021 r. w Polsce jest ponad milion sze艣膰set pi臋膰dziesi膮t tysi臋cy os贸b w wieku powy偶ej 80 lat. Z bada艅 Stowarzyszenia mali bracia Ubogich wynika, 偶e co czwarta osoba starsza w tym wieku zmaga si臋 z osamotnieniem, a ponad 12% z nich w og贸le nie wychodzi z domu. Schorowani, samotni, t臋skni膮 za jednym dniem z dala od czterech 艣cian. To dla nich rusza akcja Wakacje jednego dnia, w kt贸rej ka偶dy mo偶e ufundowa膰 seniorom jeden dzie艅 bliskich podr贸偶y.

Wed艂ug badania CBOS鹿 z 2023 r. ponad po艂owa doros艂ych Polak贸w zamierza w tym roku wyjecha膰 z domu w celach wypoczynkowych lub turystycznych, przy czym 54% planuje odpoczywa膰 wy艂膮cznie na terenie kraju, a 42% zagranic膮. Polacy po do艣wiadczeniach pandemii i z echami wojennych niepokoj贸w w tle, s膮 spragnieni wakacji. Jak wynika z badania biura podr贸偶y Travelplanet.pl 虏 rodacy pomimo wybierania w dobie inflacji najta艅szych ofert, nie odmawiaj膮 sobie odpoczynku i ruszaj膮 w najr贸偶niejsze zak膮tki 艣wiata, by cieszy膰 si臋 towarzystwem bliskich i spe艂nia膰 urlopowe marzenia. Pojawia si臋 pytanie: jak nie teraz, to kiedy?

Tymczasem w blokach i kamienicach mieszkaj膮 samotni seniorzy, dla kt贸rych spe艂nieniem marze艅 s膮 bliskie destynacje 鈥 艂aweczka w parku, ogr贸d botaniczny, ogr贸dek ulubionej niegdy艣 restauracji. Pojawia si臋 pytanie: jak nie teraz, to kiedy? Zw艂aszcza, gdy dokucza samotno艣膰 i niemo偶no艣膰 opuszczania domu.

Samotni i uwi臋zieni

Samotni seniorzy, niewidoczni na co dzie艅 鈥 zamkni臋ci w czterech 艣cianach z powodu trudno艣ci z samodzielnym wyj艣ciem wynikaj膮cych z chor贸b, ogranicze艅 ruchowych czy obaw przed samodzielnym wyj艣ciem z domu, cz臋sto nazywani 鈥瀢i臋藕niami czwartego pi臋tra鈥. Jak wskazuje najnowsze badanie z 2023 r. Stowarzyszenia mali bracia Ubogich鲁 co czwarta osoba starsza w wieku 80+ zmaga si臋 z osamotnieniem, a 70% nie ma obok kogo艣, komu mog艂yby zaufa膰, za艣 ponad 12% w og贸le nie opuszcza mieszkania.

Dok艂adnie z takim problemem spotyka si臋 ka偶dego dnia pani Teresa z Warszawy, kt贸ra boi si臋 wychodzi膰 z domu, od kiedy n贸偶ki jej metalowego balkonika zaklinowa艂y si臋 w torach tramwajowych. Obawia si臋 tego, 偶e nikt jej nie pomo偶e, a kierowca jej nie zauwa偶y i zginie pod ko艂ami tramwaju. Od tamtego zdarzenia pani Teresa nie robi sama nawet zakup贸w. Prosi o to opiekunk臋 spo艂eczn膮. Dlaczego nie bliskich? W maju 1982 roku pani Teresa straci艂a ojca, a miesi膮c p贸藕niej ukochanego m臋偶a. Mia艂 w贸wczas tylko 49 lat. Sama pani Teresa m teraz 93 lata, 艣wietn膮 pami臋膰, poczucie humoru i b艂ysk w oczach. Wspomina m臋偶a, jak p贸艂 Polski zje藕dzili razem na motocyklu: Jantar nad morzem, Bieszczady. Teraz pani Teresa jest sama zamkni臋ta w domu.

Brak bliskich i niemo偶no艣膰 wychodzenia z domu wp臋dzaj膮 senior贸w w samotno艣膰, kt贸r膮 dr n. spo艂. Marlena Stradomska, psycholog, Ekspert Biura ds. Zapobiegania Zachowaniom Samob贸jczym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, nazywa jednym z powa偶niejszych problem贸w nowoczesno艣ci.

W ostatnich latach pojawia si臋 coraz wi臋cej zgodnych opinii, 偶e wsp贸艂czesno艣膰 stoi pod tzw. znakiem samotno艣ci. Kwestia ta dotyczy tak偶e os贸b starszych. XXI wiek to czas, w kt贸rym bardzo wiele os贸b zaabsorbowanych jest karier膮, samorealizacj膮 oraz prac膮 zawodow膮. Ludzie cz臋sto zapominaj膮 troszczy膰 si臋 o w艂asn膮 osob臋 oraz piel臋gnowa膰 relacje z innymi, w tym z osobami starszymi, cz臋sto rodzicami czy dziadkami. Dla wi臋kszo艣ci os贸b prze偶ywana samotno艣膰 jest 藕r贸d艂em b贸lu psychicznego i cierpienia, z kt贸rym trudno w racjonalny spos贸b sobie poradzi膰

Towarzystwo lekarstwem na samotno艣膰

O remedium na poczucie osamotnienia senior贸w m贸wi Joanna Mielczarek, Dyrektor Stowarzyszenia mali bracia Ubogich. 鈥 Wiemy, 偶e najlepszym lekarstwem na samotno艣膰 jest obecno艣膰 drugiego cz艂owieka 鈥 t艂umaczy Joanna Mielczarek. 鈥 Dlatego prowadzimy wolontariat towarzysz膮cy: dajemy seniorom swoj膮 obecno艣膰, a przede wszystkim budujemy relacje oparte na empatii i przyja藕ni. Co wa偶ne, te relacje ubogacaj膮 obie strony. Zar贸wno senior, jak i wolontariusz inspiruj膮 si臋 wzajemnie, wymieniaj膮 pogl膮dami i do艣wiadczeniami, co szczeg贸lnie cenne, gdy w parze s膮 osoby z r贸偶nych pokole艅 鈥 wyja艣nia Joanna Mielczarek. 鈥 Takie relacje ze starszymi osobami to wspania艂e, rozwijaj膮ce do艣wiadczenie, dlatego gor膮co zach臋cam do do艂膮czenia do grona wolontariuszy! Mamy licznych ch臋tnych senior贸w, kt贸rzy s膮 zainteresowani takim wspieraj膮cym towarzystwem.

Powstawaniu dobrych, trwa艂ych relacji najlepiej s艂u偶膮 wsp贸lne spotkania i wsp贸艂dzielenie do艣wiadcze艅. Dlatego tak wa偶na jest dla starszych os贸b mo偶liwo艣膰 sp臋dzenia ca艂ego dnia ze swoim wolontariuszem, odwiedzenia w jego towarzystwie ulubionych miejsc, poznania nowych, o偶ywienia rutyny codzienno艣ci. Na t臋 potrzeb臋 odpowiada akcja Wakacje jednego dnia Stowarzyszenia mali bracia Ubogich.

Z wolontariuszem na Wakacje jednego dnia

Samotni seniorzy, 偶eby uda膰 si臋 na spacer czy kr贸tk膮 wycieczk臋, tak potrzebn膮 zw艂aszcza latem, potrzebuj膮 wsparcia drugiej osoby, kt贸ra zapewni im bezpiecze艅stwo nie tylko fizyczne, lecz tak偶e emocjonalne. Takimi osobami s膮 wolontariuszki i wolontariusze ze Stowarzyszenia mali bracia Ubogich. Wspieraj膮 przez ca艂y rok, odwiedzaj膮 senior贸w w ich domach, zapraszaj膮 na spacer, do kina czy do teatru, dbaj膮 o ich zdrowie i samopoczucie. Stowarzyszenie troszczy si臋 o ponad 700 os贸b z 12 miast Polski.

W ramach akcji Wakacje jednego dnia wolontariusze organizacji zabieraj膮 swoich podopiecznych na ma艂e wycieczki, by zapewni膰 odmian臋 od codzienno艣ci, da膰 nowe wra偶enia, rado艣膰 i s艂o艅ce. Dlatego Stowarzyszenie gor膮co zach臋ca, 偶eby wesprze膰 akcj臋 jako darczy艅ca. Aby to zrobi膰, wystarczy wej艣膰 na stron臋 www.malibracia.org.pl/wakacje/ i ufundowa膰 ca艂odniowe wakacje polskim seniorom. Jak m贸wi膮 organizatorzy, to niewielki gest, a zapewni samotnym starszym osobom bezcenny dzie艅 pe艂en buduj膮cych prze偶y膰. Senior贸w mo偶na wesprze膰 tak偶e osobi艣cie, do艂膮czaj膮c do grona nowych wolontariuszy, kt贸rych Stowarzyszenie zaprosi do kolejnych dzia艂a艅.

Dobrze wiedzie膰, 偶e wolontariat w Stowarzyszeniu mali bracia Ubogich to nie tylko pomoc seniorowi, to tak偶e inwestycja w siebie i w艂asne umiej臋tno艣ci, bo wolontariusze tak偶e korzystaj膮 przez to, 偶e poznaj膮 now膮 osob臋 z du偶ym baga偶em do艣wiadcze艅. Kontakt z seniorem mo偶e pom贸c w budowaniu wi臋zi, kt贸rych do tej pory mogli nie do艣wiadczy膰 鈥 podkre艣la dr Marlena Stradomska.

Stowarzyszenie mali bracia Ubogich od kilkunastu lat pomaga seniorom w Polsce. Dzia艂ania opiera na d艂ugoterminowym wolontariacie towarzysz膮cym, kt贸rego ide膮 jest regularna obecno艣膰 wolontariusza w 偶yciu samotnej starszej osoby. Codzienny kontakt, rozmowa telefoniczna, wsparcie emocjonalne, wycieczki, odwiedziny, wsp贸lne sp臋dzanie czasu 鈥 to tylko niekt贸re z wielu inicjatyw organizacji.

Chcieliby艣my, aby czas wakacji, kt贸rych tak dzi艣 jeste艣my spragnieni, by艂 tak偶e chwil膮 urlopu od codzienno艣ci dla starszych os贸b. My najlepiej wypoczywamy podczas podr贸偶y lub zagranicznych wycieczek, a samotnym seniorom wystarczy przekroczenie granic swoich czterech 艣cian. Bez naszej pomocy nie s膮 w stanie tego dokona膰 鈥 dodaje Joanna Mielczarek. Dzi臋ki pomocy darczy艅c贸w i wolontariuszy w ubieg艂ym roku Stowarzyszeniu mali bracia Ubogich uda艂o si臋 zorganizowa膰 243 bezpieczne wycieczki.

Bibliografia:

鹿 Komunikat z bada艅 鈥濿yjazdy turystyczne Polak贸w w 2022 roku i plany na rok 2023,鈥 CBOS, 2023.
虏 Badanie wp艂ywu inflacji na plany wakacyjne Polak贸w w 2023 r., Research Partner dla Travel.planet.pl, 2003.
鲁 Raport 鈥濻amotno艣膰 w艣r贸d os贸b 80+鈥, Pollster dla Stowarzyszenia mali bracia Ubogich, marzec 2023.