wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – czym jest i jakie s膮 jego przyczyny?

Patrycja Sawicka-Sikora

Wypalenie zawodowe jako syndrom - rozwija si臋 w czasie. Powstaje jako skutek niemo偶no艣ci poradzenia sobie z d艂ugotrwa艂ym stresem w pracy. Dla ka偶dego tym stresem mo偶e by膰 co艣 innego, jednak okazuje si臋, 偶e istnieje 6 obszar贸w nieodpasowania do pracy, dobrze zbadanych i opisanych w nurcie bada艅 prowadzonych przez Christine Maslach 鈥 pionierk臋 bada艅 nad wypaleniem zawodowym, kt贸re s膮 uniwersalne i pozwalaj膮 dokona膰 zmian w 艣rodowisku pracy, dzi臋ki kt贸rym prawdopodobie艅stwo wyst膮pienia wypalenia zawodowego si臋 zmniejsza. Maj膮c tak膮 艣wiadomo艣膰, mo偶emy lepiej podejmowa膰 decyzje zawodowe, dba膰 o siebie w pracy, a managerowie i liderzy, mog膮 lepiej wspiera膰 pracownik贸w i zespo艂y i rozw贸j biznesu.

Definicja WYPALENIA ZAWODOWEGO zawarta w ICD-11

Po ponad 50 latach od rozpocz臋cia bada艅 nad syndromem wypalenia zawodowego – w najnowszej wersji dokumentu nazywanego Mi臋dzynarodow膮 Klasyfikacj膮 Chor贸b (ICD-11) znalaz艂a si臋 rozbudowana jego definicja, kt贸ra bywa uznawana za opis objaw贸w. Wci膮偶 jednak wypalenie zawodowe nie jest klasyfikowane jako stan chorobowy, a jako zjawisko zawodowe, dlatego mimo nadziei, wci膮偶 nie mo偶e by膰 podstaw膮 do wystawienia zwolnienia lekarskiego.

Wypalenie zawodowe to syndrom zawodowy, powstaj膮cy w wyniku przewlek艂ego stresu w miejscu pracy, z kt贸rym nie uda艂o si臋 skutecznie poradzi膰. Charakteryzuj膮 go trzy wymiary – niekiedy nazywane stadiami jego rozwoju: wyczerpanie, poczucie negatywizmu lub cynizmu oraz zmniejszona skuteczno艣膰 zawodowa.

Ostatnio w debacie publicznej pojawi艂y si臋 terminy akie jak wypalenie rodzicielskie, wypalenie 偶yciowe, nie s膮 one to偶same wg definicji i prowadzonych bada艅 naukowych WYPALENIE ZAWODOWE to syndrom, kt贸ry dotyczy zjawisk zachodz膮cych w kontek艣cie zawodowym i nie powinno by膰 stosowane do opisu do艣wiadcze艅 w innych obszarach 偶ycia.

Gdzie szuka膰 przyczyn wypalenia zawodowego?

Wypalenie zawodowe powstaje na styku czynnik贸w indywidualnych, interpersonalnych i organizacyjnych. Dlaczego jednak nie wszystkich dotyka w tym samym stopniu? Z bada艅 wiemy, 偶e mo偶e ono dotkn膮膰 ka偶dego, w ka偶dym wieku, na ka偶dym stanowisku.聽

Ryzyko wzrasta, gdy wykonujemy prac臋 zwi膮zan膮 z tzw. intensywnymi kontaktami z innymi lud藕mi. Zawody tzw. pomocowe by艂y pierwsz膮 grup膮 os贸b, w kt贸rych badany by艂 syndrom wypalenia zawodowego. Dzi艣 ju偶 wiemy, 偶e dotyczy tak偶e innych zawod贸w, wystarczy zobaczy膰, jak 艣wiat si臋 zmieni艂, bo w wielu innych zawodach takie intensywne kontakty interpersonalne maj膮 miejsce np. obs艂uga klienta, sprzedawca, konsultant etc. Patrz膮c z indywidualnej perspektywy, cz臋艣ciej wypalenie zawodowe dotyka jednostki ambitne, maj膮ce predyspozycje do silnego emocjonalnego anga偶owania si臋 ze sk艂onno艣ciami do perfekcjonizmu. Tak偶e podatno艣膰 na wypalenie jest wi臋ksza w艣r贸d os贸b, dla kt贸rych praca jest misj膮 i tych, co maj膮 sk艂onno艣ci do pracoholizmu. A tak偶e w艣r贸d tych, co maj膮 wysoko postawion膮 poprzeczk臋 i nieustannie sobie j膮 podnosz膮. Pami臋tajmy jednak, 偶e rozw贸j wypalenia zawodowego, zwi臋kszaj膮 tak偶e a mo偶e przede wszystkim czynniki organizacyjne i 艣rodowiskowe.

Pionierka bada艅 nad wypaleniem zawodowym i jednocze艣nie tw贸rczyni testu MBI wykorzystywanego do mierzenia poziomu wypalenia 聽-Maslach Burnout Inventory Survey – wraz z Michaelem P.Leiterem opracowali model niedopasowania do pracy, kt贸ry wskazuje odpowiedzi na to, jak miejsce pracy, 艣rodowisko pracy mo偶e wspiera膰 rozkwit pracownik贸w, zespo艂贸w i biznesu albo zwi臋ksza膰 rozw贸j wypalenia zawodowego.

W ramach prowadzonych bada艅 wyodr臋bnili oni 6 obszar贸w, w kt贸rych niedopasowanie ma kluczowy wp艂yw na powstawanie i rozw贸j wypalenia zawodowego.聽

6 cech 艣rodowiska pracy zwi臋kszaj膮cych ryzyko wypalenia zawodowego

  1. Niesprawiedliwe traktowanie w pracy
  2. Niezarz膮dzalne obci膮偶enie prac膮
  3. Nieadekwatne wynagradzanie聽
  4. Brak wi臋zi i wsp贸lnoty
  5. Nadmierna kontrola
  6. Konflikt warto艣ci i brak sensu

Co mo偶na zrobi膰, by zatrzyma膰 rozw贸j WYPALENIA ZAWODOWEGO? Dokona膰 odpowiednich zmian ww. Obszarach. To proces mo偶liwy, mierzalny i przynosz膮cy profity dla wszystkich, bo naprawd臋 dobre samopoczucie w pracy nie stoi w sprzeczno艣ci z niczyim planem.

Czy wypalenie zawodowe samo przejdzie?聽

Je艣li podejrzewamy u siebie, swoich pracownik贸w, bliskich, 偶e dotkn膮艂 ich syndrom WYPALENIA ZAWODOWEGO, to warto zareagowa膰. Im d艂u偶ej trwamy w tym stanie, tym trudniej b臋dzie wr贸ci膰 do r贸wnowagi i normalnego funkcjonowania. Cz臋sto podstaw膮 zmian dla os贸b indywidualnych jest zmiana ich relacji z prac膮. 艁atwiej przej艣膰 przez ten proces korzystaj膮c z us艂ug do艣wiadczonego specjalisty, kogo艣, kto zna temat i ma kompetencje jako psycholog, psychoterapeuta, coach – by pom贸c dokona膰 odpowiednich zmian w 艣rodowisku pracy, ale i w stylu 偶ycia.

Patrycja Sawicka-Sikora

O autorce

Patrycja Sawicka 鈥 Sikora

Psychlo偶ka biznesu, promuj膮ca filozofi臋 #SmartWorking, jej priorytetem jest wykreowanie mody na tworzenie wspieraj膮cego 艣rodowiska pracy. Specjalizuje si臋 w pracy w obszarze wypalenia zawodowego i job craftingu. Wyk艂adowca Uniwersytetu SWPS. Wi臋cej informacji: patrycjasawickasikora.pl.

Masz pytania? Napisz:

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close