Kobiety pracuj膮ce na tablecie (Foto. Canva Pro)

Wykluczenie cyfrowe stanie si臋 wykluczeniem zawodowym

Olga Kozierowska

O tym, dlaczego nie warto broni膰 si臋 przed nowymi technologiami, w jaki spos贸b mog膮 one pom贸c w rozwijaniu kariery i zapewnieniu sobie bezpiecznej przysz艂o艣ci na rynku pracy - w najnowszym odcinku podcastu Sukces Pisany Szmink膮 Olgi Kozierowskiej - opowiadali Ryszard Hordy艅ski, Dyrektor ds. Strategii i Komunikacji Huawei Polska oraz Joanna Pruszy艅ska-Witkowska i Beata Jarosz 鈥 za艂o偶ycielki Future Collars, laureatki tegorocznej nagrody g艂贸wnej w kategorii 鈥濸rzeciwdzia艂anie Wykluczeniu Cyfrowemu鈥 w konkursie Bizneswoman Roku.

Olga Kozierowska: Kompetencje cyfrowe. Ca艂y czas mam wra偶enie, 偶e wiele os贸b si臋 przed nimi broni. Troch臋 id膮c takim za艂o偶eniem, 偶e to przejdzie, 偶e b臋dzie po staremu. Czy to dobre my艣lenie, czy mo偶e jednak powinni艣my si臋 nad nimi pochyli膰?

Beata Jarosz: My艣l臋, 偶e nie mamy ju偶 alternatywy. Ten dynamicznie zmieniaj膮cy si臋 rynek pracy, post臋puj膮ca rewolucja cyfrowa, kt贸ra wkracza w ka偶d膮 dziedzin臋 偶ycia zawodowego, ale i prywatnego – to powoduje, 偶e w zasadzie nie ma innej mo偶liwo艣ci. To jest konieczno艣膰, musimy zdobywa膰 nowe umiej臋tno艣ci. To pozwoli nam by膰 atrakcyjnym, konkurencyjnym na rynku pracy. Zapewniamy sobie przysz艂o艣膰 i niezale偶no艣膰 finansow膮. Bior膮c pod uwag臋 tak post臋puj膮ce zmiany w technologiach, musimy by膰 na nie otwarci. Musimy u艣wiadomi膰 sobie, 偶e ta nauka b臋dzie nam towarzyszy艂a ju偶 przez ca艂e 偶ycie, 偶e zdobywanie nowych umiej臋tno艣ci nie b臋dzie jednorazowe. Je偶eli kto艣 mia艂 ostatnio okazj臋 bra膰 udzia艂 w rozmowach rekrutacyjnych to na pewno zauwa偶y艂, 偶e ju偶 niewa偶ne s膮 dyplomy, kt贸re uzyskali艣my 10 czy 15 lat temu. One si臋 zdezaktualizowa艂y i potrzebne s膮 nowe umiej臋tno艣ci.

Olga Kozierowska: Jak zacz臋艂a艣 m贸wi膰 o tych dyplomach, to na my艣l przysz艂a mi medycyna. Moja mama jest lekarzem i te偶 zosta艂a zmuszona do tego, 偶eby kompetencje cyfrowe – przynajmniej w tej podstawowej formie – opanowa膰, bo ju偶 nie ma r臋cznego wypisywania recept, ju偶 nie ma wypisywania kart, nie ma ocen i tej ca艂ej papierologii, tylko wszystko trzeba zrobi膰 online. Ryszardzie, a tak z perspektywy firmy dzia艂aj膮cej w bran偶y technologicznej, jaka jest teraz konieczno艣ci odpowiedzi na te rosn膮ce potrzeby technologiczne?

Ryszard Hordy艅ski: Je偶eli mog臋 rozwin膮膰 w膮tek tej e-administracji, kt贸ry tutaj poruszy艂a艣. Na ten moment jeszcze narzekamy, 偶e nie ma tych [cyfrowych] us艂ug, nie ma do nich dost臋pu, a r贸wnolegle cz臋艣膰 os贸b w og贸le, nigdy w 偶yciu nie korzysta艂a z komputera czy Internetu. W Polsce jest a偶 2 500聽000 takich os贸b. I jak za chwil臋 ta administracja cyfrowa ju偶 b臋dzie wdro偶ona, czyli wszystko w starostwie, u w贸jta, u burmistrza czy w innym urz臋dzie b臋dziemy za艂atwiali przez Internet, to te osoby tym bardziej b臋d膮 wykluczone.

Natomiast je艣li chodzi o korporacje, to one chyba najszybciej reaguj膮 na te wszystkie potrzeby, bo te偶 same w pewnym sensie generuj膮 popyt i tworz膮 nowe us艂ugi. Ale z drugiej strony nie nale偶y im tego odbiera膰, bo rzeczywi艣cie ta technologia u艂atwia nasze 偶ycie. Pozwala nam te偶 robi膰 szereg r贸偶nych, nowych rzeczy. To s膮 zmiany bardzo pozytywne, ale rzeczywi艣cie edukacja tutaj jest kluczowa.

Olga Kozierowska: Wed艂ug danych GUS za 2019 roku prawie 5聽000聽000 Polak贸w w wieku 16-74 lata wci膮偶 nie pos艂uguje si臋 komputerem. Zastanawiam si臋, czy to kwestia nieposiadania sprz臋tu z powodu braku zasob贸w czy jeszcze co艣 innego? Je偶eli popatrz臋 na wiek 74 lata to mog臋 sobie ten op贸r wyobrazi膰, ale tutaj jednak mamy te偶 16-latka, od kt贸rego zaczyna si臋 brak kontaktu z komputerem.

Joanna Pruszy艅ska-Witkowska: Wydaje mi si臋, 偶e to bardzo pokaza艂a pandemia, szczeg贸lnie w ma艂ych miejscowo艣ciach, na wsiach. Wtedy zobaczyli艣my, 偶e dzieci zosta艂y wykluczone z edukacji, bo nie mia艂y dost臋pu do sprz臋t贸w, do komputer贸w, laptop贸w, wi臋c cz臋sto korzysta艂y z telefon贸w. Cz臋艣膰 nie mia艂a r贸wnie偶 dost臋pu do Internetu.

Jednak to, co jest kolejnym wielkim zagro偶eniem to, 偶e wykluczaj膮c si臋 z tych kompetencji cyfrowych, wykluczamy si臋 z rynku pracy. I to jest to, o czym wspomnia艂a Beata. Ju偶 wiemy, 偶e ponad 7聽000聽000 Polak贸w musi si臋 przebran偶owi膰 i zdoby膰 nowe, technologiczne kompetencje, by m贸c nie tylko korzysta膰 z komputera, ale u偶ywa膰 te偶 program贸w, takich jak chocia偶by Salesforce, korzysta膰 i tworzy膰 aplikacje, po prostu wykorzystywa膰 technologi臋 do pracy. To jest 7聽000聽000 Polak贸w, kt贸rzy s膮 zagro偶eni utrat膮 pracy. Niestety w du偶ej mierze mo偶na powiedzie膰, 偶e to b臋d膮 kobiety, poniewa偶 dzisiaj wielkie firmy i korporacje pracuj膮 na automatyzacji, robotyzacji. To jest cz臋sto obs艂uga klienta, ksi臋gowo艣膰, administracja. Nie 艂ud藕my si臋, to s膮 bardzo sfeminizowane rol臋, gdzie dzisiaj pracuj膮 g艂贸wnie kobiety. Zatem 7聽000聽000 os贸b mo偶e wypa艣膰 z rynku pracy, je偶eli nie zaczn膮 si臋 intensywnie przebran偶awia膰 i rozumie膰 pracy IT, czy w og贸le technologii. Ju偶 teraz o takich ludzi konkuruj膮 nie tylko firmy technologiczne, konkuruj膮 wszyscy. Zatem z jeden strony mamy gigantyczn膮 liczb臋 os贸b, kt贸re wypadn膮 z rynku pracy, a z drugiej strony gigantyczny niedob贸r os贸b z kompetencjami technologicznymi.

Uniwersytet Warszawski w naszym raporcie „Tytanki pracy. Kobiety w erze transformacji cyfrowej” bardzo mocno to definiowa艂 i zbada艂. Osoby, kt贸re s膮 w tej chwili najbardziej zagro偶one to kobiety pe艂ni膮ce role, kt贸re s膮 dzisiaj automatyzowane.

To wykluczenie, kt贸re dzi艣 jest cyfrowe, b臋dzie wykluczeniem zawodowym. Oczywi艣cie kobiety wtedy wpadn膮 w tak膮 luk臋, kt贸ra pozostanie, czyli np. zajmowanie si臋 osobami starszymi, wszystkie obszary zwi膮zane z obs艂ug膮 medyczn膮 i rol膮 piel臋gnacyjn膮. Wiemy to z naszego do艣wiadczenia, poniewa偶 pomagamy w przebran偶owieniu si臋 od 6 lat i prawie 67% naszych kursant贸w to kobiety. A mo偶na zrobi膰 to [przebran偶owi膰 si臋] bardzo szybko, mo偶na w kilka miesi臋cy zdoby膰 kompetencje, by膰 znowu atrakcyjnym na rynku pracy i znale藕膰 zaw贸d w rolach w tej chwili bardzo poszukiwanych – takich jak tester oprogramowania, scrum master czy data scientist.

Olga Kozierowska: Temat, kt贸ry chcia艂abym dzisiaj r贸wnie偶 poruszy膰 to problem takiego wizerunku czy te偶 przekona艅, kt贸re kobiety nosz膮 w g艂owie, 偶e nowe technologie to jest ten programista w kapciach. Bardzo stereotypowo. Ja im t艂umacz臋, 偶e mo偶na wykorzysta膰 obecne kompetencje, kt贸re posiadaj膮 i po艂膮czy膰 z nowymi technologiami. Ale jak? Co to s膮 ten kompetencje cyfrowe? Co to s膮 te kompetencje przysz艂o艣ci?

Beata Jarosz: Je艣li my艣limy o przebran偶owieniu si臋, to musimy my艣le膰 o kompetencjach programistycznych, ale nie tylko. Sama bran偶a IT jest bardzo r贸偶norodna i potrzebuje r贸偶norodnych talent贸w. Mo偶e to by膰 艣cie偶ka programistyczna dla os贸b, kt贸re maj膮 umys艂y 艣cis艂e, ale mia艂y艣my absolwentki, kt贸re by艂y po filologiach i 艣wietnie sobie dawa艂y rad臋. Ale s膮 r贸wnie偶 inne 艣cie偶ki. Je偶eli kto艣 ma umiej臋tno艣ci komunikacyjne, potrafi zarz膮dza膰 zespo艂ami – jest Scrum Master, jest Product Owner. Je偶eli kto艣 jest wnikliwy, mo偶e zosta膰 testerem oprogramowania. Obserwowa艂y艣my wiele takich sytuacji, kiedy kto艣 chcia艂 si臋 przekszta艂ci膰 na testera grupy ksi臋gowych, poniewa偶 by艂a potrzeba, 偶eby testowa膰 r贸偶ne aplikacje, kt贸re mia艂yby zautomatyzowa膰 prace ksi臋gowych. Startuj膮c do bran偶y IT pami臋tajmy, 偶e nie startujemy od zera, bo mamy wieloletnie do艣wiadczenie za sob膮. Szukajmy takich 艣cie偶ek, gdzie mo偶emy wykorzysta膰 nasze dotychczasowe do艣wiadczenie zawodowe. I co najwa偶niejsze – w IT bardzo licz膮 si臋 do艣wiadczenia z biznesu.

Olga Kozierowska: Mia艂am spotkanie z Prof. Rafa艂em Ohme i on przytoczy艂 wyniki bada艅, dotycz膮ce sztucznej inteligencji, kt贸re ostatnio zrobi艂 i one w艂a艣ciwe mog艂yby rozwi膮za膰 problem, o kt贸rym m贸wi艂a艣 Joanno. Problem tych milion贸w kobiet, kt贸re utrac膮 prac臋. Kobiety posiadaj膮 neurony lustrzane, bardzo mocno osadzone w empatii, czuj膮 emocje ludzi. Tego nie ma sztuczna inteligencja i w o wiele mniejszym stopniu maj膮 m臋偶czy藕ni. Je偶eli kobieta ma umiej臋tno艣ci komunikacyjne, jest psychologiem albo po kursach psychologicznych to w艂a艣nie kobiety s膮 szans膮 na to, aby zwi臋ksza膰 kompetencje sztucznej inteligencji.

Ryszard Hordy艅ski: Jest wiele stereotyp贸w wok贸艂 kobiet i jest wiele stereotyp贸w wok贸艂 informatyki. To nieprawda, 偶e IT to tylko programowanie. Przyk艂adowo w cyberbezpiecze艅stwie bardzo wa偶na jest psychologia i umiej臋tno艣膰 przeciwdzia艂ania manipulacji. W tzw. UX-ie, czyli zapewnianiu jak najlepszych do艣wiadcze艅 z u偶ytkowania produktu, bardzo wa偶ny jest zmys艂 tworzenia, umiej臋tno艣膰 zarz膮dzania kolorami, perspektyw膮, itd.. Absolutnie nie b贸jmy si臋 IT. Rzeczywi艣cie trzeba mie膰 podstawy zwi膮zane z nowymi umiej臋tno艣ciami, ale absolutnie ka偶dy mo偶e – z szeregu r贸偶nych zawod贸w – przej艣膰 do zawodu zwi膮zanego z cyfryzacj膮. Wydaje si臋, 偶e to jest tylko kwestia woli i oczywi艣cie troch臋 nauki. Zgadzam si臋 z tym, 偶e w ramach 艣cie偶ki tych cyfrowych umiej臋tno艣ci nale偶y, nawet wr臋cz bardzo mocno, wykorzystywa膰 swoje dotychczasowe do艣wiadczenie.

Je偶eli chodzi o kobiety wsp贸艂pracuj膮ce ze sztuczn膮 inteligencj膮, to jest kolejny temat rzeka. Wiele m贸wi si臋 o tym, 偶e sztuczna inteligencja co艣 zast臋puje, ale przecie偶 ta sztuczna inteligencja musi si臋 od kogo艣 tego nauczy膰. Oczywi艣cie dzi臋ki algorytmom jest w stanie szybko wiele rzeczy przyswoi膰, ale musi wiedzie膰 co. Przyk艂adowo, 偶eby sztuczna inteligencja wiedzia艂a, jak analizowa膰 zdj臋cia rentgenowskie, to kto艣 musi jej „powiedzie膰”, kt贸ry fragment zdj臋cia jest wa偶niejszy, a kt贸ry mniej. Je偶eli sztuczna inteligencja ma realizowa膰 jakie艣 inne zachowania, np. klienckie, to te偶 trzeba jej wyt艂umaczy膰, na co ma zwraca膰 uwag臋. Tu dochodzimy to bardzo wa偶nej kwestii 鈥 tego, kto powinien 鈥瀔armi膰鈥 danymi sztuczn膮 inteligencj臋, by nie powstawa艂y tzw. uprzedzone algorytmy.

Pos艂uchaj ca艂ego podcastu na www.sukcespisanyszminka.pl/podcasty albo obejrzyj na kanale Youtube w wersji z napisami.

 

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dost臋p w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawid艂owego dzia艂ania strony. Je偶eli nie wyra偶asz na to zgody, mo偶esz zmieni膰 ustawienia w swojej przegl膮darce. Zobacz wi臋cej w Polityce Prywatno艣ci.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close