Katarzyna Kulig-Moskwa

Wzi臋cie w聽swoje r臋ce odpowiedzialno艣ci za przysz艂o艣膰 op艂aca si臋 nam wszystkim

Jak膮 rol臋 CSR i ESG odgrywaj膮 i b臋d膮 odgrywa膰 w przysz艂o艣ci dla biznesu? Czy to obszary, kt贸re dotycz膮 ka偶dej firmy, czy mo偶e tylko du偶ych przedsi臋biorstw. I jak 艂膮czy si臋 z nimi edukacja? Rozmawiamy o tym z dr Katarzyn膮 Kulig-Moskw膮, ekspertk膮 w zakresie zarz膮dzania zasobami ludzkimi i spo艂ecznej odpowiedzialno艣ci biznesu.

Czy biznesowi op艂aca si臋 bra膰 odpowiedzialno艣膰 za spo艂ecze艅stwo i聽przysz艂o艣膰?

dr Katarzyna Kulig-Moskwa: Oczywi艣cie! Wzi臋cie w聽swoje r臋ce odpowiedzialno艣ci za przysz艂o艣膰 op艂aca si臋 nam wszystkim – jest to element, kt贸ry nas 艂膮czy i聽powinien by膰 motorem nap臋dowym naszych dzia艂a艅. Biznesowi zdecydowanie si臋 to op艂aca i聽to z聽wielu powod贸w. Je艣li spojrzymy na tzw. twarde przyczyny, takie jak aspekty 铿乶ansowe czy zmieniaj膮ce si臋 regulacje prawne, widzimy, 偶e 铿乺my nie maj膮 ju偶 innego wyboru. Przystosowanie si臋 do regulacji, r贸偶nego typu wymog贸w Unii Europejskiej, jest konieczno艣ci膮. Przyk艂adowo zmiany klimatyczne wp艂ywaj膮 na 艂a艅cuchy dostaw. Brak odpowiedniego podej艣cia do nich w聽przedsi臋biorstwie mo偶e skutkowa膰 stratami i聽hamowa膰 wzrost czy zmniejsza膰 generowany zysk. Jeszcze niedawno tzw. odpowiedzialno艣膰 biznesu by艂a opcj膮, teraz jej brak jest rozpatrywany jako ryzy-ko. W聽r贸偶nych bran偶ach mo偶e to wygl膮da膰 nieco inaczej, ale nie spe艂nienie obowi膮zkowych regulacji dotycz膮cych szeroko rozumianego zr贸wnowa偶onego rozwoju, wi膮偶e si臋 z聽konsekwencjami, takimi jak kary 铿乶ansowe. Interesariusze 艣rodowiska biznesowego, szczeg贸lnie m艂odsze pokolenia klient贸w, coraz bardziej naciskaj膮 na 铿乺my, by nie by艂y oboj臋tne i聽uwzgl臋dnia艂y odpowiedzialno艣膰 w聽ka偶dym aspekcie dzia艂alno艣ci. Wyzwania wsp贸艂czesno艣ci sprawiaj膮, 偶e w聽strategii ka偶dej 铿乺my powinny by膰 uwzgl臋dnione kwestie ESG i聽zr贸wnowa偶ony rozw贸j. Nie ma ju偶 innej drogi.

CSR, ESG, zr贸wnowa偶ony rozw贸j 鈥 czy w聽centrum uwagi wszystkich tych rodzaj贸w dzia艂a艅 stoi ta sama idea?

Niezale偶nie od tego, kt贸rym terminem si臋 po-s艂ugujemy, powinni艣my m贸wi膰 o聽warto艣ciach, kt贸re on za sob膮 niesie. W聽swojej istocie maj膮 one jeden cel i聽to od niego powinni艣my zaczyna膰. Rozgraniczenie r贸偶nego typu dzia艂a艅 ma znaczenie, gdy rozmawiamy np. o聽standardach ESG. Niepokoj膮ce jest jednak ryzyko wpadni臋cia w聽pu艂apk臋 greenwashingu. Mo偶emy si臋 nauczy膰 wszystkich poj臋膰 zwi膮zanych z聽CSR czy ESG, pozna膰 wska藕niki i聽standardy, ale je艣li zgubimy sens tego wszystkiego, to ca艂e nasze dzia艂anie straci na warto艣ci. Wdro偶enie wska藕nik贸w to jedno, ale zrozumienie ich g艂臋bszego sensu i聽celu to podstawa.

Kluczem, niezale偶nie od tego czy m贸wimy o CSR czy o聽ESG, jest zrozumienie zr贸wnowa偶onego rozwoju. To 铿乴ozo铿乤 i聽warto艣膰, kt贸rej musimy si臋 trzyma膰. Rzeczywi艣cie, istnieje r贸偶nica mi臋dzy tym, jak dawniej postrzegali艣my spo艂eczn膮 odpowiedzialno艣膰, a聽a聽tym co teraz mamy na my艣li, gdy m贸wimy o聽ESG. Ale bez wzgl臋du na perspektyw臋 鈥 biznesu czy ludzko艣ci jako ca艂o艣ci 鈥 musimy pami臋ta膰 o聽warto艣ciach i聽rozumie膰, dlaczego to robimy. Musimy przede wszystkim zrozumie膰, dlaczego podejmujemy pewne dzia艂ania. To powinna by膰 ich g艂贸wna si艂a nap臋dowa.

Jak przedsi臋biorcy powinni rozumie膰 r贸偶nic臋 pomi臋dzy CSR a聽ESG?

CSR jest cz臋艣ciej postrzegany przez pryzmat aspekt贸w spo艂ecznych. Jego zakres jest do艣膰 do-wolny, w聽organizacjach cz臋sto umiejscawiano go w聽dzia艂ach PR lub marketingu. ESG wprowadza zupe艂nie nowe podej艣cie i聽jest umiejscowiony w聽bardziej konkretnych obszarach dzia艂alno艣ci. Tutaj kluczow膮 rol臋 odgrywaj膮 wska藕niki, 铿乶ansowa istotno艣膰 oraz wp艂yw i聽ryzyko. To ju偶 nie jest dowolna dzia艂alno艣膰 鈥 wszystko musi by膰 zgodne z聽kierunkiem biznesowym, odnosi膰 si臋 do ryzyka i聽by膰 mierzalne wska藕nikami. Ponadto, raportowanie w聽zakresie ESG staje si臋 obowi膮zkowe. Aktualnie wdra偶ane s膮 w聽偶ycie nowe standardy, kt贸re wesz艂y w聽偶ycie 31 lipca (m.in. regulacje ESRS), kt贸ra wprowadza obowi膮zek raportowania, wkr贸tce obowi膮zuj膮cy nawet dla ma艂ych i聽艣rednich przedsi臋biorstw. Chocia偶 CSR nie by艂 w聽pe艂ni dowolny 鈥 patrz膮c na de铿乶icj臋 spo艂ecznej odpowiedzialno艣ci biznesu, np. wed艂ug ISO26000, gdzie odpowiedzialno艣膰 jest szeroko zde铿乶iowana, nie tylko przez aspekty spo艂eczne, ale tak偶e 艣rodowiskowe, operacyjne i聽dotycz膮ce dostawc贸w. W聽praktyce biznesowej CSR cz臋sto sprowadza艂 si臋 do pewnych dodatkowych inicjatyw i聽nie by艂 tak g艂臋boko osadzony w聽obszarze ryzyka, 铿乶ans贸w czy wska藕nik贸w, jak to jest w聽przypadku ESG. To g艂贸wna r贸偶nica mi臋dzy CSR a聽ESG.

Czy CSR traci na aktualno艣ci?

Nie. Oczywi艣cie, wida膰 wyra藕nie, 偶e ESG zyskuje na znaczeniu i聽b臋dzie dominowa膰 w聽dyskusjach. Je艣li jednak kto艣 postrzega 铿乺m臋 pod k膮tem jej odpowiedzialno艣ci spo艂ecznej, dotyczy to aspektu 鈥濻鈥 w聽ESG. Istotne jest, by postrzega膰 biznes jako podmiot odpowiedzialny za 艣rodowisko, prawa cz艂owieka i聽inne elementy ekosystemu. ESG mo偶e si臋 kojarzy膰 g艂贸wnie z聽dzia艂aniami proekologicznymi. Wynika to z聽tego, 偶e dotychczas w聽kontek艣cie zr贸wnowa偶onego rozwoju w聽biznesie i聽spo艂ecznej odpowiedzialno艣ci skupiali艣my si臋 g艂贸wnie na aspekcie 艣rodowiskowym, czyli 鈥濫鈥. Jednak jestem przekonana, 偶e w聽najbli偶szych latach aspekt 鈥濻鈥 nabierze wi臋kszego znaczenia. W聽dobie post臋pu technologicznego, w聽tym rozwoju sztucznej inteligencji, staniemy przed nowymi wyzwaniami. W聽kontek艣cie zmian po pandemii, obserwuj膮c takie trendy jak przemiany w聽podej艣ciu do pracy czy zachowania nowego pokolenia, aspekt 鈥濻鈥 b臋dzie zyskiwa膰 na warto艣ci.

Jak z聽CSR, ESG i聽zr贸wnowa偶onym rozwojem wi膮偶e si臋 odpowiedzialno艣膰 biznesu za wspieranie edukacji?

Wsparcie dla edukacji mie艣ci si臋 w聽aspekcie 鈥濻鈥 ESG. Chodzi tu jednak nie o聽edukacj臋 w聽zakresie kompetencji pracownik贸w, ale o聽wsparcie na poziomie podstawowym. My艣l臋, 偶e wraz z聽rozwojem ESG w聽铿乺mach, b臋d膮 w聽nich powstawa膰 dedykowane struktury odpowiadaj膮ce za ten obszar, co ju偶 si臋 zaczyna dzia膰, wa偶nym elementem tych dzia艂a艅 b臋dzie kwestia wp艂ywu i odpowiedzialno艣ci.

Uwa偶am, 偶e nie ma lepszego narz臋dzia wp艂ywu ni偶 edukacja. Wierz臋 mocno, 偶e edukacja to fundament rozwoju. Mam nadziej臋, 偶e w聽miar臋 realizacji cel贸w ESG przez 铿乺my, b臋d膮 one coraz bardziej anga偶owa膰 si臋 w聽edukacj臋 na r贸偶nych poziomach, dostrzegaj膮c wp艂yw jaki mog膮 na ni膮 wywrze膰. Dla mnie to oczywiste. Gdy struktury odpowiedzialne za ESG b臋d膮 si臋 rozwija膰 i聽integrowa膰 z聽biznesem, 铿乺my lepiej zrozumiej膮 swoj膮 rol臋 r贸wnie偶 przez pryzmat wsparcia dla edukacji.

Czy skala odpowiedzialno艣ci spo艂ecznej, dba艂o艣ci o聽zr贸wnowa偶ony rozw贸j jest r贸偶na dla 铿乺m o聽r贸偶nej skali dzia艂ania? Czy na du偶ych 铿乺mach ci膮偶y wi臋cej odpowiedzialno艣ci ni偶 na mikroprzedsi臋biorstwach?

Ka偶dy biznes, niezale偶nie od jego skali, ma swoj膮 odpowiedzialno艣膰 i聽wp艂yw na 艣rodowisko. Na-wet ma艂e 铿乺my nie mog膮 pozwala膰 sobie na negatywne oddzia艂ywanie na lokaln膮 spo艂eczno艣膰 czy 艣rodowisko. Rzucanie odpad贸w do rzek czy inne nieetyczne post臋powanie jest niedopuszczalne. Ka偶da 铿乺ma musi zde铿乶iowa膰 dla siebie, co to znaczy 鈥瀘dpowiedzialno艣膰鈥. R贸wnie偶 w聽aspektach spo艂ecznych i聽ekologicznych.

Odpowiedzialno艣膰 dotyczy wszystkich, nie tylko du偶ych 铿乺m. Edukacja w聽tej dziedzinie jest kluczowa i聽powinni艣my zacz膮膰 postrzega膰 j膮 jako szans臋, nie tylko obowi膮zek. Zr贸wnowa偶ony rozw贸j przynosi zmiany, kt贸re mog膮 by膰 trudne, ale te偶 daj膮 nowe mo偶liwo艣ci. Gospodarka obie-gu zamkni臋tego to tylko jedno z聽wielu nowych podej艣膰, kt贸re mo偶emy przyj膮膰. Potrzebujemy nowego my艣lenia i聽edukacji.

Pami臋tam reakcje ma艂ych przedsi臋biorc贸w na moje wyk艂ady o聽spo艂ecznej odpowiedzialno艣ci biznesu. By艂o du偶o sceptycyzmu. Wraz z聽up艂ywem czasu rynek pracy si臋 zmieni艂, a聽lojalno艣膰 pracownik贸w okaza艂a si臋 kluczem do sukcesu. Edukacja jest fundamentem nowego sposobu my艣lenia, ale tak偶e patrzenia na zmiany jako na szanse, nie tylko jako na obowi膮zki czy zagro偶enia.

Jak, w聽kontek艣cie zr贸wnowa偶onego rozwoju, powinna wygl膮da膰 dzi艣 edukacja?

Kluczowe jest uwzgl臋dnienie edukacji na ka偶-dym etapie 偶ycia. Maj膮c c贸rk臋 w podstaw贸wce i drug膮 po liceum, a tak偶e pracuj膮c ze studentami, dostrzegam r贸偶norodno艣膰 potrzeb edukacyjnych. Ju偶 w przedszkolu warto wprowadza膰 pod-stawowe elementy, takie jak segregacja 艣mieci. Na etapie podstaw贸wki i dalszych etap贸w edukacji wa偶ne jest, by wprowadza膰 programy zorientowane na zr贸wnowa偶ony rozw贸j. Cho膰by tworzenie przedmiot贸w o tej tematyce na studiach to tylko pocz膮tek. W rzeczywisto艣ci, zr贸wnowa偶ony rozw贸j powinien by膰 uwzgl臋dniany we wszystkich dziedzinach nauki. Przyk艂adowo, moja c贸rka w podstaw贸wce bra艂a udzia艂 w projekcie, gdzie uczniowie poznawali r贸偶ne aspekty zr贸wnowa偶onego rozwoju, jak moda zwi膮zana z odzyskiem czy problematyka wysypisk na Atakamie. 呕yjemy w 艣wiecie konsumpcyjnym, gdzie cz臋sto zapominamy o tym, co dzieje si臋 鈥瀦a kulisami鈥 naszych codziennych wybor贸w. Dlatego edukacja powinna dostarcza膰 takiej wiedzy m艂odemu pokoleniu w spos贸b dostosowany do ich mo偶liwo艣ci poznawczych. Warto jednak pami臋ta膰, by nie przyt艂acza膰 m艂odzie偶y pesymistyczn膮 narracj膮, lecz skupi膰 si臋 na tym, co mog膮 zrobi膰 na co dzie艅. W edukacji warto podkre艣la膰 ich zdolno艣膰 do wprowadzania zmian, na przy-k艂ad poprzez codzienne nawyki czy 艣wiadome wybory konsumenckie.

Jestem wielk膮 zwolenniczk膮 mentoringu i聽podej艣cia interdyscyplinarnego. Uwa偶am, 偶e wychodzenie poza tradycyjne schematy uczenia daje ogromne mo偶liwo艣ci rozwoju. Sektor biznesowy, organizacje pozarz膮dowe oraz edukacja tworz膮 doskona艂膮 kombinacj臋 do tworzenia efektywnych program贸w, kt贸re mog膮 mie膰 wp艂yw na edukacj臋 i聽budow臋 lepszej przysz艂o艣ci dla nas wszystkich.

Katarzyna Kulig-Moskwa

Jak wygl膮da rozw贸j CSR i聽ESG we wroc艂awskim 艣rodowisku biznesowym?

Niezwykle cenn膮 inicjatyw膮 w聽Wroc艂awiu jest dzia艂aj膮cy od lat CSR WroClub. To miejsce, gdzie ludzie zajmuj膮cy si臋 CSR, ESG i聽zr贸wnowa偶onym rozwojem regularnie si臋 spotykaj膮, po to, by dzieli膰 si臋 wiedz膮, inspirowa膰 si臋 i聽rozwi膮zywa膰 konkretne problemy. Liczba jego cz艂onk贸w stale zrobi膰 na co dzie艅. W聽edukacji warto podkre艣la膰 ich zdolno艣膰 do wprowadzania zmian, na przy-k艂ad poprzez codzienne nawyki czy 艣wiadome wybory konsumenckie.

Jestem wielk膮 zwolenniczk膮 mentoringu i聽podej艣cia interdyscyplinarnego. Uwa偶am, 偶e wychodzenie poza tradycyjne schematy uczenia daje ogromne mo偶liwo艣ci rozwoju. Sektor biznesowy, organizacje pozarz膮dowe oraz edukacja tworz膮 doskona艂膮 kombinacj臋 do tworzenia efektywnych program贸w, kt贸re mog膮 mie膰 wp艂yw na edukacj臋 i聽budow臋 lepszej przysz艂o艣ci dla nas wszystkich.

Jak wygl膮da rozw贸j CSR i聽ESG we wroc艂awskim 艣rodowisku biznesowym?

Niezwykle cenn膮 inicjatyw膮 w聽Wroc艂awiu jest dzia艂aj膮cy od lat CSR WroClub. To miejsce, gdzie ludzie zajmuj膮cy si臋 CSR, ESG i聽zr贸wnowa偶onym rozwojem regularnie si臋 spotykaj膮, po to, by dzieli膰 si臋 wiedz膮, inspirowa膰 si臋 i聽rozwi膮zywa膰 konkretne problemy. Liczba jego cz艂onk贸w stale.

Wywiad ukaza艂 si臋 oryginalnie w raporcie Odpowiedzialni za przysz艂o艣膰.