Sukces Pisany Szminką platforma pierwszego wyboru dla kobiet

Portal wiedzy i najnowsze trendy ze świata biznesu, start-upów, finansów oraz kobiecej przedsiębiorczości

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone
Dziedziczenie długów

Dziedziczenie długów

Znowelizowane prawo cywilne chroni spadkobierców przed długami, których istnienia nie byli świadomi. Jak sytuacja wygląda w przypadku dziedziczenia firmy?

18 października 2015 r. weszły w życie przepisy, które znacząco zmieniły zasady odpowiedzialności za długi spadkowe. Znowelizowane prawo cywilne chroni spadkobierców przed długami, których istnienia nie byli świadomi. Zmiana przepisów wprowadzająca możliwość dziedziczenia długów tylko do wysokości dziedziczonego majątku spotkała się z uznaniem środowiska prawniczego. Jak to wygląda w praktyce?

Przyjąć czy odrzucić?

Do tej pory kłopotliwy spadek można było odrzucić lub przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca miał 6 miesięcy od otwarcia spadku na jego przyjęcie lub odrzucenie. W tym celu musiał w wyznaczonym terminie złożyć odpowiednie oświadczenie. Jego brak oznaczał przyjęcie spadku wprost, czyli z nieograniczoną odpowiedzialności za długi wchodzące w skład spadku. Ważne było więc zasięgnięcie opinii i przejrzenie wszelkich dokumentów, które pozostały po zmarłym. Po nowelizacji automatyczna odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe nie może być wyższa niż wysokość przyjętego majątku. Jest ona ograniczona tylko do stanu czynnego spadku. Nowe przepisy dają więc możliwość przyjęcia spadku w całości (z długami), odrzucenia go lub przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza. Dobrodziejstwo inwentarza pozwala nam na spłatę długów, ale tylko do wysokości przejętego w spadku majątku. Dla przykładu: jeżeli dziedziczymy samochód o wartości 20 tys. zł, a dług jest równy kwocie 25 tys. zł, to wierzyciel będzie mógł domagać się od nas zapłaty tylko 20 tys.

Spis inwentarza – jak go zrobić?

Nowelizacja wprowadziła zmiany również w zakresie spisywania inwentarza. Od 18 października osobą upoważnioną jest nie tylko komornik sądowy, ale także spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Spis taki może on złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla swojego miejsca zameldowania lub w sądzie spadku, czyli właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. Czynności tej może również dokonać notariusz. Należy zadbać o to, aby został on sporządzony w sposób dokładny, zawierający wszystkie dziedziczone długi. W przeciwnym razie spadkobierca nie będzie objęty ochroną przed koniecznością pełnej spłaty zaległości. Wzór wykazu inwentarza można znaleźć na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.

A jak wygląda sytuacja kobiet, które dziedziczą po zmarłym mężu firmę oraz związane z jej działalnością długi?

Zgodnie z art. 931 par. 1 Kodeksu Cywilnego w pierwszej kolejności do dziedziczenia spadku powołane są dzieci zmarłego oraz małżonek. Osoby te dziedziczą w częściach równych, jednak część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 całości spadku. Artykuł ten odnosi się oczywiście do sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu i w grę wchodzi dziedziczenie ustawowe. W innym wypadku dziedziczenie następuje zgodnie z wolą zmarłego.
Na dziedziczenie nie ma żadnego wspływu ustanowiona między małżonkami rozdzielność majątkowa. Po śmierci małżonka dziedziczenie odbywa się na zasadach ogólnych. W skład masy spadkowej wchodzą więc aktywa i długi, a także majątek, który zmarły sam kiedyś otrzymał w spadku lub darowiźnie.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

W spadku nie można nabyć działalności gospodarczej, jeżeli była ona prowadzona przez małżonka jednoosobowo. Taka działalność nie może formalnie zmienić właściciela. W takim wypadku małżonek może odziedziczyć jedynie całość majątku przedsiębiorstwa, tzn. jego składniki materialne i niematerialne, dzięki którym może poprowadzić działalność we własnym imieniu. Nie można natomiast dziedziczyć: nazwy firmy, NIP-u, koncesji czy zezwoleń. Podjęcie nowej działalności gospodarczej musi nastąpić na nazwisko i rachunek spadkobiercy.
Niestety w większości przypadków dziedziczenie firmy związane jest z przejęciem również jej długów i zobowiązań, które nie zostały uregulowane przez zmarłego. Przed podjęciem decyzji o przyjęciu takiego spadku należy zdobyć informacje na temat wielkości zaległości. Pomoże nam w tym m.in. złożenie wniosku do urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia o kwocie związanej z obowiązkami podatkowymi, a także uzyskanie informacji o zaciągniętych kredytach. Następnie pozostaje jedynie podjęcie decyzji, czy przyjmujemy spadek w całości, z dobrodziejstwem inwentarza czy odrzucamy go w całości. W ostatnim przypadku dziedziczenie zadłużonej firmy przejdzie na kolejną uprawnioną osobę, a następnie Skarb Państwa.
Gdy małżonka zdecyduje się przyjąć w spadku majątek jednoosobowej firmy po zmarłym mężu, powinna wystąpić do sądu o stwierdzenie jego nabycia lub sporządzić u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Po dopełnieniu formalności związanych z nabyciem spadku musi zgłosić jego nabycie do urzędu skarbowego. Osoby najbliższe zwolnione są z podatku od spadków i darowizn, zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, jednak nie mogą zataić jego nabycia przed urzędem skarbowym. Zgłoszenie takie musi wpłynąć w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku sądu o nabyciu spadku lub sporządzeniu potwierdzenia jego nabycia u notariusza.
Po przyjęciu spadku pozostaje najważniejsza kwestia, mianowicie spłaty długów i zaległych zobowiązań, które ciążą na przejętej firmie. Zaległości może podzielić przede wszystkim na: nieuregulowane zobowiązania podatkowe, niespłacone umowy kredytu i leasingu oraz odsetki. Do zobowiązań podatkowych zalicza się podatki, zaliczki na poczet ich opłacenia, odsetki i koszty postępowania podatkowego. Należy pamiętać, że spadkobiercy dziedziczą uprawnienie do zwrotu podatku a podatek ustalany jest indywidualnie, tzn. dla każdego spadkobiercy oddzielnie. Jeżeli chodzi o umowy kredytów i leasingu, to bank lub firma leasingowa zażądają spłaty po zakończeniu postępowania spadkowego.
Podjęcie decyzji o kontynuowaniu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej po zmarłym, wiąże się z koniecznością rejestracji działalności pod własnym nazwiskiem, załatwieniem formalności związanych z podatkiem VAT a następnie przejęciem składników majątkowych firmy. Gdy spadkodawca działał jako podatnik VAT, małżonka powinna zgłosić w urzędzie skarbowym formularz VAT-Z oraz zgłosić rejestrację własnej firmy za pomocą formularza VAT-R.

Przedsiębiorstwo kilkuosobowe

Nieco inaczej wygląda dziedziczenie przedsiębiorstwa, które zatrudnia pracowników. Odbywa się ono również na zasadach ogólnych. Jeżeli spadkodawca nie wyraził przed śmiercią swej woli w postaci testamentu, składniki majątku przechodzą na ustawowych spadkobierców. W ten sposób tworzy się między nimi współwłasność całego przedsiębiorstwa. Należy pamiętać o tym, że śmierć pracodawcy, co do zasady powoduje wygaśnięcie umów o pracę zawartych z pracownikami, o czym stanowi art. 632 par.1 Kodeksu Pracy). W związku z tym, pracownikom przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia ( w przypadku umów na czas nieoznaczony) lub w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni. Jednak do wygaśnięcia umów o pracę nie dochodzi, jeżeli w prawa i obowiązki zmarłego pracodawcy wchodzą jego spadkobiercy. Stają się oni w tym momencie stroną umów zawartych przez zmarłego.
Do obowiązków spadkobierców należy zgłoszenie aktualizacyjne do urzędu skarbowego, a gdy na prowadzenie odziedziczonej spółki decyduje się kilku spadkobierców, potrzebne będzie zawarcie umowy spółki oraz przeprowadzenie jej rejestracji. Spadkobiercy powinni również zgłosić fakt zaprzestania wykonywania działalności opodatkowanej przez zmarłego podatnika, a także poinformować organ podatkowy, że będą kontynuować działalność prowadzoną wcześniej przez zmarłego.

***

Patrycja Król, ukończyła studia prawnicze na UMK w Toruniu. Obecnie pracuje w kancelarii notarialnej

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone

Komentarze

może cię zainteresować

Najnowsze wpisy wybrane specjalnie dla Ciebie

Sukces Pisany Szminką

Wspieramy i promujemy kobiety od 2008 roku.

Newsletter

Jesteś ciekawy, co u nas nowego?
Bądź na bieżąco, zapisz się do newslettera!

[mc4wp_form]

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij