Sukces Pisany Szminką platforma pierwszego wyboru dla kobiet

Portal wiedzy i najnowsze trendy ze świata biznesu, start-upów, finansów oraz kobiecej przedsiębiorczości

Zdrowa tarczyca to zdrowy organizm

Zdrowa tarczyca to zdrowy organizm

Problemy z tarczycą mogą dotykać nawet co trzeciego Polaka. O tym, dlaczego zdrowa tarczyca jest tak ważna pisze nasza ekspertka, Anna Wójcicka.

Od kilku lat w Polsce organizowane są tygodnie walki z chorobami tarczycy, coraz więcej uwagi poświęca się informowaniu społeczeństwa o tym, jaki jest wpływ zaburzeń funkcjonowania tarczycy na nasze samopoczucie i zdrowie. Sama od lat prowadzę badania, których celem jest zgłębienie funkcji hormonów tarczycy w organizmie, poszukujemy także skutecznych narzędzi umożliwiających diagnostykę, prognostykę i terapię raka tarczycy. Chciałabym pokrótce opowiedzieć o tych zagadnieniach.

Tarczyca, czyli co?

Tarczyca (gruczoł tarczowy) jest położona u podstawy szyi, pod miejscem, które u mężczyzn nazywamy jabłkiem Adama. Rola tarczycy polega na produkowaniu i wydzielaniu hormonów: kalcytoniny, tyroksyny i trijodotyroniny. Trijodotyronina (T3) i tyroksyna (T4) powstają na bazie tego samego związku chemicznego, do którego przyłączają się, odpowiednio, 3 albo 4 cząsteczki jodu. Jak można zatem wywnioskować, jod jest czynnikiem absolutnie niezbędnym do prawidłowej syntezy hormonów. Tarczyca posiada system specyficznych przenośników, które selektywnie wyłapują jod z krwi i umożliwiają włączenie tego pierwiastka w cząsteczki syntetyzowanych hormonów. Wzbogacanie żywności jodem, wprowadzane w rejonach o dowiedzionych niedoborach tego pierwiastka, jest zatem związane właśnie z zapewnieniem właściwego poziomu wszystkich związków koniecznych do syntezy hormonów tarczycy.

Podwzgórze – przysadka – tarczyca

Hormony tarczycy są wydzielane do krwi i transportowane do wszystkich tkanek i komórek organizmu. Poziom hormonów tarczycy jest ściśle kontrolowany dzięki istnieniu funkcjonalnej zależności pomiędzy tarczycą a dwiema innymi strukturami – podwzgórzem i przysadką. Spadek poziomu hormonów tarczycy aktywuje podwzgórze do produkcji i wydzielania innego hormonu – tyreoliberyny (TRH). Działanie TRH polega na stymulowaniu przysadki do produkcji hormonu tyreotropowego (TSH), który stymuluje produkcję T3 i T4 w tarczycy. Podwyższone stężenie hormonów tarczycy we krwi powoduje z kolei zatrzymanie syntezy i wydzielania TRH i TSH, co hamuje dalszą produkcję hormonów tarczycy przez gruczoł tarczowy. Opisana oś podwzgórze – przysadka – tarczyca pełni zatem kluczową rolę w regulacji syntezy i wydzielania hormonów tarczycy, zapewniając ich właściwy poziom w organizmie. Stąd też przy badaniu tarczycy, oznaczając poziom T3 i T4 we krwi, oznacza się także poziom TSH, ponieważ jest on kluczowym czynnikiem pozwalającym ocenić prawidłową funkcję tarczycy.

Działanie hormonów

Zapewne nie raz zastanawialiście się państwo, w jaki sposób hormony tarczycy działają i dlaczego są tak bardzo potrzebne, by organizm prawidłowo funkcjonował. Otóż działanie hormonów tarczycy, jak i innych hormonów, odbywa się na poziomie molekularnym, czyli na poziomie regulacji ekspresji genów. Niemal każda komórka naszego organizmu ma dokładnie taki sam zestaw genów, zapisany w jej DNA, zaś ekspresją genu nazywamy proces, w którym informacja zapisana w DNA jest przepisana na funkcjonalne cząsteczki – RNA lub białka. To one właśnie są wykonawcami zapisu w DNA i determinują różnice pomiędzy poszczególnymi komórkami, tkankami i organizmami. One też sprawiają, że tkanki zmieniają się pod wpływem toczących się w nich procesów chorobowych.

Receptory

Działanie T3 i T4 odbywa się w ten właśnie sposób – z krwiobiegu trafiają do docelowych tkanek i komórek, w komórkach zaś znajdują się specyficzne białka – receptory dla hormonów tarczycy – które po związaniu hormonu regulują ekspresję genów. Receptory dla hormonów tarczycy znajdują się we wszystkich tkankach organizmu człowieka, co jednak istotne, wiążą się wyłącznie z tymi genami, które zawierają specyficzną, rozpoznawaną przez nie sekwencję. Jest to zasada, którą można porównać do sposobu doręczania listu do adresata: informacja przekazywana przez hormon i jego receptor zostaje doręczona jedynie pod wskazany adres i tylko tam będzie mogła być poprawnie odczytana.

Jak tarczyca wpływa na działanie organizmu?

Hormony tarczycy działają zatem w sposób selektywny i ściśle kontrolowany, równocześnie jednak spełniają swoją funkcję w niemal wszystkich tkankach organizmu. Jedne z pierwszych obserwacji nad rolą hormonów tarczycy dotyczyły wpływu hormonów tarczycy na pracę serca i pochodzą z 1785 r., kiedy to brytyjski lekarz, Caleb Perry, zanotował związek pomiędzy „powiększeniem gruczołu tarczowego a zaburzeniami akcji serca”. Hormony tarczycy działają bezpośrednio na tkankę mięśniową serca, regulując jej prawidłową aktywność. Nadmiar hormonów tarczycy powoduje przyspieszenie akcji serca a także zwiększenie rzutu, czyli objętości krwi, którą serce tłoczy do naczyń krwionośnych.

Kolejne bardzo wczesne doniesienia na temat funkcji hormonów tarczycy dotyczą ich roli w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego i sięgają lat osiemdziesiątych dziewiętnastego stulecia. Zauważono wówczas, że niedoczynności tarczycy u dzieci towarzyszy poważne upośledzenie rozwoju intelektualnego i ruchowego. Prowadzone od tego czasu intensywne badania udowodniły kluczową rolę hormonów tarczycy w prawidłowym rozwoju tkanki nerwowej. To głównie z tego powodu tak istotne jest kontrolowanie poziomu hormonów tarczycy i właściwego poziomu jod w diecie u kobiet będących w ciąży, szczególnie w jej początkowych etapach, gdy rozwija się układ nerwowy dziecka.

Dla zdrowych kości

Rola hormonów tarczycy nie jest jednak, oczywiście, ograniczona wyłącznie do kontrolowania prawidłowego rozwoju układu nerwowego. Hormony tarczycy regulują także rozwój układu szkieletowego i ich prawidłowy poziom jest niezbędny do pełnego rozwoju i wzrostu kości. Hormony tarczycy są zatem niezbędne do osiągnięcia prawidłowej szczytowej masy kostnej – jest to punkt osiągany w wieku 20-25 lat; od tego momentu masy kostnej już nie przybywa, zaczyna jej jednak ubywać począwszy od ok. 30 roku życia. Jest niezwykle istotne, by ten punkt startowy z którego wychodzi się, tracąc masę kostną, był jak najwyższy. U młodych osób i dzieci z niedoborami hormonów tarczycy, kości rozwijają się wolniej i słabiej, niż u osób z prawidłowym poziomem T3 i T4. Co jednak interesujące, u osób dorosłych hormony tarczycy pełnią funkcję przeciwną – to ich zbyt wysoki poziom prowadzi do utraty masy kostnej, prowadząc do osteoporozy. Zbyt wysoki poziom hormonów tarczycy powoduje z kolei nadmierną gęstość kości i prowadzi tym samym do zmniejszonej wytrzymałości na obciążenia. Obie te sytuacje – zarówno niedobór, jak i nadmiar hormonów tarczycy – w sposób znaczący zwiększają ryzyko złamań.

Zaburzenia – i co dalej?

Hormony tarczycy pełnią także istotną rolę w regulacji przemiany materii zachodzącej w poszczególnych komórkach i całym organizmie. Są niezbędne do prawidłowego metabolizmu białek, węglowodanów i tłuszczów, dowiedziono miedzy innymi, że poziom hormonów tarczycy jest odwrotnie proporcjonalny do poziomu trójglicerydów i cholesterolu we krwi.
Podsumowując, hormony tarczycy kontrolują rozwój i wzrost organizmu, pełnią kluczową rolę w rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, kontrolują procesy przemiany materii i energii. W konsekwencji, wszelkie zaburzenia poziomu hormonów tarczycy mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. O tym, jakie mogą być przyczyny zaburzeń poziomu hormonów tarczycy, w jaki sposób są diagnozowane oraz jakie są ich objawy, opowiem następnym razem.

***

Anna Wójcicka – pracuje na Uniwersytecie Warszawskim oraz Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Od wielu lat zajmuje się badaniem biologicznych podstaw nowotworów człowieka, od niedawna skupiam się przede wszystkim na próbach opracowania metod, które ułatwią diagnozowanie chorób, przede wszystkim raka, we wczesnych stadiach.

Komentarze

może cię zainteresować

Najnowsze wpisy wybrane specjalnie dla Ciebie

Sukces Pisany Szminką

Wspieramy i promujemy kobiety od 2008 roku.

Newsletter

Jesteś ciekawy, co u nas nowego?
Bądź na bieżąco, zapisz się do newslettera!

NEWSLETTER

Potrzebujesz jeszcze więcej motywacji, inspiracji i wiedzy?

Bądź na bieżąco i zapisz się do naszego newslettera!





Podanie przez Ciebie powyższych danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do korzystania z Newslettera.
Zapisując się wyrażasz zgodę na przesyłanie przez nas informacji o tematyce motywacyjnej, rozwoju osobistego, nowościach w serwisie oraz informacji handlowych.
Administratorem danych osobowych jest Fundacja Sukcesu Pisanego Szminką z siedzibą w Warszawie (00-012) przy ul. Podchorążych 75/77 lok. 2.
Zapoznaj się z naszą Polityką Prywatności, z której dowiesz się, jak chronimy Twoje dane.

Na tej stronie wykorzystujemy cookies. Uzyskujemy do nich dostęp w celach analitycznych oraz w celu zapewnienia prawidłowego działania strony. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia w swojej przeglądarce. Zobacz więcej w Polityce Prywatności.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close